Ceza Hukuku

Meydana gelen zararın veya idarenin sorumluluğunun olaydan çok sonra açılan bir ceza yargılaması ile ortaya çıktığı durumlarda, tazminat davası açma süresinin bu ceza davasındaki gelişmelere göre hesaplanması gerektiği kabul edilmektedir. İdarenin tazminle yükümlü tutulabilmesi için bir idari eylem ve bu eylemle oluşan zarar arasında illiyet bağı bulunmalıdır.

Cezaevinde kaldığınız dönemde insani olmayan yetersiz fiziksel şartlara maruz kalmanız ve bu duruma ilişkin şikayetlerinizin mahkemelerce esastan incelenmeyerek reddedilmesi sonucunda, sonradan tahliye edilmiş olsanız dahi manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, ceza infaz kurumunda kalınan süre boyunca kalabalık koğuş, yetersiz banyo ve tuvalet imkanları gibi kötü tutulma şartlarına yönelik şikayetleri esasa girmeden görev yönünden reddeden yargı kararlarını, temel hakların aranmasını imkansız kıldığı için hukuka aykırı bulabilmektedir.

Yargılamanın makul sürede tamamlanmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmadan önce, bu tür şikâyetler için özel olarak oluşturulmuş idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekmektedir. Mevzuatımızda yapılan değişikliklerle, mahkemelerdeki yargılama süreçlerinin çok uzun sürmesinden kaynaklanan tazminat talepleri için öncelikle Adalet Bakanlığı bünyesindeki Tazminat Komisyonu isimli kurula başvuru yapılması zorunluluğu getirilmiştir.

Terör saldırısı neticesinde idareyle uzlaşma sağlanmış olsa bile, idarenin olayda ağır bir ihmali olduğu sonradan ortaya çıkarsa açılacak davada süre aşımı eski tarihten başlatılamaz. Böyle bir senaryoda, olayın meydana gelmesinde devletin sorumluluğunu doğuran hizmet kusuru bulunduğu hususu, olaydan çok sonra yürütülen soruşturmalar veya ceza davaları sayesinde öğrenilebilir.

Şüpheli ölüm olaylarında savcılığın olayı aydınlatacak delilleri derhâl ve özenle toplamadan dosyayı kapatması durumunda, etkili bir ceza soruşturması yürütülmediği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Devletin, gerçekleşen her şüpheli ölüm olayının sorumlularını belirlemek ve gerekiyorsa cezalandırılmasını sağlamak amacıyla etkili soruşturma yürütme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Kamu makamlarının, şüpheli ölüm olaylarını aydınlatmaya yarayacak kamera görüntüleri gibi nesnel delilleri tarafsız uzmanlara inceletmemesi durumunda soruşturmanın eksik yürütüldüğü gerekçesiyle itiraz edebilirsiniz. Soruşturma makamları, olayın nasıl gerçekleştiğini ve sorumluların kimler olduğunu tespit edebilmek için ellerindeki tüm imkânları seferber etmek ve delilleri toplamak zorundadır.

Kolluk görevlilerinin güç kullanımı sonucunda yaralandığınızı belirterek yaptığınız şikayetlerde, savcılığın idari makamlardan soruşturma izni istemesi ve bu izin verilmediği için dosyanın kapatılması hukuka aykırıdır. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, güvenlik güçlerinin orantısız güç kullanmasından kaynaklanan şikayetlerin idari izne tabi olmaksızın savcılık tarafından doğrudan ve resen soruşturulması yasal bir zorunluluktur.

Haksız ve orantısız polis müdahalesi neticesinde yaralanmanız ve şikayetlerinizin savcılık tarafından etkili bir şekilde incelenmemesi durumunda, ihlallerin tespitiyle birlikte hem yeniden soruşturma açılmasını hem de manevi tazminat ödenmesini talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı makamlarının, şiddet içermeyen bir gösteriye yapılan müdahalenin demokratik toplumda gerekli olduğunu ilgili ve yeterli bir gerekçeyle ortaya koyamaması ile şikayetlerinizi bağımsız bir şekilde araştırmaması temel hak ihlallerine vücut verir.

Kamu görevinden ihraç edilmiş olmanız ve hakkınızda devam eden bir ceza yargılaması bulunması, doğrudan milli güvenliği ilgilendirmeyen özel sektör alanlarında mesleğinizi icra etmenizin tamamen engellenebileceği anlamına gelmemektedir. Devletin millî güvenliğe karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapılarla irtibatı olanların yetkilerini iptal edebilmesine imkân tanıyan yasal kurallar bulunsa da, bu kuralların iş sağlığı ve güvenliği gibi kamu düzenini doğrudan olumsuz etkileme ihtimali zayıf olan sektörlerde de katı bir şekilde uygulanması hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Hakkınızda devam eden bir ceza davası bulunması tek başına arabuluculuk siciline kaydınızın reddedilmesi için yeterli ve geçerli bir hukuki gerekçe oluşturmaz. İdare mahkemelerinin, başvurunuzu reddederken sadece hakkınızda bir kovuşturma olduğunu belirtmekle yetinmemesi ve bu durumun arabuluculuk şartlarına nasıl etki ettiğini detaylı bir şekilde açıklaması gerekir.