Adil Yargılanma Hakkı

Tahliye taleplerinizin değerlendirilmemesi veya tutukluluğa itiraz sonuçlarının size tebliğ edilmemesi gibi kanunda öngörülen başvuru imkanlarından yararlandırılmamanız durumunda, asıl ceza davanızın kesinleşmesini beklemeden maddi ve manevi tazminat davası açabilirsiniz. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, tutuklama işlemine karşı başvuru imkanlarından mahrum bırakılan kişiler devletten zararlarının giderilmesini isteyebilirler.

Tutukluluğa itirazınızın sonucunun size veya avukatınıza tebliğ edilmemesi nedeniyle açtığınız tazminat davasının, iddialarınız somut olarak tartışılmadan ve matbu gerekçelerle reddedilmesi Anayasa ile güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı kuralını ihlal eder. Yargılamayı yapan mahkemeler, davanın temel maddi ve hukuki sorunları ile sizin tarafınızdan ileri sürülen ve davanın sonucunu doğrudan etkileyen iddia ve itirazları, delillerle bağ kurarak ilgili ve yeterli bir şekilde karşılamak zorundadır.

İtirazınızı inceleyen merciin, sunduğunuz esaslı iddiaları ve delilleri kararda tartışmadan genel ve soyut ifadelerle itirazınızı reddetmesi adil yargılanma hakkınıza aykırılık teşkil edebilir. Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca verilen tedbir kararlarına karşı yapılan itirazlarda, mahkemelerin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki iddia ve itirazları mutlaka değerlendirmesi zorunludur.

İnfaz hakimliğinin gösterdiğiniz tanığı sırf cezaevinden tahliye olduğu gerekçesiyle dinlemekten vazgeçmesi ve savunma hakkınızı kısıtlaması adil yargılanma kurallarına uygun kabul edilmemektedir. Hakkınızda verilen disiplin cezasına karşı açtığınız davada, mahkemenin olayın oluş şekline uygunluğunu tespit etmesi açısından gösterdiğiniz tanıkları dinlemesi büyük önem taşır.

Mahkemenin savunmanızı ve itirazlarınızı dikkate almadan, eksik inceleme ile mahkûmiyet kararı vermesi durumunda adil yargılanma hakkı kapsamındaki gerekçeli karar hakkı ihlal edilmiş olabilir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, kişilerin örgütle iltisaklı bir bankadaki mutat bankacılık işlemleri tek başına örgütsel faaliyet veya örgüte yardım olarak kabul edilememektedir.

Sırf telefonunuzda veya dijital materyallerinizde örgüt liderine ait fotoğraf ya da haber içeriklerinin bulunması ve örgütle iltisaklı bir kuruma ait taşınmazı satın almanız, tek başına silahlı terör örgütü üyeliği suçu için yeterli delil olarak kabul edilmemektedir. Yargı kararlarına göre, dijital verilerde ele geçirilen resim veya videoların mahkûmiyet için yeterli olabilmesi adına dosya kapsamındaki diğer delillerle desteklenmesi ve suçun sübutu açısından tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir.

İhracat bedelini yasal süresi içinde yurda getirmiş olmanıza rağmen bankanın hatalı işlemi yüzünden adınıza idari para cezası kesilmesi ve mahkemelerin bu konudaki esaslı itirazlarınızı değerlendirmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yüksek mahkeme, benzer bir olayda ihracat bedeli kabul belgesi sunularak bedelin süresinde getirildiğinin ispatlanmaya çalışılmasına rağmen, yerel mahkemenin bu temel savunmayı hiç tartışmadan ve banka kayıtlarını araştırmadan cezayı onamasını hukuka aykırı bulmuştur.

Ceza infaz kurumunda verilen disiplin cezalarına karşı yapılan itiraz duruşmalarına bizzat katılma hakkınız bulunmaktadır ve talebinize rağmen sadece ekran üzerinden dinlenmeniz duruşmada hazır bulunma hakkınızın ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, disiplin cezaları nedeniyle infaz hâkimliğine yapılan şikâyet başvurularında kişilerin kendi istekleri dışında Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi yoluyla duruşmaya katılması adil yargılanma hakkına yönelik bir müdahale oluşturmaktadır.

Salgın hastalık gibi genel gerekçeler, duruşma salonunda gerekli sağlık tedbirleri alınarak yargılama yapılabilecek durumlarda sizin bizzat duruşmaya katılmanıza tek başına yasal bir engel oluşturmamaktadır. Anayasa Mahkemesi, disiplin cezalarına karşı yapılan şikâyet incelemelerinde mahkemelerin duruşmaları Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi üzerinden yapmasını belli koşullara bağlamıştır.

Anayasa Mahkemesi tarafından duruşmaya bizzat katılma talebinizin reddedilmesi nedeniyle hak ihlali kararı verilmesi doğrudan cezanızın iptal edildiği anlamına gelmez, ancak bu karar dosyanızda yeniden yargılama yapılması gerektiği sonucunu doğurur. Yüksek mahkeme, disiplin cezasına itiraz sürecinde şikâyetçinin fiziken mahkemeye getirilmemesini ve sadece uzaktan bağlantıyla dinlenmesini duruşmada hazır bulunma hakkı ihlali olarak tespit ettiğinde, yargılamanın hakkaniyetinin zedelendiğine hükmetmektedir.