Adil Yargılanma Hakkı

Astsubaylık eğitimindeyken olağanüstü hâl döneminde çıkarılan bir kanun hükmünde kararname ile ilişiğinizin kesilmesi üzerine açtığınız davanın incelenmeksizin reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemelerin bu tür uyuşmazlıklarda davanızı doğrudan reddetmek yerine dosyayı Olağanüstü Hâl İşlemleri İnceleme Komisyonu görev alanına girdiği gerekçesiyle oraya göndermesi beklenmektedir.

Mahkemelerin davanızı dosyanın esasına girmeden doğrudan reddetmesi, anayasal bir güvence olan mahkemeye erişim hakkı ihlali niteliğindedir. Olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kanun hükmünde kararnameler ile kamu görevine alım süreçleri doğrudan iptal edilen kişilerin hukuki durumlarının denetimi, yasal düzenlemeler uyarınca kurulan özel komisyonlar tarafından yapılmalıdır.

Mahkemenin hakkınızdaki dijital verilerle ilgili bilirkişi incelemesi talebinizi reddetmesi, adil yargılanma hakkınızın güvencelerinden olan silahların eşitliği ilkesi ile çelişmeli yargılama ilkesini ihlal edebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkûmiyete gerekçe gösterilen tutanak ve kayıtların doğruluğunun ve güvenilirliğinin sınanması için talep edilen bilirkişi incelemesinin yeterli bir değerlendirme yapılmadan reddedilmesi, sanığı iddia makamı karşısında usule ilişkin imkânlardan yararlanma noktasında önemli ölçüde dezavantajlı konuma düşürmektedir.

İşleminizin doğrudan bir kanun hükmünde kararname ile yapıldığı gerekçesiyle davanızın incelenmeksizin reddedilmesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, olağanüstü hâl döneminde çıkarılan kararnamelerle kişilerin hukuki statülerine doğrudan etki eden işlemlere karşı hak arama yolunun tamamen kapatılması kabul edilemez.

Mahkemenin dosyanızı görevli komisyona göndermek yerine davanızı doğrudan incelenmeksizin reddetmesi, anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Olağanüstü hâl kararnameleriyle hukuki statünüze ilişkin olarak doğrudan tesis edilen işlemlerin incelenmesi, mevzuat uyarınca OHAL Komisyonu yetkisine verilmiştir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mahkemeye erişim hakkınızın ihlal edildiği tespit edildikten sonra, temel hukuki giderim yöntemi olarak dosyanız üzerinden yeniden yargılama yapılmasına karar verilir. İhlalin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için idare mahkemesinin ihlal kararı doğrultusunda yeni bir değerlendirme yapması gerekmektedir.

Mahkemenin, hakkınızda verilmiş ancak henüz hukuki sonuç doğurmayan bir karara dayanarak sizin terörün büyümesine katkıda bulunduğunuzu iddia etmesi ve bu sebeple davanızı reddetmesi hukuka aykırı bulunmuştur. Zarar tespit komisyonlarına yapılan başvurularda, idare mahkemelerinin kişilerin geçmişteki veya süregelen yargılamalarındaki durumlarını değerlendirirken anayasal hakları zedelememesi gerekir.

Mahkemenin sadece babanızın aldığı hapis cezalarını sıralayarak ve bu durumun sizin ifa edeceğiniz mesleğe olan etkisini hiç tartışmadan davanızı reddetmesi anayasal haklarınızın ihlali niteliğindedir. Güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlanmasına dayanılarak tesis edilen işlemlere karşı açılan iptal davalarında, yargı mercilerinin adil yargılanma hakkı kapsamında ileri sürülen her türlü iddia ve savunmayı karşılayan doyurucu açıklamalar yapması zorunludur.

Bir ceza soruşturmasında şikâyetçi konumunda bulunmanız ve iddialarınızın eksik incelenerek takipsizlik kararı verilmesi tek başına adil yargılanma hakkı ihlali olarak değerlendirilmemektedir. Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ortak koruma alanına göre, adil yargılanmaya ilişkin hak ve ilkeler kural olarak medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili uyuşmazlıkların veya hakkınızda açılmış bir suç isnadının karara bağlanması esnasında geçerlidir.

Ceza yargılamanız sonucunda hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına yaptığınız itirazın esastan incelenmeyerek matbu gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali niteliğindedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, itiraz mercilerinin sadece şeklî şartlar yönünden inceleme yaparak, hukuka aykırılık bulunmadığını bildiren soyut ve tek cümlelik gerekçelerle itirazları reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir.