Bireysel Başvuru

Temel hak ve özgürlükleri kamu gücü tarafından ihlal edilen bireylerin, iç hukuk yollarını tükettikten sonra başvurdukları en etkili ve son anayasal denetim mekanizmasıdır. Anayasa Mahkemesi'ne (AYM) yapılacak bireysel başvurularda, kabul edilebilirlik kriterlerinin aşılması ve ihlalin anayasal normlara dayandırılarak ispatı, üst düzey bir hukuki teknik ve titizlik gerektirir.
Soru & Cevap Güncelleme: 31.03.2026

Anayasa mahkemesine bireysel başvuruda bulunduktan sonra başvurucu vefat ederse süreç nasıl işler, davanın düşmemesi için mirasçıların veya avukatın bir işlem yapması gerekiyor mu?

add

Bireysel başvuru yapıldıktan sonra başvurucunun vefat etmesi durumunda, sürecin devam edebilmesi için ölen kişinin mirasçılarının veya vekilinin verilen süre içinde başvuruya devam etme yönündeki iradelerini Anayasa Mahkemesine açıkça bildirmeleri gerekmektedir. İlgili kurallar gereğince, Anayasa Mahkemesi vefat durumunu öğrendiğinde mirasçılara veya avukata bir tebligat göndererek başvuruya devam edilip edilmeyeceğini sorar.

Soru & Cevap Güncelleme: 18.08.2025

Adli yardım talebim reddedilince mecburen dava harcını ve gider avansını cebimden ödedim, yine de anayasa mahkemesine başvursam haklı bulunur muyum?

add

Adli yardım talebinizin reddedilmesi üzerine davanıza devam edebilmek için mahkeme veznesine istenen harç ve gider avansını ödemiş olmanız, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanıza kesinlikle engel değildir. Mahkemelerin, hiçbir geliri bulunmayan kişilerden dava açmayı zorlaştıracak düzeyde ödeme talep etmesi ve fakirlik durumunu usulünce araştırmadan ret kararı vermesi, temel hak ve özgürlüklerinizden olan adil yargılanma hakkı çerçevesinde korunan haklarınıza açık bir müdahaledir.

Soru & Cevap Güncelleme: 07.07.2025

Anayasa mahkemesinde devam eden bir bireysel başvurumuz varken davacı yakını vefat ederse başvuru süreci nasıl işliyor, dava düşer mi?

add

Bireysel başvuru devam ederken başvurucunun vefat etmesi durumunda, sürecin devam edebilmesi için ölen kişinin mirasçılarının Anayasa Mahkemesine davayı sürdürme yönündeki iradelerini açıkça bildirmeleri zorunludur. Anayasa Mahkemesi, ölüm bilgisini aldıktan sonra geride kalan mirasçılara veya vekillerine resmi bir tebligat göndererek başvuruya devam edip etmeyeceklerini sorar ve onlara bir süre tanır.

Soru & Cevap Güncelleme: 20.02.2026

Sosyal medyadaki sert eleştirim yüzünden haksız yere adli para cezası aldım, anayasa mahkemesine başvurursam bu kararı bozdurup tazminat alabilir miyim?

add

Haksız yere adli para cezasına çarptırıldığınız iddiasıyla yapacağınız bireysel başvuru neticesinde Anayasa Mahkemesi, ifade özgürlüğünüzün ihlal edildiğini tespit ederse ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapılmasına ve size manevi tazminat ödenmesine karar verebilmektedir. Mahkeme, yerel mahkemenin ceza verirken kullandığı gerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığını, özellikle söz konusu kaba ifadelerin doğrudan bir saldırı mı yoksa haksızlığa karşı orantılılık ilkesi çerçevesinde bir eleştiri mi olduğunu denetler.

Soru & Cevap Güncelleme: 16.03.2026

Hakkımda açılan ceza davası çok uzun yıllar sürdü ve bu yüzden mağdur oldum, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce ilgili kanunlarda öngörülen Tazminat Komisyonu başvuru yolunun tüketilmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, davaların çok uzun sürmesi sebebiyle yaşanan mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla mevzuatta özel bir hukuki yol oluşturulmuştur.

