Bireysel Başvuru

Haksız gözaltı işlemleri nedeniyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilmeniz için öncelikle ilgili ceza muhakemesi kanunu kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açarak olağan hukuk yollarını tüketmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel içtihatlarına göre, hakkınızda beraat veya kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmişse, doğrudan bireysel başvuru yapmak yerine kanunda öngörülen haksız yakalama ve gözaltı tazminatı yoluna başvurmanız şarttır.

Anayasa Mahkemesi tarafından adil yargılanma güvencelerinin ihlal edildiğine karar verilmesi, hakkınızdaki suçlamalardan doğrudan beraat ettiğiniz anlamına gelmez. Yüksek mahkemenin görevi, derece mahkemelerinin belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri nasıl değerlendirdiğine veya kişinin suçlu olup olmadığına karar vermek değildir.

Açtığınız davada yargı mercilerinin ve ilgili komisyonun yetkisizlik gerekçeleriyle uyuşmazlığın esasını incelememesi, anayasal haklarınızı zedeleyen bir durum olduğundan bireysel başvuru yoluna gitmeniz mümkündür. İlgili kanun hükmünde kararname ile statüye geçiş işlemlerinin iptal edilmesi üzerine açılan davalarda, mahkemelerin başvuruyu keyfiliğe karşı koruyacak anayasal güvenceler sağlayacak bir yorumla değerlendirmesi beklenmektedir.

Anayasa Mahkemesi kural olarak derece mahkemelerinin delilleri değerlendirmesine ve hukuk kurallarını yorumlamasına müdahale etmese de, mahkemenin sunduğunuz açık delilleri tamamen keyfî bir şekilde incelemeden reddetmesi durumunda istisnai olarak duruma müdahale edebilmektedir. Yargılama sürecinde belirli bir hususu ispat ettiğinde kuşku bulunmayan bir delilin açıkça ve keyfî olarak dikkate alınmaması, maddi adaletten ziyade usuli güvencelerin ihlali anlamına gelir.

Ceza infaz kurumlarında bulunan tutuklu ve hükümlülerin, eğitim gören çocuklarıyla görüşebilmeleri için ziyaret günlerinin hafta sonuna alınmasını talep etme hakkı bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin çocukları ilgilendiren konularda çocuğun üstün yararı ilkesini gözetmesi ve mahpusların aile bağlarını sürdürmesini sağlayacak tedbirleri alması gerekmektedir.

Çocuklarınızla görüşmenizin haksız yere engellenmesi durumunda Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda ihlal tespitiyle birlikte manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yargı makamları ve cezaevi idaresi tarafından eğitim gören çocuklarınızla görüşebilmeniz için gerekli esnekliğin sağlanmaması, aile ilişkilerinizin devamlılığının gözetilmemesi anlamına gelir ve bu durum aile hayatına saygı hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir.

Bireysel başvuru sürecinde başvurucunun vefat etmesi durumunda, mirasçıların başvuruya devam etme yönündeki iradelerini Anayasa Mahkemesine bildirmeleri gerekmektedir. Mahkeme, vefat eden kişinin vekiline veya mirasçılarına başvuruya devam edilip edilmeyeceğinin bildirilmesi için bir tebligat gönderir.

Hastanede yaşanan tıbbi ihmaller neticesinde yakınınızı kaybetmeniz ve ardından idareye karşı açtığınız tazminat davasının eksik incelemeyle reddedilmesi durumunda, devletin yaşam hakkı güvencesini ihlal ettiği gerekçesiyle bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin sadece sağlık hizmetlerini düzenlemekle kalmayıp aynı zamanda bu hizmetlerin sunumu sırasında meydana gelen ölüm olaylarını aydınlatacak etkili bir yargısal sistem kurması da gerekmektedir.

İnfaz hâkimliğine yaptığınız itirazın, ileri sürdüğünüz temel iddialar araştırılmadan ve sadece idarenin kararı kopyalanarak reddedilmesi adil yargılanma standartları ve gerekçeli karar hakkı bağlamında yasal sorunlar barındırır. Ceza infaz kurumu disiplin kurullarının verdiği cezalara karşı yapılan şikâyetlerde, infaz hâkimlikleri şeklî bir incelemeyle yetinemezler ve olayın esasına girerek mahpusun savunmasında belirttiği hususları titizlikle araştırmalıdırlar.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddiasıyla tazminat alabilmeniz için öncelikle Tazminat Komisyonuna başvuru yapmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılamaların zamanında sonuçlandırılmadığına dair şikayetler için doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilmeden önce ilgili kanuni düzenlemelerle oluşturulan Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi gerektiğine karar vermiştir.