Açık Rıza

Arabulucunun tarafınıza ait genel nitelikli bilgileri işlemesi için kural olarak açık rıza vermeniz gerekmekle birlikte, kanunlarda açıkça öngörülen istisnai durumlarda rızanız aranmaksızın da işlem yapılabilmektedir. Sürecin en başında uyuşmazlığın arabuluculuğa taşınabilmesi amacıyla doldurulan ön başvuru formunda yer alan iletişim bilgilerinizin sisteme kaydedilmesi, arabulucunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu bir adım olduğundan rızanız dışında da yasal olarak işlenebilir.

Vergi idaresinin kişisel verilerinizi işlemesi, kural olarak devletin ekonomik ve mali çıkarlarının korunması ile kamu düzeninin sağlanması amacıyla yapıldığından, sizin rızanız aranmaksızın hukuka uygun kabul edilebilmektedir. Vergi idaresi, kanunların kendisine verdiği görev ve yetkilere dayanarak, özellikle vergi kaçakçılığını önleyici ve koruyucu faaliyetler kapsamında açık rıza şartı aranmadan verilerinizi işleyebilir.

Sağlık uygulamasındaki nabız veya tansiyon gibi hassas verilerinizin yurt dışında yerleşik sunuculara aktarılması özel hukuki süreçlere tabi olan ve kural olarak izniniz bulunmadan gerçekleştirilemeyecek bir işlemdir. Mevzuatımız kişisel sağlık verilerinin yurt dışına gönderilmesi için ilgili kişinin açık rıza beyanının bulunmasını veya yetkili mercilerce belirlenmiş uygun güvencelerin sağlanmasını aramaktadır.

Bir hizmetin sunulmasının, o hizmet için kesinlikle gerekli olmayan kişisel verilerin işlenmesine ön şart olarak koşulması durumunda, vermiş olduğunuz onayın özgür iradeye dayandığı söylenemeyeceğinden bu durum hukuken geçersiz bir rıza olarak yorumlanmaya oldukça elverişlidir. Özellikle çerez duvarları olarak bilinen ve kullanıcıyı işlemeye mecbur bırakan sistemler veya peşinen işaretlenmiş kutucuklarla alınan onaylar, mevzuatımızda geçerli bir açık rıza olarak kabul edilmemektedir.

Uygulamaya kayıt olurken verdiğiniz irade beyanını sonradan dilediğiniz zaman geri almanız her zaman mümkündür ve bu durum verilerinizin derhal silinmesini talep edebilmeniz için çok güçlü bir hukuki dayanak oluşturur. Özellikle sağlık bilgileri gibi özel nitelikli kişisel veriler kapsamında olan bilgileriniz için sizin özgür iradenizle ve konu hakkında yeterince bilgilendirilerek verdiğiniz açık rıza en kritik işleme şartıdır.

Hastaneye başvurduğunuzda temel bir sağlık hizmeti alabilmeniz için size dayatılan ve imzalamamanız halinde tedavi edilmeyeceğiniz baskısıyla alınan onam metinleri, hukuken geçerli bir açık rıza beyanı olarak kabul edilemeyebilir. Kanunlarımıza göre, kişisel verilerin işlenmesine verilecek onayın mutlaka özgür irade ile hiçbir şarta, korkutmaya veya baskıya bağlanmaksızın bizzat verilmiş olması en temel şarttır.

Bankanın size sunacağı avantajlı bir kredi hizmetini, verilerinizin pazarlama amacıyla veya üçüncü taraflarla paylaşılması şartına bağlaması yasaların aradığı özgür irade unsurunu zedeleyen ve hukuka aykırılık teşkil edebilecek bir uygulamadır. Kişisel verilerin işlenmesinde temel alınan açık rıza kavramının hukuken geçerli olabilmesi için, bireyin bu onayı hiçbir baskı altında kalmadan, tamamen kendi hür iradesiyle vermiş olması şarttır.

İşe giriş aşamasında karşınıza çıkarılan ve içeriği belirsiz, genel ifadeler taşıyan veya imzalamamanız halinde işe alınmama riski barındıran bu tür belgelerdeki onaylar, hukuken geçerli bir açık rıza beyanı olarak kabul edilmemektedir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'na göre geçerli bir rızanın belirli bir konuya ilişkin olması, aydınlatmaya dayanması ve en önemlisi kişinin tamamen özgür iradesiyle verilmiş olması şarttır.

Önceden işaretlenmiş onay kutucukları aracılığıyla rızanızın alınması, özgür iradenizi yansıtmadığı için kural olarak geçerli bir onay kabul edilmemektedir. Hukuken geçerli bir açık rıza beyanının, belirli bir konuya ilişkin olarak, önceden yeterince bilgilendirilmeniz ve hiçbir etki altında kalmadan tamamen kendi tercihinizle açıklanması gerekmektedir.

Doğrudan yanıt: Bir sözleşmenin ifasının, o sözleşme için gerekli olmayan kişisel verilerin işlenmesine rıza verilmesi şartına bağlanması hukuka uygun bir uygulama değildir. Alışverişin tamamlanması için yalnızca adınız ve teslimat adresiniz gibi sözleşmenin ifası için zorunlu olan veriler yeterliyken, reklam ve pazarlama amacıyla e-posta adresinizin işlenmesinin zorunlu tutulması özgür irade unsurunu zedelemektedir.