Soru & Cevap Güncelleme: 09.04.2025

Gözaltına alınmamın hukuka aykırı olduğunu ve sürenin aşıldığını düşünüyorum. Ceza davam bitmeden bu haksızlık için doğrudan anayasa mahkemesine başvurabilir miyim?

add

Gözaltı işleminin hukuka aykırı olduğu veya gözaltı süresinin makul olmadığı iddialarıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda öngörülen tazminat davası yolunu tüketmeniz gerekmektedir. Ceza yargılamanız devam ediyor olsa dahi, yakalama ve gözaltına alınma süreçlerindeki hukuka aykırılık iddialarına yönelik olarak hukuk sistemimizde özel bir başvuru yolu düzenlenmiştir.

Soru & Cevap Güncelleme: 06.04.2025

Cezaevindeyken başka bir cezaevindeki arkadaşımdan gelen mektubun içindeki fotoğraf bana neden verilmez, buna karşı ne yapabilirim?

add

Ceza infaz kurumunda bulunurken size gönderilen bir mektubun ekindeki fotoğrafın teslim edilmemesi ancak fotoğrafın somut ve haklı gerekçelerle sakıncalı bulunması hâlinde mümkündür. Cezaevi yönetimi genellikle mevzuatta yer alan hükümlülerin yattıkları yerde veya dolaplarında sadece aile fertlerine ait fotoğrafları bulundurabileceğine ilişkin kurallara dayanarak arkadaş fotoğraflarının teslimini engelleyebilmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 12.03.2025

Eşimin ölümünde kamu görevlilerinin ihmali var ama savcılık soruşturmayı kapattı. Anayasa mahkemesine gitmeden önce devlete karşı mutlaka tazminat davası açmak zorunda mıyım?

add

Ölüm olayının kasıtlı bir eylemden ziyade ihmal sonucu meydana geldiği durumlarda kural olarak tam yargı davası yolunun tüketilmesi beklenmekle birlikte, yürütülen ceza soruşturmasındaki eksiklikler tazminat davasının etkililiğine zarar veriyorsa idari yargıda dava açmadan da doğrudan bireysel başvuru yapılabilmesi mümkündür. Genel olarak ihmal suretiyle ortaya çıkan ölümlerde devletin etkili bir yargısal sistem kurma yönündeki pozitif yükümlülüğü mağdurlara hukuki ve idari yolların açık olmasıyla yerine getirilmiş sayılabilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 03.09.2025

Beraat ettikten sonra açtığım tazminat davası aleyhime sonuçlandı ama avukatımın ofisi depremde yıkıldığı için anayasa mahkemesi'ne süresinde başvuramamış. Bu durumda başvurum kabul edilir mi?

add

Avukatınızın ofisinin depremde yıkılması gibi olağanüstü ve elde olmayan sebeplerle otuz günlük yasal başvuru süresi dilimini kaçırmanız durumunda, geçerli bir mazeret bildirdiğiniz takdirde başvurunuz kabul edilebilmektedir. Bireysel başvurularda kural olarak kararın öğrenilmesinden itibaren belirli bir zaman dilimi içinde başvuru yapılması zorunlu olsa da, deprem felaketi gibi ağır ve zorlayıcı nedenlerle evraklara ulaşılamaması veya işlemlerin yapılamaması hâli makul bir mazeret olarak değerlendirilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.04.2025

Sözleşmemin feshi üzerine dava açtım ama mahkeme idarenin takdir yetkisi var diyerek davamı reddetti. Mahkemenin iddialarımı hiç tartışmadan davayı reddetmesi durumunda ne yapabilirim?

add

Mahkemenin sizin açtığınız fesih iptali davasını, iddialarınızı ve işlemin mesleki hayatınıza olan ağır etkilerini derinlemesine tartışmadan sadece idarenin şeklî yetkisine dayanarak reddetmesi temel anayasal haklarınızı zedeleyen bir durumdur. İdarenin sözleşmeyi feshederken uyguladığı işlemlerin yargısal denetimi yapılırken, mahkemelerin idarenin takdir yetkisi kullanımının keyfî olup olmadığını mutlaka incelemesi şarttır.