Ceza Hukuku

Herhangi bir merkezi bulunmayan blokzincir platformlarında kişisel verilerinizin ihlal edilmesi halinde, sistemi geliştiren protokol tasarımcıları veya platform arayüzünü işleten aktörler hukuki incelemede veri sorumlusu sıfatıyla değerlendirilebilecek olası muhataplar arasındadır. Kamuya açık blokzincir projelerinde bir şirket tüzel kişiliğinin bulunmaması, ihlale neden olan faaliyeti yürütenlerin hukuki sorumluluktan tamamen kaçabileceği anlamına gelmemektedir.

Kişisel verilerinizin izniniz veya şeffaf bir bilgilendirme olmaksızın toplanıp analiz edilerek, siyasi eğilimlerinizi etkilemek amacıyla size özel reklamlar sunulması, hukuka aykırılık teşkil edebilecek önemli bir veri ihlali iddiasıdır. Seçim süreçlerinde kullanılan ve mikro hedefleme olarak bilinen bu yöntem, seçmenlerin psikografik profillerini çıkararak onları belirli siyasi mesajlara maruz bırakmayı amaçlar ve bu durum sadece kişisel verilerin korunması hakkını değil, aynı zamanda serbest seçim hakkı kapsamında özgür iradenin manipüle edilmesi riskini de beraberinde getirir.

Etnik kökeninize, inancınıza veya kimliğinize yönelik olarak yapılan ağır hakaret ve ayrımcılık içeren paylaşımların internet ortamından kaldırılmasını talep etmeniz, temel haklarınızın bir gereğidir ve bu eylemler ifade özgürlüğü şemsiyesi altında korunamaz. Demokratik toplumların temelini oluşturan çoğulculuk ve hoşgörü ilkeleri, nefret söylemi barındıran ve kırılgan grupları hedef alan yıkıcı içeriklerin yasaklanmasını ve engellenmesini zorunlu kılmaktadır.

Araç kiralama şirketlerinin, aralarında müşteri kullanım verilerini paylaşmak veya olumsuz deneyimlere dayalı bir kara liste oluşturmak maksadıyla ortak yazılımlar kullanması durumunda, söz konusu sistemi işleten tüm aktörlerin ortak veri sorumlusu statüsünde hareket ettiği hukuken kabul edilmektedir. Kişisel verilerinizin geçerli bir hukuki gerekçe ve açık rızanız dışında diğer ticari şirketlerin erişimine kolayca açılması, kanundaki veri güvenliği ilkelerine temelden aykırılık teşkil edebilecek oldukça kusurlu uygulamalardır.

Eşinizin otel konaklama kayıtlarının incelenmesini doğrudan mahkeme kanalıyla talep etmeniz, kişisel verilerin korunması hukuku açısından başvurulabilecek en doğru ve güvenli yöntemdir. Kendi çabalarınızla veya otel çalışanları aracılığıyla gayriresmî yollardan bu kayıtlara ulaşmanız, karşı tarafın ve üçüncü kişilerin verilerini hukuka aykırı ele geçirmek anlamına gelecektir.

İş başvurunuzun yalnızca yapay zeka tarafından yapılan otomatik bir analiz sonucunda reddedilmesi hâlinde, bu karara karşı ilgili veri sorumlusuna itiraz etme hakkınız yasal olarak bulunmaktadır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, işlenen verilerin münhasıran otomatik sistemler vasıtasıyla analiz edilmesiyle kişinin aleyhine bir sonuç ortaya çıkması durumunda, bu sonuca itiraz edilebileceğini açıkça kurala bağlamıştır.

Sigorta poliçesi talebinizin, hassas nitelikteki sağlık geçmişinizin salt algoritmalar ve yapay zeka sistemleri tarafından incelenmesiyle, hiçbir insan müdahalesi olmaksızın aleyhinize reddedilmesi durumunda, bu algoritmik karara yasal olarak itiraz etme hakkınız bulunmaktadır. Mevzuatımız, bireylerin sadece otomatik sistemler aracılığıyla profillenerek kendileri hakkında bağlayıcı ve olumsuz sonuçlar doğuran kararlar alınmasına karşı özel bir koruma mekanizması getirmiştir.

Ceza davanızın düşmesi, takipsizlikle veya beraatle sonuçlanması durumunda sizden alınan parmak izi, fotoğraf ve biyolojik genetik örneklerin derhal yok edilmesi kanuni bir zorunluluktur. İlgili mevzuata göre, soruşturma veya kovuşturmanın lehe sonuçlandığı durumlarda, şüpheli veya sanıktan elde edilen bu tür hassas fiziksel ve genetik verilerin Cumhuriyet savcısının huzurunda imha edilmesi gerekmektedir.

Şirketler, internet üzerindeki tıklama davranışlarınız, alışveriş sıklığınız ve arama geçmişiniz gibi görünürde basit verileri birleştirip analiz ederek hakkınızda detaylı bir dijital profil oluşturmaktadır. Bu işleme hukuki terminolojide profilleme adı verilir ve kişisel verilerinizin algoritmalar aracılığıyla otomatik yollarla analiz edilerek gelecekteki davranışlarınızın tahmin edilmesini ifade eder.

İş yerinde süreklilik arz eden, özgüveninizi zedelemeye yönelik asılsız tutanaklar ve sistemli yıldırma politikaları, hukuken psikolojik taciz (mobbing) kapsamında değerlendirilebilecek eylemlerdir. Anayasa Mahkemesi, çalışanın sağlığını ve psikolojisini hedef alan bu tür eylemleri, belli bir asgari ağırlık düzeyine ulaşması koşuluyla bireyin maddi ve manevi varlığı üzerinde hak ihlali yaratan unsurlar olarak kabul etmektedir.