Bireysel Başvuru

Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine yapılan başvurular, öncelikle Tazminat Komisyonuna gidilmediği için başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez bulunmaktadır. Yapılan yeni yasal düzenlemeler gereğince, yargılamaların uzun sürmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar için Tazminat Komisyonu isimli yeni bir idari başvuru yolu oluşturulmuştur.

Yargılamanın uzun sürmesi şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce, kanunla kurulan ve bu tür şikayetleri incelemekle görevlendirilen komisyona müracaat ederek yasal başvuru yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Yapılan kanuni düzenlemeler sonucunda, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığına dair iddialar için öncelikle Tazminat Komisyonu isimli idari mekanizmanın işletilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Davanızın uzun sürmesi şikâyetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yaptığınız başvuru, öncelikle kanunla kurulan komisyona gidilmediği için başvuru yollarının tüketilmemesi gerekçesiyle kabul edilemez bulunacaktır. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin derdest dosyalar için yeni bir hukuki yolun devreye girdiğini belirtmektedir.

Bir şirkete yatırılan paranın iadesi amacıyla açılan dava devam ederken yapılan kanuni bir düzenleme sonucunda alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı ile bağlantılı olarak etkili başvuru hakkının ihlal edilmesi anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağın tahsili için uygun hukuki yollara başvurulmasına rağmen tam bu yargılama sürecinde yürürlüğe giren yeni bir kanuni düzenleme yüzünden kişilerin hukuki mekanizmaları işletme imkânından mahrum bırakılmasını hak ihlali olarak kabul etmektedir.

Hakkınızda verilen disiplin cezasına itiraz sürecinde gösterdiğiniz tanığın mahkeme tarafından dinlenmemesi, savunma hakkınızın kısıtlanması ve çelişmeli yargılama ilkesinin ihlal edilmesi olarak değerlendirilebilir. Yargılama sürecinde tarafların eşit şartlarda katılımının sağlanması, gösterdikleri kanıtlardan karşı tarafın da bilgi sahibi olması ve iddialarını destekleyecek delillerin mahkeme huzurunda tartışılması esastır.

İstinaf mahkemesinin, ailenizle olan bağlarınızı ve yasağın aile yaşantınıza etkilerini hiç tartışmadan sadece devletin hükümranlık hakkı ve kamu düzeni gerekçeleriyle yasağı onaması demokratik toplum düzeni ölçütleri çerçevesinde hak ihlaline yol açabilecek bir durumdur. Yabancıların ülkeye girişini denetleme konusunda devletin yetkisi bulunsa da, mahkemeler karar verirken idari işlemin kişinin aile yaşantısını doğrudan etkileyecek yıkıcı sonuçlarını mutlaka göz önünde bulundurmak ve kamusal menfaat ile bireysel yarar arasında ölçülü bir değerlendirme yapmak zorundadır.

Anayasa Mahkemesine yaptığınız bireysel başvuru sonucunda hakkınızın ihlal edildiği tespit edilirse, kural olarak bu ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasına karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, kanuni düzenleme sebebiyle alacağın tahsil edilememesi durumunda ortaya çıkan mağduriyetin giderilmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesini ve yargılamanın baştan yapılarak anayasal ilkelere uygun yeni bir karar verilmesini yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul etmektedir.

Yargılama sürecinin gereğinden fazla uzadığı ve makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği düşüncesiyle doğrudan Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunmadan önce, bu tür şikayetler için özel olarak kurulan Tazminat Komisyonu mekanizmasına başvurmanız gerekmektedir. Hukuk sistemimizde, derdest olan veya kesinleşmiş yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin hızlı ve etkili bir şekilde çözüme kavuşturulması amacıyla yasal bir düzenleme yapılmıştır.

Hayır, tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin yerleşik içtihatlarına göre tutukluluğun kanunda öngörülen azami süreyi veya makul süreyi aştığı iddialarında, eğer kişi bireysel başvuru incelendiği sırada tahliye edilmişse veya hakkında mahkumiyet hükmü verilerek hükümlü hale gelmişse asıl davanın sonuçlanıp sonuçlanmadığına bakılmaksızın öncelikle tazminat davası açılmalıdır.

Tutukluluğun makul süreyi aşması veya tahliye taleplerinin geç incelenmesi gibi şikâyetlerde doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulmadan önce kanunlarda öngörülen olağan yargısal yolların tüketilmesi gerekmektedir. Bireysel başvuru incelendiği sırada kişi tahliye edilmiş veya hakkında bir beraat ya da mahkûmiyet kararı verilmişse, asıl ceza davası henüz kesinleşmemiş olsa bile, öncelikle ceza mahkemelerinde tazminat davası açılması zorunludur.