Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemeye sunulan bilirkişi raporuna itiraz etmeniz durumunda, mahkemenin itirazlarınızı dikkate alarak dosyadaki çelişkileri gidermek amacıyla yeniden inceleme yaptırması kuvvetle muhtemeldir. Tıbbi ihmal iddialarının incelendiği yargılamalarda mahkemeler olayın aydınlatılması için öncelikle Adli Tıp Kurumundan rapor almaktadır.

Zarar tespit komisyonu ile maddi zararlarınızın karşılanması amacıyla sulhname imzalamış olmanız, sonradan yaşadığınız psikolojik yıkım ve üzüntüler için manevi tazminat talep etmenize mutlak bir engel teşkil etmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına yansıyan olaylarda, evi yıkılan ve eşyaları zarar gören kişilerin komisyondan maddi zararlarını aldıktan bir süre sonra idareye başvurarak manevi tazminat davası açtıkları görülmektedir.

Mahkemelerin, özellikle de kanun yolu incelemesi yapan istinaf ve temyiz mercilerinin, davanın sonucunu etkileyecek nitelikteki iddia ve itirazları açık bir şekilde karşılayarak yeterli gerekçe sunmaları anayasal bir zorunluluktur. Eğer istinaf mahkemesi, ilk derece mahkemesinin lehinize verdiği iptal kararını kaldırıp davanızı reddediyorsa, geçmiş ceza dosyanızda yer alan ve aleyhinize kullanılan bilgilerin neler olduğunu açıkça kararında göstermelidir.

Yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle adil yargılanma hakkı kapsamında makul sürede yargılanma hakkı ihlali iddialarıyla Anayasa Mahkemesine yapılan başvurularda, öncelikle iç hukuk yollarının tüketilmiş olması şartı aranmaktadır. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal düzenlemeler uyarınca, davaların makul sürede sonuçlandırılmadığına yönelik şikâyetlerin öncelikle Tazminat Komisyonu tarafından incelenmesi gerekmektedir.

Dava sürecinde çıkan yeni bir yasa yüzünden davanızı kaybetmeniz nedeniyle Anayasa Mahkemesi tarafından haklı bulunmanız halinde, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için ilgili mahkemeden yeniden yargılama yapılmasını talep etmeniz gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, yargılama aşamasında kanun değişmesi sebebiyle davanın reddedilmesinin adil yargılanma hakkı kapsamındaki ilkeleri ihlal ettiğini tespit ettiğinde, bu hukuka aykırılığın giderilmesi için kararın bir örneğini yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemelere göndermektedir.

İhalenin feshi davasının esastan reddedilmesi durumunda kanun gereği ihale bedelinin yüzde onu oranında para cezası verilmesi, somut olayın özelliklerini dikkate almadığı için mahkemeye erişim hakkınızı ihlal edebilir. Hak arama hürriyeti kapsamında mahkemeye başvuran kişilere uygulanan yaptırımların, kişilere aşırı ve orantısız bir külfet yüklememesi gerekmektedir.

İstinaf mahkemesinin, lehinize olan resmî kurum yazışmalarını ve somut delilleri dikkate almadan ve neden bu inceleme yönteminden ayrıldığını açıklamadan aleyhinize karar vermesi anayasal haklarınızı ihlal eder. Mahkemeler, yargılama sırasında açık ve somut bir biçimde öne sürülen, davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ve savunmalara makul bir gerekçe ile yanıt vermek zorundadır.

İtirazı inceleyen mahkemenin, lehinize olan infaz hâkimliği kararını kaldırırken detaylı ve yeterli bir gerekçe sunmaması hukuka uygun kabul edilmemektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, şikâyetin kabul edilmesine ilişkin ilk kararda yer alan gerekçelerin neden hukuka uygun olmadığının itiraz mercii tarafından açıkça anlatılması zorunludur.

Ceza infaz kurumunda hukuka uygun şekilde verilmiş bir disiplin cezasının infazı amacıyla hücreye konulmanız, kural olarak kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınıza yönelik ayrıca bir müdahale oluşturmaz. Anayasa Mahkemesi kararlarında da belirtildiği üzere, hürriyetleri tutuklama veya kesin hükümle zaten sınırlandırılmış kişilerin disiplin cezası neticesinde müşahede odasına alınması veya hücre hapsi ile cezalandırılması yeni bir hürriyetten yoksun bırakma hâli olarak kabul edilmemektedir.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararında ileri sürdüğünüz delillerin ve itirazların mahkemelerce yeterince incelenmemesi, adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Ceza yargılamalarında mahkemelerin, sanıkların beraat etme ihtimalini ortadan kaldıracak şekilde eksik inceleme yapması ve sadece şekli şartlara bakarak karar vermesi hukuki güvenceleri ortadan kaldırmaktadır.