Ceza Hukuku

Evinizde kullandığınız akıllı güvenlik kamerası ve robot süpürge gibi internete bağlı cihazlara yetkisiz olarak sızılması, bilişim suçları kapsamında değerlendirilmeye elverişli bir eylemdir. Günümüzde bu tür akıllı ev aletleri, içerdikleri yazılımlar, çipler ve ağ bağlantı teknolojileri sayesinde verileri otomatik olarak işleme, depolama ve aktarma kabiliyetine sahip olduklarından hukuken birer bilişim sistemi olarak kabul edilmektedirler.

Günümüz teknolojisinde akıllı telefonlar da tıpkı bilgisayarlar gibi işlemci, bellek ve işletim sistemi barındırdığından hukuken bilgisayar kütüğü niteliğinde değerlendirilmektedir. Bu nedenle akıllı telefonunuzda yer alan dijital verilerin, fotoğrafların ve uygulamalardaki mesajların incelenebilmesi için genel arama kuralları değil, bilişim sistemlerine özgü daha sıkı şartlara tabi olan arama ve kopyalama usulleri uygulanmalıdır.

Gerçek ve hukuken geçerli bir ilişkiye dayanan alacağınızı karşı taraftan alabilmek için dahi olsa hileli hareketlere başvurmanız, kanunlarımız karşısında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Alacağınızı tahsil etmek amacıyla hile yaparak karşı tarafın iradesini sakatlamanız, her ne kadar sadece hakkınızı arıyor olsanız da dolandırıcılık suçu tanımına girmektedir.

Hukuken geçerli bir alacağınız olsa dahi, bu alacağınızı adli makamları devre dışı bırakarak ve üstelik karşı tarafı aldatmaya yönelik hileli davranışlar sergileyerek tahsil etmeniz, mevzuatımızda hukuki ilişkiye dayanan alacağı tahsil amacıyla işlenen dolandırıcılık suçu olarak değerlendirilmektedir. Kendi hakkınızı elde etmek gayesiyle sahte bir satış işlemi kurgulayıp internet üzerinden karşı tarafı hataya düşürmeniz, yasa koyucu tarafından kamu düzenini zedeleyici bir eylem olarak kabul edilmekte ve yaptırıma bağlanmaktadır.

Alacaklı olduğunuz bir kişinin borcunu tahsil edebilmek amacıyla size karşı hileli yöntemlere başvurarak şifrenizi ele geçirmesi ve hesabınızdan para çekmesi yasal değildir ve bu davranış ceza hukuku bağlamında incelenecek bir ihlaldir. Modern hukuk sistemlerinde kişilerin kendi haklarını kaba kuvvet veya hile ile bizzat almaya çalışmaları, yani ihkak-ı hak uygulamaları yasaklanmıştır.

Satın aldığınız veya kiraladığınız filmin yerine size tamamen farklı bir içeriğin sunulması, hukuk uygulamasında aliud teslim olarak adlandırılan ve satıcının sorumluluğunu doğuran bir durumdur. Taraflar arasında kararlaştırılan özelliklere sahip bir dijital ürün yerine başka bir çeşidin gönderilmesi, sözleşmeye konu edimin hiç ifa edilmediği şeklinde değil, ayıplı ifa kuralları çerçevesinde sözleşmeye uygunluğun bulunmaması olarak değerlendirilmelidir.

İnternet üzerinden verdiğiniz telefon siparişinde size bilerek oyuncak telefon gönderilmesi, eylemin hukuken bir dolandırıcılık suçu olarak değerlendirilmesi için oldukça güçlü bir yasal zemin oluşturmaktadır. Çünkü burada satıcı, gerçeğe aykırı bir durumu gerçekmiş gibi sunarak sizi aldatmış, başlangıçtan itibaren suç işleme kastıyla hareket etmiş ve hileli davranışlar sonucunda kendi lehine haksız bir maddi menfaat sağlamıştır.

Bir kamu hizmetinden faydalanmak veya başvuru yapmak amacıyla verdiğiniz iletişim bilgilerinizin, size bilgi verilmeden ve onayınız alınmadan ticari veya reklam amaçlı mesajlar için kullanılması hukuka aykırıdır. İdarelerin verileri toplarken amaçla bağlantılılık ve ölçülülük ilkelerine riayet etmeleri gerekmekte olup, verinin veriliş amacı dışında bir kuruma veya iştirake aktarılması açık rıza gerektiren bir eylemdir.

Failin kimliğinin tam olarak tespit edilemediği anonim durumlarda dahi, eylemin işyeri ve iş yaşamı ile bağlantılı olması şartıyla işverenin hukuki sorumluluğuna gidilebilmesi muhtemeldir. Siber mobbingin en belirgin özelliklerinden biri olan anonimlik, mağdurda yarattığı sürekli tehdit algısı nedeniyle psikolojik tahribatı önemli ölçüde artırmaktadır.

Sahte hesaplar ve VPN gibi araçlar kullanılarak işlenen siber suçlarda faillerin tespiti geleneksel suçlara kıyasla zorlaşsa da, bu durum saldırganların bulunmasını tamamen imkansız hale getirmemektedir. Siber suçlular eylemlerini gerçekleştirirken genellikle kimliklerini maskelemek ve arkalarında iz bırakmamak amacıyla anonimlik sağlayan uzak sunucular veya şifreleme yöntemleri kullanmayı tercih etmektedirler.