Adil Yargılanma Hakkı

Ceza yargılamasında hakkınızdaki mahkûmiyet kararı belirleyici ölçüde sizin sorgulama imkânı bulamadığınız tanık beyanlarına dayanıyorsa ve size dengeleyici güvenceler sağlanmamışsa bu durum adil yargılanma hakkı ihlali sayılabilir. Hakkınızda yürütülen bir ceza yargılaması sürecinde, aleyhinize ifade veren tanıklara soru yöneltebilmeniz, onlarla yüzleşebilmeniz ve beyanlarının doğruluğunu sınama imkânına sahip olmanız mahkemenin adil bir şekilde yürütülebilmesi bakımından temel bir gerekliliktir.

İstinaf mahkemesinin, davanın sonucunu doğrudan etkileyebilecek nitelikteki esaslı iddialarınızı kararında hiç tartışmadan ve bunlara makul bir yanıt vermeden davanızı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunma imkânınız vardır. Yargılama sürecinde mahkemeler, tarafların ileri sürdüğü her bir detaya yanıt vermek zorunda olmasalar da, uyuşmazlığın çözümünde kritik rol oynayan temel itirazları mutlaka değerlendirmek zorundadır.

Mahkemenin, aleyhinize ifade veren kişileri duruşmada dinlemeden ve size onlara soru sorma imkânı tanımadan sadece yazılı ifadelere dayanarak ceza vermesi hukuka uygun kabul edilmemektedir. Bir ceza yargılamasında hakkınızdaki iddiaların doğruluğunu sınayabilmeniz için aleyhinize olan tanıkları sorgulama veya sorgulatma hakkınız bulunmaktadır.

Mahkemenin kanuni bir zorunluluk olmayan tebligat masrafını yatırmadığınız gerekçesiyle istinaf başvurunuzu usulden reddetmesi anayasal hak ihlali yarattığından dolayı Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Yargılama kurallarına göre bir davalı karara itiraz ettiğinde, bu itirazın sadece karşı taraf olan davacıya yöneltilmesi yeterlidir ve diğer davalılara tebligat çıkarma mecburiyeti yoktur.

Mahkemelerin, yargılama sırasında taraflarca ileri sürülen ve davanın sonucunu değiştirebilecek nitelikte olan temel iddia ile savunmalara makul bir gerekçeyle yanıt verme zorunluluğu kesinlikle bulunmaktadır. Anayasa kuralları gereği bütün mahkemelerin her türlü kararlarını gerekçeli olarak yazmaları emredilmiştir ve bu durum adil yargılanma hakkı güvencesinin en temel unsurlarından biridir.

Arabuluculuk görüşmeleri sonucunda düzenlenen son tutanakta tarafların anlaşıp anlaşamadıkları hususlar açıkça belirtilmişse, başvuru formunda yer almayan bir talebiniz için de açtığınız davanın mahkeme tarafından esastan incelenmesi gerekir. İş mahkemelerinde görülen uyuşmazlıklarda arabuluculuk kurumu, uyuşmazlıkların daha kısa sürede ve daha az masrafla çözülmesi amacıyla getirilmiş olup, bu süreçte taraf iradeleri büyük önem taşır.

İkamet izninizin uzatılmaması nedeniyle Türkiye'de bulunan taşınmazlarınızı fiilen kullanamayacak olmanız, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Kamu makamlarının ülkeye girişinize izin vermemesi, sahip olduğunuz taşınmazları satma, devretme veya kiraya verme gibi mülkiyet hakkı kapsamındaki hukuki tasarruf imkânlarınızı ortadan kaldırmadığı için bu duruma yönelik ölçüsüz bir müdahale yapıldığı kabul edilmemektedir.

Mahkemenin sizin asıl uyuşmazlık konunuzu incelemeden eksik veya tamamen farklı bir değerlendirmeyle davayı reddetmesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Yargı mercilerinin, kişilerin mahkeme önüne getirdiği uyuşmazlığa ilişkin esaslı iddia ve savunmaları inceleyerek bir sonuca bağlaması anayasal bir yükümlülüktür.

Bir davada özel bir avukatla temsil ediliyor olmanız, adli yardım talebinizin reddedilmesi için tek başına yeterli bir hukuki gerekçe oluşturmaz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mahkemelerin kişilerin gerçek mali durumlarını dikkate almadan sırf avukat tuttukları için yargılama giderlerini ödeyebileceklerini varsayması mahkemeye erişim hakkı ihlaline yol açabilmektedir.

Ceza davasında yargılanan bir kişinin duruşmada bizzat hazır bulunma talebine rağmen zorla uzaktan bağlantı yoluyla duruşmaya katılımının sağlanması adil yargılanma hakkının ihlali olarak kabul edilebilir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, kişilerin kendi taleplerine aykırı olarak Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi aracılığıyla duruşmaya katılması, doğrudan duruşmada hazır bulunma hakkı bağlamında bir müdahale teşkil etmektedir.