Ceza Hukuku

Cezaevinde kalırken yapacağınız bireysel başvurular için topladığınız belgelere idare tarafından keyfî olarak el konulması ve bunların size iade edilmemesi anayasal bir hak olan bireysel başvuru hakkı ihlali niteliği taşımaktadır. İnfaz kurumu görevlilerinin, örneğin yangın tehlikesi gibi gerekçeler öne sürerek koğuşta yaptıkları aramalarda gazete kupürleri veya dava evrakları gibi materyalleri toplaması tek başına hukuka aykırı olmasa da, bu belgelerin içeriğinin ne olduğunun tutanakla sabitlenmesi ve başvuru amacına yönelik olup olmadığının değerlendirilmesi zorunludur.

Bir ceza soruşturmasında şikâyetçi konumunda bulunmanız ve iddialarınızın eksik incelenerek takipsizlik kararı verilmesi tek başına adil yargılanma hakkı ihlali olarak değerlendirilmemektedir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanına göre, adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkeler kural olarak medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların veya hakkınızda açılmış bir suç isnadının karara bağlanması esnasında geçerlidir.

Hak arama yollarını kullanmanızı engelleyen bu tür durumlarda, ihlalin doğası gereği doğrudan Anayasa Mahkemesi nezdinde bireysel başvuruda bulunabilirsiniz ve öncesinde başka idari veya yargısal yolları tüketmeniz kural olarak zorunlu tutulmamaktadır. Bireysel başvuru hakkının bizzat kendisinin engellendiği, yani dilekçelerinize, dava evraklarınıza veya mahkemelere sunacağınız delil niteliğindeki kupürlere el konulduğu durumlarda bu ihlale neden olan işlem, eylem ya da ihmal için öncelikle olağan başvuru yollarının tüketilmesi kuralı aranmaz.

İnfaz hâkimliği tarafından lehinize verilmiş kesinleşmiş bir karar bulunmasına rağmen ceza infaz kurumu idaresinin bu kararı uygulamaması ve sizi televizyon izleme hakkından mahrum bırakmaya devam etmesi, hukuka aykırı olup temel haklarınıza yönelik haksız bir müdahale teşkil etmektedir. Cezaevi yönetimlerinin mahkeme kararlarına uymayarak herhangi bir somut gerekçe göstermeden mahpusların haber alma haklarını kısıtlamaları veya bu kararları uzun süre sürüncemede bırakmaları, demokratik toplum düzeninin gereklerine aykırı kabul edilmektedir.

İstinaf incelemesi aşamasında, ilk derece mahkemesinin salgın tedbirleri gibi gerekçelerle duruşmada hazır bulunma talebini reddetmesine yönelik itirazlarınızı dile getirdiğinizde, bölge adliye mahkemesinin bu durumu mutlaka değerlendirmesi gerekmektedir. İstinaf mahkemesi, itirazlarınız üzerine ceza infaz kurumundan kaynaklanan zorlayıcı sebeplerin veya karantina uygulaması imkansızlığının sonradan ortadan kalkıp kalkmadığını detaylıca araştırmalıdır.

Gözaltı süresince devletin kontrolü altındayken vücudunuzda oluşan yaralanmalarla ilgili olarak yetkili makamların tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Sizin olayınızda olduğu gibi, adli muayene raporlarında fiziki bulgular ve morluklar tespit edilmesine rağmen savcılığın yaralanmanın kaynağını değerlendirmeden soyut gerekçelerle takipsizlik kararı vermesi hukuka aykırı kabul edilebilir.

Karakol veya nezarethane gibi yerlerde kasten şiddete maruz kaldığınıza yönelik şikayetiniz üzerine yetkili makamlarca derhal, kapsamlı ve etkili bir ceza soruşturması başlatılması yasal bir zorunluluktur. Savcılığın olayı aydınlatabilecek nitelikteki kamera görüntülerini incelememesi, olay yerindeki olası tanıkları araştırmaması ve şüpheli kamu görevlilerinin ifadelerine başvurmaması soruşturmanın eksik yürütüldüğünün en belirgin göstergeleridir.

Yargılama sürecinde sanığa daha hakkında kurulmuş bir hüküm bulunmadan ve kararın sonucu bildirilmeden hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararını kabul edip etmediğinin sorulması, usuli güvenceler bakımından doğru bir uygulama olarak kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesinin iptal ve ihlal kararlarında da vurgulandığı üzere, sanıkların bu kararı kabule ilişkin irade beyanlarının alınması usulünde ciddi eksiklikler bulunmaktaydı.

Eşinizle aynı ceza infaz kurumu yerleşkesinde kalıyorsanız ve çocuklarınız ziyarete geliyorsa, eşinizle birlikte çocuklarınızla aynı anda görüş yapma hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre devletin, mahpusların ailesi ve yakınlarıyla iletişimini devam ettirecek önlemleri alması ve mahpusların ailesiyle olan temasını hızlı şekilde yeniden sağlaması konusunda birtakım pozitif yükümlülükleri vardır.

Cezaevi yönetiminin ortak görüş talebinizi reddetmesi durumunda, bu uygulamaya karşı öncelikle bulunduğunuz yerdeki infaz hâkimliği makamına şikayet dilekçesi vererek hakkınızı arayabilirsiniz. Kurum uygulamalarının veya kararlarının hukuka aykırı olduğunu düşünüyorsanız yapacağınız bu şikayet başvurusu sonucunda verilecek karara karşı da ağır ceza mahkemesine itiraz etme hakkınız bulunmaktadır.