Adil Yargılanma Hakkı

Hukuka aykırı delillerin esas alındığı kesinleşmiş bir mahkumiyet kararına bağlı olarak cezaevinde tutulmanız nedeniyle kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla yapacağınız başvurular genellikle açıkça dayanaktan yoksun bulunarak kabul edilemez bulunacaktır. Anayasa Mahkemesi, mahkumiyete bağlı tutma durumlarında şikayetleri değerlendirirken, kişinin hukuken geçerli bir mahkeme kararıyla cezasını çektiğini dikkate almaktadır.

Aleyhinize ifade veren tanıklara mahkeme huzurunda veya sesli ve görüntülü iletişim araçlarıyla soru sorma imkânı tanınmadan ifadelere dayanılarak ceza verilmesi, adil yargılanma hakkınız kapsamındaki tanık sorgulama hakkı bakımından ihlal oluşturabilmektedir. Ceza yargılamasında hakkınızdaki iddialara dayanak yapılan kişileri sorguya çekme imkânına sahip olmanız sürecin adil yürütülmesi için şarttır.

Ceza yargılamasında mahkûmiyetinizin tek veya belirleyici ölçüde duruşmada sorgulama imkânı bulamadığınız bir tanığın ifadesine dayandırılması ve size dengeleyici güvenceler sağlanmaması hukuka uygun kabul edilmemektedir. Bir ceza davasında aleyhinize olan tanıkları sorgulama veya sorgulatma hakkınız bulunmaktadır.

Kapatılan bir bankadaki hesap hareketlerinizin örgütsel faaliyet olarak kabul edilebilmesi için mutat bankacılık işlemlerinin dışında kalan ve örgüt liderinin talimatı doğrultusunda gerçekleştirilen işlemler olduğunun şüpheye yer bırakmayacak şekilde tespit edilmesi gerekmektedir. Yargı kararlarına göre, ilgili bankada gerçekleştirilen olağan hesap hareketleri tek başına örgütsel faaliyet kapsamında değerlendirilememektedir.

Mahkemenin sizi duruşmada bizzat sorgulama imkânı bulamadığınız bir tanığın ifadelerine dayanarak cezalandırması kural olarak hukuka uygun değildir ve adil yargılanma hakkı ihlali sayılabilir. Hakkınızda yürütülen bir ceza davasında aleyhinize ifade veren kişilere soru yöneltebilmeniz, onlarla yüzleşebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olmanız adil bir yargılamanın en temel şartlarındandır.

Evinizde veya size ait olduğu iddia edilen yerlerde terör örgütüyle bağlantılı yayınların bulunması, tek başına örgüte yardım etme kastıyla hareket ettiğinizi kanıtlamak için yeterli değildir ve mahkemelerin bu durumu ayrıntılı bir şekilde gerekçelendirmesi gerekmektedir. Yargıtay içtihatlarına göre, kişilerin örgüte bağlı dernek, sendika üyesi olması veya örgütsel yayınlar bulundurması şeklindeki eylemlerinin sempati ve iltisak boyutunu aştığının kanıtlanması şarttır.

Bir ceza yargılamasında aleyhinize ifade veren kişiye soru sorma veya onu sorgulatma imkânı bulamadıysanız ve mahkûmiyet kararı belirleyici ölçüde bu ifadeye dayanıyorsa size doğrudan ceza verilmesi adil yargılanma hakkınızı zedeleyebilir. Hakkınızda yürütülen bir ceza davasında aleyhinize olan tanıklara soru yöneltebilmeniz, onlarla yüzleşebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olmanız adil bir yargılamanın yapılabilmesi bakımından son derece gereklidir.

Mahkemenin, sendika ve dernek üyeliğinizin sadece sempati veya iltisak boyutunda kalıp kalmadığını değerlendirmeden doğrudan örgüte yardım etme kastıyla hareket ettiğiniz sonucuna varması hak ihlali oluşturur. Yargı kararlarında, kişilerin yalnızca bir sendikaya veya derneğe üye olmalarının tek başına terör örgütüne yardım etme suçunun delili olarak kabul edilemeyeceği vurgulanmaktadır.

Mahkemenin tazminat talep edilemez hükmüne dayanarak davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka aykırı kabul edildiğinden, yeniden yargılama talebiyle Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı arayabilirsiniz. Mahkemeler, kanunda yer alan ve kamu görevine iade edilenlerin tazminat talep edemeyeceğini öngören kurala dayanarak davanızı reddetmiş olsa da, bu kural Anayasa Mahkemesi tarafından kişilerin maddi ve manevi zararlarını giderme fırsatını ellerinden aldığı gerekçesiyle daha önceden iptal edilmiştir.

Mahkemenin idari işlemlerde kamu görevlilerince düzenlenen tutanağa dayanması kural olarak hukuka uygundur, ancak bu durum o tutanağın aksinin kesinlikle ispat edilemeyeceği anlamına gelmez. Hukuk sistemimizde idari işlemlerin ve görevlilerce tutulan belgelerin içeriği gerçeklik karinesinden yararlanır.