Açık Rıza

Kişisel verilerinizin yalnızca bilgisayar sistemleri ve algoritmalar tarafından insan müdahalesi olmaksızın analiz edilmesi sonucunda aleyhinize bir karar çıkması durumunda, bu sonuca itiraz etme hakkınız bulunmaktadır. Kanun mevzuatı, bireylere, kendileri hakkında önemli etkiler doğuran ve münhasıran otomatik veri işleme süreçlerine dayanılarak alınan kararların konusu olmama güvencesi sunmaktadır.

İşyerine giriş ve çıkışların takibi amacıyla işveren tarafından parmak izi gibi biyometrik verilerin alınması, kural olarak işçinin özgür iradesiyle vereceği açık rızasına bağlıdır ve alternatif yöntemler varken bunun zorunlu tutulması hukuka aykırılık teşkil edebilir. Biyometrik veriler, kişinin fiziksel özelliklerini yansıtan özel nitelikli kişisel veriler arasında yer alır ve bu verilerin işlenmesi sıkı sıkıya korunmaktadır.

İşvereninizin salt mesai takibi amacıyla ve sizin serbest iradenizle verilmiş bir onayınız olmadan parmak izinizi sisteme kaydetmesi, anayasal haklarınıza yönelik hukuka aykırı bir müdahale iddiasına temel oluşturabilecek çok güçlü bir bulgudur. Parmak izi gibi insan bedenine ait biyometrik veriler, kişinin kimliğini doğrudan ve tereddütsüz olarak belirleyen çok hassas nitelikte bilgilerdir.

Şirketler, internet üzerindeki tıklama davranışlarınız, alışveriş sıklığınız ve arama geçmişiniz gibi görünürde basit verileri birleştirip analiz ederek hakkınızda detaylı bir dijital profil oluşturmaktadır. Bu işleme hukuki terminolojide profilleme adı verilir ve kişisel verilerinizin algoritmalar aracılığıyla otomatik yollarla analiz edilerek gelecekteki davranışlarınızın tahmin edilmesini ifade eder.

Çerezler aracılığıyla dijital davranışlarınızın analiz edilerek profilinizin çıkarılması işlemi, kural olarak ancak sizin açık rıza beyanınızın bulunması halinde hukuka uygun kabul edilebilecek bir faaliyettir. İnternet sitelerinin, kullanıcıların alışkanlıklarını ve rutinlerini otomatik bir şekilde öğrenerek bunları ticari veya reklam amaçlarıyla kullanması, kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde oldukça sıkı kurallara tabidir.

Sağlık geçmişiniz ve tahlil sonuçlarınız, kişilerin mağduriyetine veya ayrımcılığa uğramasına neden olabilecek nitelikte görüldüğünden özel nitelikli kişisel veriler statüsünde değerlendirilmekte ve sıradan bilgilere kıyasla çok daha sıkı koruma tedbirlerine tabi tutulmaktadır. İlgili yasal düzenlemeler uyarınca, sağlık verilerinin işlenmesi kural olarak yasak olmakla birlikte ancak kanunda sayılan sıkı istisnai şartların varlığı veya açık rıza halinde mümkün olabilmektedir.

Doğrudan yanıt: Akıllı asistanların hizmet kalitesini artırmak veya algoritmik modelleri eğitmek bahanesiyle sizden habersiz sürekli ses verisi toplaması ve dinleme yapması, özel hayatınıza yönelik ciddi bir yasal müdahale anlamı taşımaktadır. Siz onay vermeden gerçekleştirilen bu tür gerçek zamanlı veri madenciliği faaliyetleri ve sürekli gözetleme durumları, açık rıza ve şeffaflık ilkelerinin ihlali olarak değerlendirilmeye son derece müsaittir.

Suç soruşturması ve kovuşturması gibi işlemler kapsamında yargı makamları veya infaz mercileri tarafından kişisel verilerinizin işlenmesi, KVKK hükümlerinin uygulanmadığı tam istisna hallerinden biri olarak düzenlenmiştir. Aynı şekilde kolluk kuvvetlerince suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla gerçekleştirilen veri işleme faaliyetlerinde de veri sorumlusunun sizi aydınlatma yükümlülüğü kısmen bulunmamaktadır.

Hakim durumdaki bir sosyal ağ sağlayıcısının, hizmeti kullanmanın ön şartı olarak tüketicileri şirket bünyesi dışındaki üçüncü taraf internet siteleri ve uygulamalardaki etkinliklerinin de izlenmesine mecbur bırakması, sömürücü davranış olarak nitelendirilen bir rekabet ihlali şüphesi doğurmaktadır. Taraflar arasında eşit bir pazarlık gücü bulunmadığından, alternatif hizmetlerden mahrum kalma korkusuyla verilen bu tür izinler, hukuken geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmeyebilir.

Belirli durumlarda, size ait kişisel verilerin açık rızanız alınmaksızın işlenmesi hukuka uygun kabul edilebilmektedir ve sözleşme süreçleri bu istisnai durumlardan biridir. Kanunlar, bir sözleşmenin kurulması veya doğrudan doğruya ifa edilmesiyle ilgili olması kaydıyla, taraflara ait kişisel verilerin işlenmesini hukuka uygunluk nedeni olarak düzenlemiştir.