Adil Yargılanma Hakkı

Mahkemeler, davanızın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki emsal kararları ve itirazlarınızı dikkatle incelemek ve kararlarında bu hususlara mantıklı bir cevap vermek zorundadır. Anayasa Mahkemesine taşınan bir dosyada, işçi alacakları için dava açan bir vatandaş, kendisiyle aynı işyerinde çalışan ve tamamen aynı durumda olan bir başka arkadaşı için verilen olumlu bölge adliye mahkemesi kararını kendi dosyasına delil olarak sunmuştur.

Şirketiniz adına adli yardım talebinde bulunurken ödeme gücünden yoksun olduğunuzu ispatlamak için şirketinize ait resmî mali verileri ve bağımsız raporları mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, şirketlerin ödeme zorluğu içinde olup olmadığı ancak nesnel ve somut verilere dayanılarak tespit edilebilir.

Mahkemelerin kendi süreçlerinden ve usul işlemlerinden kaynaklanan gecikmeler nedeniyle alacaklarınızı talep etme imkânınızın zamanaşımı gerekçesiyle elinizden alınması hukuken ölçülü bir müdahale olarak kabul edilmemektedir. Yargılama sırasında işverenin oyalayıcı talepleri, davanızla bağlantılı olarak açtığınız hizmet tespiti davası süreçlerinin ana davayla birleştirilip sonradan ayrılarak bekletici mesele yapılması veya itirazlar üzerine defalarca yeni raporlar aldırılması gibi durumlar alacak miktarınızın belirlenebilir olmasını geciktirmektedir.

Mahkemenin size dava açıldığını haber vermeden ve savunmanızı almadan hakkınızda karar vermesi, adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkınızın ihlali niteliğindedir. Bir icra hukuk mahkemesinin, başlattığınız icra takibine karşı açılan iptal davasını yürütürken sizi yargısal süreçten usulüne uygun şekilde haberdar etmesi ve iddialara karşı beyan ve delillerinizi sunma imkânı tanıması zorunludur.

Mahkemenin dava açma sürelerini yorumlarken katı şekilcilik yaparak davanızı süre aşımından reddetmesi, duruma göre hakkınızın ihlali sayılabilir. Anayasa Mahkemesi, idarenin sorumluluğunu doğuran olguların çok sonradan ortaya çıktığı durumlarda mahkemelerin süreyi mutlak surette olay tarihinden başlatmasını aşırı şekilci bir yaklaşım olarak değerlendirmektedir.

Mahkemenin, bankacılık işlemlerinizin örgüt talimatıyla mı yoksa rutin işlemler mi olduğunu uzman bir bilirkişi aracılığıyla araştırmadan ve savunmalarınızı gerekçelendirmeden ceza vermesi gerekçeli karar hakkı ihlali niteliğindedir. Yargıtay içtihatlarına göre, söz konusu bankadaki mutat hesap hareketleri doğrudan örgütsel faaliyet kapsamında değerlendirilemez.

Yargı mercilerine sunduğunuz dilekçelerde ileri sürdüğünüz davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki somut iddialarınızın, mahkemeler tarafından makul bir şekilde cevaplanmadan sadece idarenin yazısına atıfla reddedilmesi anayasal hak ihlali oluşturur. Bütün mahkemelerin her türlü kararlarını gerekçeli olarak yazma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Hakkınızda verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararına karşı yaptığınız itirazın esastan incelenmeyerek sadece şekli şartlar yönünden matbu gerekçelerle reddedilmesi adil yargılanma hakkınızı ihlal eder. Anayasa Mahkemesi, bu tür davalarda sanıkların suçu işleyip işlemedikleri yeterince araştırılmadan ve sundukları bilgi, belge veya tanık dinletme gibi talepleri gerekçesiz olarak reddedilerek cezalandırılmalarını hukuka aykırı bulmaktadır.

Ceza davasında aleyhinize ifade veren tanıklara soru sorma ve onlarla yüzleşme imkânı tanınmaması, anayasal bir güvence olan adil yargılanma hakkı kapsamında ihlal oluşturabilir. Mahkemelerin, yargılama sürecinde tanıkları huzurda dinlememesi veya ses ve görüntü bilişim sistemi gibi vasıtalarla size soru sorma fırsatı sunmaması hukuki bir eksiklik olarak değerlendirilmektedir.

Ceza infaz kurumunda psikolojik rahatsızlığınızın etkisiyle iradeniz dışında gerçekleştirdiğiniz eylemlerden dolayı doğrudan hücre cezası verilmesi ve bu durumun mahkemelerce göz ardı edilmesi hukuka aykırı bulunabilmektedir. Somut bir olayda, bir mahpusun akıl hastalığı nedeniyle halüsinasyonlar görüp kapılara vurması ve diğer mahpusları korkutması üzerine kendisine disiplin cezası verilmiştir.