Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemenin kanuni bir zorunluluk olmayan tebligat masrafını yatırmadığınız gerekçesiyle istinaf başvurunuzu usulden reddetmesi anayasal hak ihlali yarattığından dolayı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Yargılama kurallarına göre bir davalı karara itiraz ettiğinde, bu itirazın sadece karşı taraf olan davacıya yöneltilmesi yeterlidir ve diğer davalılara tebligat çıkarma mecburiyeti yoktur.

Mahkemelerin, yargılama sırasında taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olan temel iddia ile savunmalara makul bir gerekçeyle yanıt verme zorunluluğu kesinlikle bulunmaktadır. Anayasa kuralları gereği bütün mahkemelerin her türlü kararlarını gerekçeli olarak yazmaları emredilmiştir ve bu durum adil yargılanma hakkı güvencesinin en temel unsurlarından biridir.

Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda düzenlenen son tutanakta tarafların anlaşıp anlaşamadıkları hususlar açıkça belirtilmişse, başvuru formunda yer almayan bir talebiniz için de açtığınız davanın mahkeme tarafından esastan incelenmesi gerekir. İş mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumu, uyuşmazlıkların daha kısa sürede ve daha az masrafla çözülmesi amacıyla getirilmiş olup, bu süreçte taraf iradeleri büyük önem taşır.

İkamet izninizin uzatılmaması nedeniyle Türkiye'de bulunan taşınmazlarınızı fiilen kullanamayacak olmanız, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Kamu makamlarının ülkeye girişinize izin vermemesi, sahip olduğunuz taşınmazları satma, devretme veya kiraya verme gibi mülkiyet hakkı kapsamındaki hukuki tasarruf imkânlarınızı ortadan kaldırmadığı için bu duruma yönelik ölçüsüz bir müdahale yapıldığı kabul edilmemektedir.

Mahkemenin sizin asıl uyuşmazlık konunuzu incelemeden eksik veya tamamen farklı bir değerlendirmeyle davayı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargı mercilerinin, kişilerin mahkeme önüne getirdiği uyuşmazlığa ilişkin esaslı iddia ve savunmaları inceleyerek bir sonuca bağlaması anayasal bir yükümlülüktür.

Bir davada özel bir avukatla temsil ediliyor olmanız, adli yardım talebinizin reddedilmesi için tek başına yeterli bir hukuki gerekçe oluşturmaz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin kişilerin gerçek mali durumlarını dikkate almadan sırf avukat tuttukları için yargılama giderlerini ödeyebileceklerini varsayması mahkemeye erişim hakkı ihlaline yol açabilmektedir.

Ceza davasında yargılanan bir kişinin duruşmada bizzat hazır bulunma talebine rağmen zorla uzaktan bağlantı yoluyla duruşmaya katılımının sağlanması adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilebilir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, kişilerin kendi taleplerine aykırı olarak Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi aracılığıyla duruşmaya katılması, doğrudan duruşmada hazır bulunma hakkı bağlamında bir müdahale teşkil etmektedir.

Bir ceza yargılamasında esaslı işlemlerin yapıldığı kritik duruşmalarda sanığın uzaktan bağlantı yoluyla dahi hazır edilmemesi ve savunma imkânından mahrum bırakılması anayasal hakların ihlaline yol açmaktadır. Yargılama sürecinde kişilerin açık veya örtülü bir şekilde adil yargılanma hakkı güvencelerinden feragat etmesi mümkün olsa da, kişinin duruşmaya katılmak istediğini belirtmesi veya bu haktan zımnen vazgeçtiğini gösteren somut olguların bulunmaması durumunda mahkemelerin kişiyi duruşmadan dışlaması hukuka aykırılık oluşturmaktadır.

Hakkınızda ifade veren bir tanığın mahkemede sizin bulunmadığınız bir celsede dinlenmesi ve yalnızca destekleyici başka bir bilgi olmayan dijital verilere dayanılarak ceza verilmesi hukuka aykırı bulunabilecektir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, sanığa isnat edilen fiil hakkında bilgi veren tanığın mahkemede hazır edilmemesi ve sanığın tanık sorgulama hakkı kapsamındaki güvencelerden mahrum bırakılması yargılamanın adilliğine zarar vermektedir.

Alkollü araç kullanmadığınızı ispatlamak için dosyaya sunduğunuz kamera kayıtları gibi sonuca etki edecek nitelikteki esaslı delillerin mahkeme tarafından hiç değerlendirilmemesi veya kararda tartışılmaması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapabilirsiniz. Sizin olayınıza benzer bir kararda, aracın seyir halinde olmadığına dair sunulan kamera görüntülerinin sulh ceza hâkimliği tarafından gerekçeli kararda ayrı ve açık olarak tartışılmaması hukuka aykırı bulunmuştur.