Açık Rıza

İnternet sitelerinin ve dijital platformların, kullanıcıların çevrimiçi hareketlerini takip ederek çerezler vasıtasıyla veri toplaması, kural olarak kullanıcının bu duruma özgür iradesiyle ve açıkça onay vermesine bağlı bir işlemdir. Tüketiciyi koruyan mevzuatlar kapsamında, teknoloji şirketlerinin yalnızca karmaşık, okunması zor ve uzun metinler sunarak zımni bir onay varsayması, hukuken geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmeyebilir.

Bir dijital platformun tasarladığı internet sitesinde size doğrudan çerezleri reddetme imkanı sunmadan, sadece kabul etme seçeneğini mecburi kılması, özgür iradenizi zedeleyeceğinden yasal mevzuatımızla ve kurul kararlarıyla bağdaşmayan bir uygulama olarak değerlendirilmektedir. Sitenin düzgün çalışabilmesi ve temel fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için mecburi olan kesinlikle gerekli çerezler dışında kalan pazarlama, reklam veya analiz amaçlı çerezlerin kullanımı mutlaka sizin kendi hür iradenizle sunacağınız açık rıza şartına bağlanmıştır.

İnternet sitelerine erişim sağlayabilmeniz için dijital izlerinizi takip eden ve profilinizi çıkaran çerez politikalarını tümüyle kabul etmeye zorlanmanız, geçerli bir rıza uygulaması olarak kabul edilmemektedir. Kişisel verilerinizin işlenebilmesi için hukuken geçerli bir açık rıza mekanizmasından söz edilebilmesi için, onayınızın özgür iradenizle, yeterince bilgilendirilerek ve hiçbir hizmetin sunulması için ön şart haline getirilmeden verilmiş olması şarttır.

E-ticaret sitelerinin web sitesine giriş yaptığınız andan itibaren hiçbir aydınlatma yapmadan ve rızanızı almadan reklam ve pazarlama çerezleri ile hareketlerinizi izlemesi hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir ihlaldir. İnternet sitelerinde çevrimiçi davranışlarınızı takip ederek kişisel ilgi alanlarınızı saptamaya yarayan çerezler, kişiyi belirlenebilir kıldığı durumlarda kişisel veri niteliği taşımaktadır.

Geçmişte annenizin sizinle ilgili fotoğrafları paylaşmasına onay vermiş olmanız, gelecekte bu fikriniz değiştiğinde hak arama yollarınızın tamamen kapandığı veya haksız sayılacağınız anlamına gelmez. Hukukumuzda kişilerin özgürlüklerinden ve kişilik haklarından geri dönülemez şekilde veya sınırsız olarak vazgeçmesi yasaklanmıştır.

Siteye kayıt aşamasında onay kutucuklarının önceden işaretlenmiş olarak karşınıza gelmesi ve sizin hiçbir işlem yapmadan bunu kabul etmiş sayılmanız, hukuken geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmemektedir. Geçerli bir rızadan söz edilebilmesi için ilgili kişinin aktif, olumlu ve özgür iradesini yansıtan bir eylemde bulunması şarttır; bu yöntem literatürde opt-in olarak bilinir.

İşverenin eski mahkumiyetinize dair bilgileri diğer çalışanlarla veya üçüncü kişilerle paylaşması hukuki sorumluluk doğurabilecek bir eylemdir. Ceza mahkûmiyetine ilişkin bilgiler kanunlarımızda özel nitelikli kişisel veri olarak kabul edilmektedir ve bu verilerin işlenmesi veya aktarılması için kural olarak açık rıza ya da kanunlarda öngörülen sıkı şartların varlığı aranır.

Arabuluculuk görüşmelerinde sunduğunuz sağlık durumu, cinsel hayat, ceza mahkumiyeti, sendika veya dernek üyeliği gibi bilgileriniz özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup kanunen çok daha sıkı bir korumaya tabidir. Bizzat sizi veya toplumsal statünüzü derinden etkileyebilecek bu tür hassas verilerin işlenmesi kural olarak kesin işlem yasağı kapsamındadır ve ancak kanunda açıkça belirtilen sınırlı istisnai hallerde ya da sizin vereceğiniz özel bir açık rıza ile işlenebilmektedir.

Sağlık durumunuza ilişkin bilgilerin, rızanız dışında bir web sitesinde ifşa edilmesi, özel hayata saygı hakkına ve kişisel verilerin korunması mevzuatına yapılmış çok ciddi bir müdahaledir. Sağlık verileri, kişinin fiziksel ve ruhsal bütünlüğü ile doğrudan bağlantılı olduğu için hukuk sisteminde özel nitelikli kişisel veri veya hassas veri kategorisinde değerlendirilmekte ve işlenmeleri için çok daha sıkı yasal güvenceler ile açık rıza şartı aranmaktadır.

Hastane raporları ve sabıka kaydı gibi bilgileriniz, kanun kapsamında yüksek koruma gerektiren özel nitelikli kişisel veriler statüsündedir. Bu tür hassas verilerin arabuluculuk sürecinde işlenebilmesi için kural olarak sizin tarafınızdan verilecek açık rıza beyanı aranmaktadır.