Adil Yargılanma Hakkı

Mahkeme tarafından gider avansının yatırılması için verilen kesin sürenin son gününün resmi tatile denk gelmesi hâlinde, bu süre takip eden ilk iş gününe uzamış sayılır ve o gün yatırılan tutar süresinde kabul edilir. Yargılama süreçlerinde taraflardan keşif ve bilirkişi ücreti gibi masrafların karşılanması amacıyla gider avansı talep edilebilmektedir.

Aynı olgulara dayanan idari yaptırımlara karşı farklı yargı mercilerinin birbirine zıt kararlar vermesi durumunda, aleyhinize karar veren mahkemenin diğer lehe kararı ve gerekçelerini neden dikkate almadığını açıkça izah etmesi gerekir. Sizin durumunuzda idare mahkemesi, paylaşımların bir farkındalık amacı taşıdığını ve reklam amacı güttüğünün şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlanamadığını belirterek lehinize bir karar vermiştir.

Arabayı kullanmadığınız halde size alkolmetre üfletilmek istenmesi ve reddetmeniz üzerine kesilen idari para cezası ile sürücü belgesinin geri alınması işlemine karşı sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz. İtirazınızda olayın gerçekleştiği sırada aracı kullanmadığınızı, örneğin yolcu koltuğunda oturduğunuzu veya araç dışında olduğunuzu belirterek bu durumu destekleyecek tanık beyanları ile olay yerini gösteren güvenlik kamerası veya MOBESE kayıtlarının incelenmesini talep etmeniz mümkündür.

Mahkemenin, sunduğunuz kamera kayıtları ile tanık beyanlarını incelemeden sadece polis tutanağını esas alarak davanızı reddetmesi adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka uygun kabul edilmeyebilir. İdare tarafından tanzim edilen belgelerin gerçeğe uygunluk karinesinden yararlanması hukukun bilinen bir kuralı olsa da, tutanağın gerçekliğinin dava konusu edildiği bir yargılamada mahkemenin sadece bu karineye dayanması davanızı anlamsız hale getirebilmektedir.

Gözaltındayken yaşadığınız fiziksel şiddeti tutuklanma korkusu veya tekrar aynı polislerin eline düşme endişesiyle sulh ceza hakimliği önündeki sorgunuzda dile getirememiş olmanız, sonradan yapacağınız şikayetin doğrudan reddedilmesi için tek başına geçerli bir sebep oluşturmamaktadır. Anayasa Mahkemesi, kişilerin gözaltı sürecinde yaşadıkları psikolojik baskı ve korku nedeniyle maruz kaldıkları şiddeti anında ifade edememelerini anlaşılabilir bir durum olarak değerlendirebilmektedir.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizi yanlış yorumlayarak davanın esasını incelememesi, anayasal güvence altında olan karar hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, demokratik bir toplumda adil yargılanma hakkı güvencelerinden olan mahkeme hakkının en önemli unsurlarından biri, uyuşmazlığın mahkeme önüne getirilebilmesi ve mahkemenin sunulan esaslı iddia ve savunmaları inceleyerek bir sonuca bağlamasıdır.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizin esasını incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkınızın bir unsuru olan karar hakkı kapsamında bir ihlal oluşturur. Bir gün dahi olsa haksız yere gözaltına alınmanız sebebiyle itibar kaybı yaşadığınızı ve suçlu olarak yaftalandığınızı belirterek talep ettiğiniz manevi tazminatın, üst derece mahkemesi tarafından yanlış yorumlanarak hiç değerlendirilmemesi hukuka aykırıdır.

İstinaf mahkemesinin, hakkınızda verilen disiplin cezasını iptal eden yerel mahkeme kararını kaldırırken, sosyal medya paylaşımınızın neden suç teşkil ettiğini somut olarak açıklamaması temel haklarınızın ihlali niteliğindedir. Bir kamu görevlisinin ifade özgürlüğüne yapılan müdahalenin meşru kabul edilebilmesi için, yargı makamlarının kararlarında uygulanan cezanın zorunlu bir toplumsal ihtiyaca karşılık geldiğini açık, spesifik ve tekil bir değerlendirme ile ortaya koyması zorunludur.

İş mahkemeleri, hakkınızda yürütülen bir ceza soruşturması sonucunda verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı veya beraat kararını kural olarak işçi lehine bir durum olarak değerlendirme eğilimi göstermelidir. Ancak, ceza mahkemeleri ile hukuk mahkemeleri tarafından yapılan yargılamalar mutlak surette birbirleri yönünden bağlayıcı olmadığından, iş mahkemesi ceza dosyasındaki eylemlerin iş sözleşmesinin feshine olan etkisini şüphe feshi yönüyle ayrıca inceleyebilmektedir.

Hakkınızda verilen tedbir kararına karşı yaptığınız itirazın, itiraz mercii tarafından delilleriniz ve esaslı iddialarınız dikkate alınarak incelenmemesi durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Mahkemelerin, tarafların itirazlarını ve sundukları delilleri etkili bir şekilde inceleyip karşılaması anayasal bir güvencedir.