Açık Rıza

Bir şirketin yapay zeka aracılığıyla hakkınızda kararlar alması ve verilerinizi işlemesi, mevzuatta öngörülen hukuka uygunluk şartlarından birine dayanması koşuluyla kural olarak mümkündür. Şirketler bu işlemleri genellikle açık rıza, sözleşmenin ifası veya kendi meşru menfaat gerekçelerine dayandırarak gerçekleştirmektedir.

Kişisel verilerinizin yurt dışındaki sunuculara aktarılması işlemi, mevzuatta düzenlenen belirli güvenceler ve yeterlilik kararları bulunmadığı sürece, kural olarak sizin rızanız olmadan gerçekleştirilmesi halinde hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliği taşımaktadır. Yakın zamanda kanunda yapılan değişikliklerle, verilerin yurt dışına aktarılabilmesi için aktarım yapılacak ülkede yeterli koruma bulunmasına dair Kişisel Verileri Koruma Kurulu tarafından verilmiş bir yeterlilik kararının olması gerektiği düzenlenmiştir.

Kişisel verilerinizin, sunucuları dünyanın farklı ülkelerine dağılmış bir blok zinciri platformuna sizin açık rızanız veya yasal bir güvence olmaksızın aktarılması, hukuka aykırı bir sınır ötesi veri aktarımı olarak değerlendirilebilecek önemli bir emaredir. Veri koruma hukuku uyarınca, kişisel verilerin yurt dışına aktarılabilmesi için aktarım yapılacak ülkenin güvenli kabul edilmesi veya sizin açık rıza beyanınızın bulunması gibi sıkı yasal koşulların yerine getirilmesi şarttır.

Yurt dışı merkezli e-posta veya bulut depolama hizmetlerinden faydalanılması, sunucuların ülke dışında bulunması sebebiyle hukuken kişisel verilerin yurt dışına aktarılması olarak kabul edilmektedir. İşletmelerin bu tür altyapıları kullanırken veri koruma mevzuatında öngörülen yurt dışına aktarım kurallarına uyması gerekmekte olup, aksi bir uygulama idari yaptırım sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir emare teşkil edebilir.

Eğitim amacıyla kullanmakta olduğunuz dijital platformun sizin oluşturduğunuz içerikleri ve şahsi bilgilerinizi fiziksel sunucuları yurtdışında konumlandırılmış bir bulut bilişim altyapısına doğrudan kopyalaması, uluslararası veri aktarımı mevzuatının katı kurallarına tabidir. Türkiye'deki yürürlükteki mevzuat uyarınca, verilerinizin yurtdışına yasal olarak çıkarılabilmesi için öncelikle size bu durumun net olarak bildirilmesi ve kanundaki istisnai diğer yasal şartlar oluşmamışsa mutlak surette açık rıza beyanınızın resmi olarak alınması şart koşulmaktadır.

İşvereninizin çalışan performansını herhangi bir yetkin insanın denetimi olmaksızın sadece yapay zeka ve otomatik algoritmalar aracılığıyla analiz etmesi, kanuni sınırlamalara tabi tutulabilecek bir uygulamadır. Kişisel verilerinizin tamamen otomatik sistemler vasıtasıyla değerlendirilerek maaş veya prim gibi haklarınızı doğrudan etkileyen aleyhinize bir sonucun ortaya çıkması halinde, bu duruma itiraz etme hakkınız güvence altına alınmıştır.

İnternet sitesini ziyaret ettiğinizde cihazınıza bırakılacak çerezleri (cookies) koşulsuz kabul etmenizi zorunlu kılan ve kabul etmediğiniz takdirde platforma erişiminizi tamamen engelleyen bu pratikler çerez duvarı olarak adlandırılmakta olup kullanıcının özgür iradesini sakatlayabilecek niteliktedir. Özellikle şirketlerin reklam, pazarlama veya sizin adınıza bir kullanıcı profili oluşturulması amacıyla sisteminize yüklediği analitik çerezler için alınacak rızanın sitenin sunduğu hizmetlere erişim şartına kesinlikle bağlanmaması gerekmektedir.

İnternet sitelerine giriş yaptığınızda karşınıza çıkan ve kabul ettiğiniz çerezler aracılığıyla toplanan ziyaret verileriniz, diğer bilgilerle birleştirildiğinde sizi doğrudan veya dolaylı olarak belirlenebilir kılıyorsa kişisel veri kapsamına dâhil edilmektedir. Bu hassas verilerin yurtdışındaki sunuculara veya üçüncü taraf şirketlere aktarılması durumu söz konusu olduğunda, kişisel verilerin korunması mevzuatı gereğince ilgili şirketlerin sizden şüpheye yer bırakmayacak şekilde açık rıza alması temel bir kuraldır.

Bir alışveriş sitesini ziyaret ettiğinizde, sitenin temel işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan zorunlu çerezlerin kullanılması normaldir ve genellikle bu tür çerezler için özel bir onayınıza ihtiyaç duyulmaz. Ancak, davranışlarınızı izleyerek size özel reklamlar sunulmasını sağlayan ve kişisel veri niteliği taşıyan pazarlama veya analitik çerezlerin kullanımı için sizin açık rıza beyanınızın alınması şarttır.

İnternet sitelerinin temel işlevlerini yerine getirebilmesi için gerekli olan zorunlu çerezler dışındaki pazarlama ve analiz amaçlı çerezlerin cihazınıza yerleştirilebilmesi için mutlaka öncesinde bilgilendirilmeniz ve rızanızın alınması gerekmektedir. Sitenin düzgün çalışmasıyla ilgisi olmayan, tamamen alışkanlıklarınızı takip ederek profilleme yapmak amacını taşıyan performans ve hedefleme çerezleri, veri koruma kuralları çerçevesinde şeffaf bir değerlendirmeye tabi tutulmalıdır.