Adil Yargılanma Hakkı

Yargılama makamlarının, hakkınızda verilen cezaya dayanak gösterilen adli tıp raporundaki çelişkileri veya davanın sonucuna etki edecek nitelikteki hayati savunmalarınızı kararlarında ayrıntılı bir şekilde açıklaması yasal bir zorunluluktur. Hastayı yatırarak tedavi ettirmemeniz veya uzman hekimden konsültasyon istememeniz nedeniyle kusurlu bulunduğunuz bir olayda, hastaya solunum yetmezliği teşhisini aslında sizin koymadığınıza yönelik ısrarlı savunmalarınızın mahkemece mutlaka dikkate alınması beklenir.

İdare mahkemesi tarafından verilen iptal kararlarının uygulanmaması durumunda, anayasal bir güvence olan kararın icrası hakkı ihlal edilmiş olur ve bu durumda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kesinleşmiş yargı kararlarının idare tarafından uygulanması zorunludur ve idare, hukuki veya fiili imkânsızlıklar ileri sürse bile kararı uygulamak için elinden gelen her gayreti göstermelidir.

Mahkemenin silahınızın iade edilmemesi kararına KHK ile kamu görevinden çıkarılma işleminizi gerekçe göstermesi, hakkınızda kesinleşmiş bir mahkumiyet kararı olmadan sizin hukuken suçlu ilan edildiğiniz anlamına gelmez. Ceza muhakemesiyle eş zamanlı olarak yürütülen idari yargılamalarda önemli olan husus, kamu makamlarının kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleridir.

İdari işlemlerin hukuka uygunluk denetimi kural olarak o işlemin tesis edildiği tarihteki hukuki duruma göre yapılmakla birlikte, sonradan ortaya çıkan durumların tek başına önceki işlemi hukuka uygun hâle getirmesi mümkün görülmemektedir. Yargılama sürecinde, kişinin rütbesinin geri alınmasına neden olan olayların işlem tarihinden önceki dönemi kapsayabileceği ve bu durumun emeklilik değerlendirmesini etkileyebileceği kabul edilse de, mahkemelerin bu bağlantıyı somut olgularla açıklaması şarttır.

Banka hesabınızdaki işlemlerinizin rutin nitelikte olduğu yönündeki savunmalarınızın ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki diğer esaslı iddialarınızın mahkeme tarafından makul bir biçimde karşılanmaması gerekçeli karar hakkı çerçevesinde bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Yargıtay içtihatlarına göre söz konusu bankadaki mutat işlemler tek başına örgütsel faaliyet sayılamayacağından, mahkemenin sizin hesap hareketlerinizin neden rutin dışı olduğunu ve örgüt liderinin talimatı doğrultusunda yapıldığını açıkça ortaya koyması beklenir.

İdarenin size vermiş olduğu özel ağaçlandırma izninin, işlem tesis edildikten sonra yürürlüğe giren yeni bir düzenleme esas alınarak geçmişe yürür biçimde iptal edilmesi hukuki uyuşmazlıklara ve hak ihlallerine yol açabilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin bu tür uyuşmazlıklarda sonradan çıkarılan bir genelgenin neden geçmişe yürütülerek uygulandığını ve bu uygulamanın somut olayda neden haklı görüldüğünü kararlarında açık ve anlaşılır bir şekilde tartışması gerekmektedir.

Açtığınız iptal davasında mahkemenin, ileri sürdüğünüz ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki esaslı iddia ile savunmaları yanıtsız bırakarak davayı reddetmesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. İdarenin, personelinin kendi sorumluluk alanında özel ağaçlandırma yapmasının etik olmayacağı şeklindeki genel bir yazıya dayanarak izin iptaline gitmesi durumunda, mahkemenin öncelikle sizin bu kısıtlamaya tabi olan teknik veya idari personellerden olup olmadığınızı tespit etmesi gerekmektedir.

Üniversite eğitimi için açık ceza infaz kurumundan dışarı çıktığınızda eğitim alanında cep telefonu kullanmanız nedeniyle verilen disiplin cezasına karşı infaz hâkimliğine itiraz başvurusunda bulunabilirsiniz. Mahpusların dışarıdaki eğitimleri sırasında kurum kurallarına uymaları beklenmekle birlikte, cep telefonu kullanımının yasak olduğuna dair tarafınıza usulüne uygun bir tebliğ yapılıp yapılmadığı büyük önem taşır.

Ceza infaz kurumları dışında eğitim gören mahpusların bulundurdukları cep telefonunu haberleşme amacıyla kullanmadıklarını ileri sürmeleri, mahkemeler tarafından dikkatle incelenmesi gereken temel bir savunma nedenidir ve bu iddiaların kararlarda karşılanmaması hukuka aykırılığa neden olabilir. İlgili mevzuat uyarınca her türlü elektronik haberleşme aracının kuruma sokulması veya kullanılması yasaklanmış olup, eğitim sebebiyle geçici olarak kurum dışında bulunulan hâllerde işlenen disiplin suçları da kurum içinde işlenmiş olarak kabul edilmektedir.

Eksik yatırılan ücretleriniz için açtığınız davanın idarenin kısmi maaş ödemesi yaptığı tarih baz alınarak süreyi geçirdiğiniz gerekçesiyle reddedilmesi durumunda hak ihlali iddiasıyla Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme idarenin diğer ödemelere dair net bir cevap vermediği hâllerde davanın esasına girilmeden usulden reddedilmesini adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim imkânına yönelik ağır ve orantısız bir müdahale olarak görmektedir.