Ceza Hukuku

Hukuka aykırı arama işlemi nedeniyle Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuruyu, tazminat davasının bitmesini beklemeden doğrudan takipsizlik kararını öğrendikten sonraki otuz gün içinde yapmanız gerekmektedir. Mevzuatta yer alan ve haksız koruma tedbirleri için öngörülen tazminat yolu, sadece arama kararının ölçüsüz bir şekilde gerçekleştirilmesi durumunda uğranılan zararların telafisine imkân tanıyan bir yoldur.

Ceza infaz kurumunda salgın hastalık gerekçesiyle açık ve kapalı görüş hakkınızın kısıtlanması durumunda, bu kısıtlamanın açık bir kanuni dayanak olmadan yapılamayacağı gerekçesiyle şikayet yoluna başvurabilirsiniz. Salgın dönemlerinde hastalık bulaşma riski ileri sürülerek mahpusların aileleriyle görüşmelerinin engellenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan aile hayatına saygı hakkı kapsamında değerlendirilmektedir.

Hakkınızda devam eden veya sonuçlanmış bir ceza davası ya da soruşturması yoksa, sadece tedbir kararı evrakında yer alan ifadeler nedeniyle masumiyet karinesinin ihlal edildiği iddia edilemez. Medeni hak ve yükümlülükler kapsamında kalan bir tedbir yargılamasında masumiyet karinesi korumasından yararlanabilmeniz için, bu hukuki süreç ile hakkınızda yürütülen bir ceza yargılaması arasında mutlaka bir bağlantı bulunması gerekmektedir.

Mahkemenin, aleyhinize beyanda bulunan tanıkları sizin bulunduğunuz duruşmada bizzat veya teknolojik imkânlar vasıtasıyla dinlememesi ve size soru sorma hakkı tanımadan ceza vermesi yasal güvencelere aykırılık teşkil etmektedir. Ceza muhakemesi kuralları uyarınca, yargı çevresi dışında bulunan tanıkların aynı anda ses ve görüntü nakli sağlayan SEGBİS gibi vasıtalarla dinlenebilmesi imkânı varken bu yöntemin kullanılmaması savunma hakkı ihlaline yol açar.

Mahkûmiyet kararınızın temelinin, mahkemede dinlenmeyen kişilerin emniyette yaptığı fotoğraflı teşhislere ve soruşturma aşamasındaki beyanlarına dayanması durumunda kararın bozulması mümkündür. Bir davada hükme esas alınan deliller arasında, duruşmada sorgulayamadığınız kişilerin ifadeleri tek veya sonucu belirleyecek kadar ağır basan delil konumundaysa anayasal haklarınız zedelenmiş sayılır.

Haksız gözaltı nedeniyle açılan tazminat davalarında mahkemelerin takdir yetkisi bulunsa da, hükmedilen tazminat miktarının meydana gelen ihlalle orantısız ve kayda değer ölçüde düşük olması hukuka aykırıdır. Sizin durumunuzda olduğu gibi, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilen kişilerin haksız gözaltı nedeniyle açtıkları davalarda, mahkemenin verdiği tazminat tutarı Anayasa Mahkemesinin benzer durumlarda öngördüğü standartların çok altında kalıyorsa, bu durum kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlali sayılmaktadır.

Ölümün gerçekleşmediği ancak kişinin hayati tehlike geçirecek şekilde ağır yaralandığı durumlarda da yargılamanın makul sürede bitirilmemesi yaşam hakkının ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, kişiye karşı kullanılan gücün derecesi, maruz kalınan eylemin fiziksel bütünlük üzerindeki ağır sonuçları ve kafa kemiklerinde oluşan hayati kırıklar gibi etkenleri birlikte değerlendirerek ölümü netice vermeyen olayları da bu hak kapsamında incelemektedir.

Hayati tehlike doğuran ağır yaralama olaylarına ilişkin ceza davalarının yaklaşık on yıl gibi çok uzun bir süre devam etmesi anayasal güvenceler bakımından normal kabul edilmemektedir ve devlete yüklenen yükümlülüklerin ihlali anlamına gelir. Olası cezai sorumluluğun tespiti adına yürütülen bir soruşturma sonrasında kovuşturma evresine geçildiğinde, bu yargılama aşamasının da tıpkı soruşturma süreci gibi makul bir sürat ve özenle sonuçlandırılması şarttır.

Devlet görevlilerinin size fiziksel şiddet uyguladığına dair darp raporu ve tanık beyanları gibi delillerin bulunmasına rağmen savcılığın olayı yeterince araştırmadan takipsizlik kararı vermesi durumunda anayasal haklarınızın ihlal edildiği kabul edilebilir. Anayasa Mahkemesi, kamu görevlilerinin hukuka aykırı bir muamelesine uğradığını iddia eden kişilerin şikayetleri üzerine devletin derhal etkili bir ceza soruşturması başlatmakla yükümlü olduğunu belirtmektedir.

Kolluk kuvvetlerinin şiddetine maruz kaldığınızı iddia ettiğiniz olaylarda, savcılığın kamera kayıtlarını geç isteyerek görüntülerin silinmesine neden olması, devletin soruşturma yükümlülüğünü gerektiği gibi yerine getirmediğini açıkça göstermektedir. Anayasa Mahkemesi, kişilerin devletin kontrolü altındayken yaralanması durumunda, yetkili makamların bu olaya ilişkin tatmin edici ve inandırıcı bir açıklama getirme zorunluluğu bulunduğunu vurgulamaktadır.