Açık Rıza

Bir şirketin veya kurumun sizin izniniz olmadan kişisel verilerinizi işlemesi kural olarak mümkün olmamakla birlikte, kanunda belirtilen istisnai hallerin varlığı durumunda bu eylem hukuka uygun kabul edilebilmektedir. Kanunlarımız uyarınca açık rıza bulunmadan veri işlenebilmesi için kanunlarda açıkça öngörülme, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olma, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olma gibi belirli şartların varlığı aranır.

Sizin açık rızanız veya kanunlarda öngörülen hukuka uygunluk sebepleri bulunmadan kişisel bilgilerinizin kaydedilmesi ve muhafaza edilmesi, Türk Ceza Kanunu kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Kişisel veriler, belirli veya belirlenebilir bir insana ait her türlü bilgi olarak tanımlanmaktadır ve kural olarak yetkisiz kişilerce işlenmeleri yasaktır.

Çocukların çevrimiçi servisler tarafından kişisel verilerinin işlenmesi, yasal temsilcilerinin bilgilendirilmesi ve geçerli bir onay alınması şartına bağlı olan, son derece sıkı kurallara tabi bir süreçtir. Mevzuatımızda veri işleme süreçleri için açık rıza şartı aranmakla birlikte, çocukların tek başlarına hukuki işlem ehliyeti bulunmadığından ebeveyn onayının alınmaması hukuka aykırı bir veri işleme faaliyeti olarak değerlendirilebilmektedir.

Çocuğunuza ait görüntülerin eğitim kurumları veya kurslar tarafından izinsiz olarak sosyal medyada paylaşılması, kişisel verilerin korunması mevzuatına aykırı olabilecek ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Çocuğun görüntüsü ve kimlik bilgileri kişisel veri niteliğinde olup, bunların hukuka uygun olarak işlenebilmesi için kural olarak yasal şartların veya geçerli bir rızanın bulunması gerekmektedir.

Çocuğunuzun bir platforma üye olurken verdiği rızanın hukuki geçerliliği, çocuğun ayırt etme gücüne ve yasal düzenlemelerin öngördüğü ehliyet kurallarına göre değerlendirilmektedir. Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin rıza verme hakkı, hukuken kişiye sıkı sıkıya bağlı haklar kapsamında kabul edildiğinden, temyiz kudretine sahip olan sınırlı ehliyetsiz çocukların bu hakkı yasal temsilcilerinin onayına ihtiyaç duymadan bizzat kullanabilmeleri mümkündür.

İşverenin sizin usulüne uygun açık rızanızı almadan ve başvurduğunuz pozisyonla doğrudan haklı bir bağlantısı olmadan kredi notunuzu veya icra dosyalarınızı gizlice araştırması hukuka aykırı bir veri işleme uygulamasıdır. Bir işçi adayının aşırı borçlu olması, sadece parayla doğrudan ilişkili ve yüksek derecede güven gerektiren çok özel görevlerde (örneğin banka veznedarlığı veya finans müdürlüğü) meşru bir araştırma konusu olarak kabul edilebilir.

İnternet üzerinden yaptığınız alışverişlerde ad, soyad ve adres gibi kimlik ile iletişim bilgilerinizin alınması, ürünün size teslim edilebilmesi için zorunlu olduğundan kural olarak yasaldır. Satıcı ile aranızda kurulan sözleşmenin ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması sebebiyle, bu tür temel bilgilerin işlenmesi hukuka uygunluk sebepleri arasında yer alır ve genellikle ayrıca bir açık rıza aranmaz.

Bankanızın sadece açık rızanıza dayanarak hesap bilgilerinizi istediği üçüncü kişilerle veya yurt dışıyla paylaşması hukuken mümkün görünmemektedir. Bankacılık Kanunu kapsamında yapılan düzenlemelere göre, bir bilgi müşteri sırrı niteliği taşıyorsa, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında açık rızanız alınmış olsa dahi, sizden gelen özel bir talep veya talimat olmaksızın bu bilgilerin üçüncü kişilerle paylaşılması hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir durumdur.

Akıllı cihazlarınız aracılığıyla toplanan verilerinizin rızanız dışında satılması durumunda hukuki yollara başvurmanız mümkündür. İlk olarak satın aldığınız nesnenin kullanımına dair sözleşmede veya uygulamasında verilerinizin satılabileceğine dair itiraz edilemez nitelikte bir madde bulunuyorsa, bu durum tüketici hukukunda haksız şart olarak değerlendirilebilecek önemli bir emaredir.

Okul yönetiminin veya öğretmenlerin, çocukların fotoğraflarını ve videolarını velilerin açık rızası olmaksızın sosyal medya hesaplarında veya kurum internet sitelerinde paylaşması hukuka aykırı bir veri işleme faaliyetidir. Çocuğun kişisel verilerinin tanıtım veya başka herhangi bir amaçla üçüncü kişilerle paylaşılabilmesi için, yasal temsilcisi konumundaki ebeveynlerin açık rıza beyanlarının kanuna uygun usullerle aydınlatma yapılarak alınmış olması zorunludur.