Adil Yargılanma Hakkı

Hukuk devletinin varlık sebebi olan adil yargılanma hakkı; bağımsız, tarafsız ve makul sürede karar veren bir yargı mekanizmasının en temel güvencesidir. Gerek ceza gerekse hukuk davalarında usule ilişkin usulsüzlükler, savunma hakkının kısıtlanması veya gerekçesiz kararlar, sürecin AYM ve AİHM nezdinde ihlal kararıyla sonuçlanmasına zemin hazırlayan kritik hukuki noksanlıklardır.
Soru & Cevap Güncelleme: 10.07.2025

Temyiz dilekçemin içine sürenin iadesi talebimi ayrı bir başlık yerine bir not olarak eklediğim için talebim yok sayılarak dosyam reddedildi, mahkemenin bu kadar şekilci olması yasal mı?

add

Yüksek mahkemelerin, tarafların sürenin iadesi taleplerini sırf dilekçe içinde ayrı ve resmi bir başlık yerine bir not şeklinde yazıldığı için yok sayması adil yargılanma hakkı bağlamında aşırı şekilcilik olarak kabul edilmektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, başvuru dilekçesinin bütününe bakıldığında kişinin sürenin iadesini talep ettiği ve buna ilişkin gerekçeleri sunduğu açıkça anlaşılabiliyorsa, mahkemelerin bu talebi esastan değerlendirmesi gerektiğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.09.2025

Yurt dışındayım ve covid-19 seyahat engeli yüzünden ceza davamın duruşmasına gidemedim. Mahkeme erteleme talebimi reddedip yokluğumda karar verirse adil yargılanma hakkım ihlal edilmiş olur mu?

add

Hayır, mahkemenin bu durumda yargılamaya devam etmesi her zaman adil yargılanma hakkının ihlali anlamına gelmeyebilir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, sanığın duruşmalardan haberdar olup olmadığına ve yargılamaya katılmak için samimi bir çaba gösterip göstermediğine bakmaktadır.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.11.2025

Hastaneden alacağım olan maaş farkları için açtığım iş davası 18 yıldan uzun sürdü. Bir iş davasının bu kadar uzun sürmesi normal mi ve bu gecikmeyle ilgili hangi haklara sahibim?

add

Hayır, bir iş davasının on sekiz yıldan fazla sürmesi kesinlikle normal değildir ve bu durum makul sürede yargılanma hakkının açık bir ihlalidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıkların doğası gereği çok daha hızlı çözülmesi gerektiğine hükmetmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 17.06.2025

İşçi alacağı davam mahkemelerde sürekli erteleniyor ve 18 yıldır bitmedi, bu kadar uzun süren bir yargılama yüzünden avrupa insan hakları mahkemesi'ne başvurabilir miyim?

add

Evet, davanızın makul süre içinde sonuçlanmaması nedeniyle adil yargılanma hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurabilirsiniz. Mahkeme, özellikle iş hukuku gibi doğası gereği hızlı karar verilmesi gereken uyuşmazlıklarda yargılamanın on sekiz yıl gibi bir süreye uzamasını adil yargılanma hakkı ihlali olarak kabul etmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 08.04.2026

Davam devam ederken bir hakim gizlilik belgesi olmadığı için davadan çekildi ve yerine otomatik sistem kullanılmadan rastgele bir hakim atandı. Bu durum yargılamanın adil olmasını etkiler mi?

add

Davanıza bakacak olan hâkimin, mevzuatta öngörülen zorunlu otomatik vaka dağıtım sistemi kullanılmaksızın keyfi bir idari kararla atanması, kanunla kurulmuş bağımsız ve tarafsız bir mahkemede yargılanma hakkınızı ihlal edebilecek ciddi bir usulsüzlüktür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, yargılamanın düzgün bir şekilde yürütülmesi için mahkemelerin işleyişini düzenleme yetkisinin bulunduğunu kabul etmekle birlikte, hâkim atamalarında uygulanan kurallara harfiyen uyulması gerektiğini belirtmektedir.

Soru & Cevap Güncelleme: 14.04.2025

Kendi avukatım hastalandığı için duruşmanın ertelenmesini istedik ama mahkeme dosyayı bilmeyen başka bir avukat atadı. İşitme kaybıma rağmen uzaktan bağlandım, bu adil yargılanma hakkına aykırı değil mi?

add

Mahkemenin, kendi seçtiğiniz avukatınızın geçerli ve belgelendirilmiş bir mazereti olmasına rağmen duruşmayı ertelemeyerek dosyaya aşina olmayan yeni bir avukat ataması adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir. İlgili mahkeme kararında belirtildiği üzere, herkesin kendi seçtiği bir avukat tarafından temsil edilme hakkı adil yargılanmanın en önemli güvencelerinden biridir.

Soru & Cevap Güncelleme: 14.06.2025

Askeri personelim ve disiplin cezasıyla meslekten çıkarıldım. Bu tür askeri disiplin süreçleri adil yargılanma ve mahkemeye erişim güvencesi kapsamında değerlendirilir mi?

add

Askeri personelin mesleğini icra etmeye devam etme hakkının tehlikede olduğu disiplin yargılamaları, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi tarafından adil yargılanma güvencesi kapsamında değerlendirilmektedir. Mahkeme, silahlı kuvvetler mensupları hakkında yürütülen ve rütbe kaybı veya meslekten ihraç gibi ağır sonuçlar doğuran disiplin süreçlerinin, kişilerin doğrudan sivil haklarını etkilediğini kabul eder.

Soru & Cevap Güncelleme: 01.04.2025

Görevden çıkarılma davamda ilk mahkeme savunmalarımı dikkate almadı, istinaf ve temyiz mahkemeleri de bu eksikliği gidermeden kararı doğrudan onadı, bu durum hukuka uygun mu?

add

İlk derece mahkemesinin davanın esasına etki edecek savunmalarınızı değerlendirmemesi ve üst mahkemelerin de bu eksikliği gidermeden kararı onaması hukuka uygun değildir ve adil yargılanma güvencelerini zedeler. Kural olarak üst mahkemelerin, ilk derece mahkemesinin kararına ve gerekçesine atıf yaparak kararı onaması makul karşılanabilir.

Soru & Cevap Güncelleme: 23.05.2025

Telefonumda bylock çıktı diyerek ceza verdiler ama ben kullanmadım ve itiraz ettim, mahkemenin savunmamı hiç tartışmadan ceza vermesi normal mi?

add

Mahkemenin, ileri sürdüğünüz savunmaları ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikteki itirazlarınızı ilgili ve yeterli bir gerekçeyle karşılamadan karar vermesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Somut olayınızda, ByLock programını kullanmadığınıza dair açıkça ileri sürdüğünüz savunmalarınızın mahkeme tarafından yeterli bir gerekçeli karar hakkı çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.

Soru & Cevap Güncelleme: 15.09.2025

Sadece bank asya'da hesabım var diye terör örgütü üyesi olmakla suçlanıp ceza alabilir miyim, mahkeme itirazlarımı dikkate almak zorunda değil mi?

add

Yalnızca ilgili bankada hesabınızın bulunması, örgüt liderinin talimatıyla ve örgüte yardım etme kastıyla hareket ettiğinizi gösteren kesin ve inandırıcı bir delil ile desteklenmediği sürece doğrudan cezalandırılmanız için yeterli bir dayanak oluşturmayabilir. Yargıtay içtihatlarına göre, kişilerin söz konusu bankaya talimatla veya destek amacıyla para yatırdıklarına dair kesin deliller bulunmuyorsa, mevcut şüphenin sanık lehine değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir.