Ayrımcılık Yasağı

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, iki yaşından küçük çocuğu olan bekâr ebeveynlere uygulanan bu tür bir sosyal yardım üst sınırı hukuken yasa dışı bir ayrımcılık olarak kabul edilmemektedir. Mahkeme, küçük çocuğu olan bekâr ebeveynlerin diğer kişilere kıyasla önemli ölçüde farklı bir durumda olduğunu kabul etse de, devletin kamu bütçesini korumak ve insanları çalışmaya teşvik etmek amacıyla uyguladığı kesintilerin takdir marjı sınırları içinde kaldığını belirtmektedir.

Kolluk kuvvetlerinin bireylere cinsel yönelimleri veya kişisel özellikleri nedeniyle nefret saikiyle hakaret etmesi ve onları aşağılaması durumunda, devletin bu ayrımcı tutumu derhal ve etkili bir şekilde soruşturma yükümlülüğü bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, polislerin kişileri alıkoyarken insan onuruyla bağdaşmayan, korku ve aşağılanma duygusu yaratan nefret söylemleri kullanmasını küçültücü muamele yasağı kapsamında değerlendirmektedir.

Yüksek mahkemelerin, özellikle Avrupa Birliği hukukunu ilgilendiren ve ayrımcılık yasağı gibi temel konuları içeren itirazlarınızı yeterli bir açıklama yapmadan reddetmesi, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında adil yargılanma prensiplerine aykırı bulunabilmektedir. Bir tarafın Avrupa hukukuna dair ciddi ve detaylı sorular yönelterek konunun Avrupa Adalet Divanı'na taşınmasını talep etmesi durumunda, iç hukukta başvurulacak başka bir merci kalmamışsa, kararı veren son derece mahkemesinin bu talebi neden kabul etmediğini net bir biçimde açıklaması beklenmektedir.

Mesleki faaliyetleriniz ve savunduğunuz gruplar nedeniyle hedef alınmanız, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında ayrımcılık yasağı ve özel hayata saygı hakkı çerçevesinde değerlendirilen ciddi bir ihlaldir. Mahkeme içtihatlarına göre, mağdurun doğrudan o dezavantajlı gruba mensup olmaması, ancak o grubun haklarını savunduğu için saldırıya uğraması, hukuken koruma gerektiren bir durumdur.

Yetkililerin, bir şiddet olayının arkasında yatan olası ırkçı saikleri ortaya çıkarmak için özel bir çaba göstermemesi, ayrımcılık yasağının usul yönünden ihlali olarak kabul edilmektedir. Saldırıya uğrayan kişinin ten rengi veya etnik kökeni nedeniyle hedef alındığına dair ciddi iddialar ve tanık beyanları bulunmasına rağmen, polis ve savcılığın bu yönde derinlemesine bir inceleme yapmaması hukuka aykırıdır.

Sırf farklı bir ülkenin vatandaşı veya etnik azınlık mensubu olduğunuz için ilgili kanunların size farklı uygulandığını düşünmeniz, hukuken her zaman ayrımcılık teşkil etmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, söz konusu sınır ötesi ren geyiği otlatma faaliyetlerini düzenleyen yasal çerçevenin her iki ülkenin mensuplarına da eşit olarak uygulandığını ve ortada milliyete dayalı bir farklı muamele bulunmadığını belirtmektedir.

Yabancı uyruklu kişilerin kendi ülkelerinde aldıkları isimlerin vatandaşlığa geçişte veya nüfus kayıtlarında korunması ile mevcut bir vatandaşın ismini yasaların aradığı şartları taşımayan bir isimle değiştirmesine izin verilmemesi hukuken ayrımcılık olarak nitelendirilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına göre, ayrımcılık yasağı ihlalinden söz edilebilmesi için kişilerin benzer veya kıyaslanabilir durumlarda bulunması ve buna rağmen farklı muameleye tabi tutulması gerekmektedir.

Cinsel şiddet suçlarında mahkumiyet veya dava açılma oranlarının düşük olması tek başına devletin sistematik bir cinsiyet ayrımcılığı politikası yürüttüğünü veya yetkililerin ayrımcı davrandığını kanıtlamak için yeterli kabul edilmemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, cinsel şiddetin ağırlıklı olarak kadınları etkilemesinin, devletin bu konudaki politikalarının veya uygulamalarının doğrudan ayrımcı olduğu anlamına gelmeyeceğini belirtmektedir.

Sendika üyesi olmayan kamu görevlilerinin sosyal denge tazminatından yararlanmak için daha yüksek aidat ödemesi ilk bakışta eşitliğe aykırı gibi görünse de, bu durumun nesnel ve makul bir sebebe dayanıp dayanmadığına bakılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, durumları benzer olan kamu görevlileri arasında sosyal denge tazminatı yönünden farklılık yaratılması tek başına Anayasa'ya aykırılık teşkil etmez.

Haksız tutuklama nedeniyle tazminat alan kişilerle terör mağduru olarak tarafınıza ödenen tazminat miktarını karşılaştırarak bir ayrımcılık iddiasında bulunmanız hukuken geçerli bir sonuç doğurmayacaktır. Anayasal düzeyde korunan ayrımcılık yasağı kapsamında bir ihlal iddiasının incelenebilmesi için, öncelikle sizinle aynı veya görece oldukça benzer hukuki durumda olan başka kişilere karşı farklı bir muamele yapıldığını kanıtlamanız gerekmektedir.