Karar Bülteni

KARARIN KÜNYESİ

Ödenmeyen ücret işçiye haklı fesih imkanı verir. İmzasız bordrolar tek başına ödemeyi ispatlamaz. Talep edilen miktarı aşacak şekilde hesaplama yapılamaz.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından verilen bu kararda, işverenin mobbing uyguladığı ve işçilik alacaklarını ödemediği gerekçesiyle işçi tarafından yapılan eylemli feshin sonuçları ile işverenin devamsızlık tutanaklarına dayalı feshinin çatışması değerlendirilmiştir. Yerel mahkemenin, işçinin işçilik alacaklarının bir kısmının ödenmediğini tespit etmesine rağmen işverenin devamsızlık nedeniyle yaptığı feshi haklı bularak kıdem tazminatı talebini reddetmesi bozma nedeni yapılmıştır. Kararda, geniş anlamda ücret niteliğindeki fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının ödenmemesinin işçiye haklı nedenle fesih hakkı vereceği açıkça vurgulanmış ve işçinin bu sebeple yaptığı eylemli feshin kıdem tazminatına hak kazandıracağı belirtilmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, işyerinde kendisine mobbing uygulandığını, çalışma saatlerinin sürekli değiştirildiğini ve fazla çalışma, genel tatil ile yıllık izin ücreti gibi alacaklarının ödenmediğini ileri sürerek iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdiğini iddia etmiş; kıdem tazminatı ve ödenmeyen işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Buna karşılık davalı işveren, davacının mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmediğini, hakkında devamsızlık tutanakları tutulduğunu, çekilen ihtarnamelere rağmen işe başlamadığını ve mazeret bildirmediğini belirterek iş sözleşmesinin devamsızlık nedeniyle haklı olarak feshedildiğini savunmuştur. Uyuşmazlık, taraflar arasındaki iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi gerekçeyle feshedildiği, ödenmeyen alacakların feshe etkisinin ne olduğu, imzasız bordroların ispat gücü ve davacının talebini aşan bilirkişi hesaplamasının usule uygun olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret, işçi için en önemli hak ve işveren için en temel borçtur. İş Kanunu kapsamında geniş anlamda ücret olarak değerlendirilen fazla çalışma ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarının hiç veya kısmen ödenmemesi, işçiye iş sözleşmesini derhal ve haklı nedenle feshetme imkânı tanır. İşçinin bu şekilde haklı nedene dayanarak eylemli fesih hakkını kullanması durumunda kıdem tazminatına hak kazanması esastır.

Ücret ödemelerinin ispatı noktasında, imzasız ücret hesap pusulaları tek başına yeterli bir delil niteliği taşımaz. İşveren, imzasız bordrolardaki tahakkukların ödendiğini banka hesap kayıtları veya geçerli ödeme belgeleri ile ispatlamakla yükümlüdür.

Yargılama usulü açısından ise taleple bağlılık ilkesi esastır. Davacının dava dilekçesinde belirttiği çalışma süreleri ve koşullarının ötesine geçilerek, tanık beyanlarına dayanılarak dahi olsa davacının talebini aşacak nitelikte bir hesaplama yapılması ve hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır. Ayrıca, yargılama esnasında ödenerek konusu kalmayan alacak kalemleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair hüküm kurulması ve yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin buna göre belirlenmesi gerekmektedir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkeme tarafından davacının fazla çalışma ve genel tatil alacağı bulunduğu tespit edilerek bu alacaklar hüküm altına alınmış olmasına rağmen, ödenmeyen bu işçilik hakları nedeniyle işçinin eylemli olarak iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği gerçeği göz ardı edilmiştir. Davacının mobbing iddiasını ispatlayamamış olması, ödenmeyen alacaklar nedeniyle sahip olduğu haklı fesih hakkını ortadan kaldırmaz. İşçinin alacaklarının ödenmemesi nedeniyle gerçekleştirdiği feshin haklı olduğu kabul edilerek kıdem tazminatı talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken, işverenin devamsızlık gerekçesine itibar edilerek bu talebin reddedilmesi hatalı bulunmuştur.

Davacının 2012 yılı öncesine ait genel tatil ücreti alacaklarının ödendiği yönündeki yerel mahkeme kabulü, imzasız ücret hesap pusulalarına dayandırılmış ve dosyada bu ödemeleri doğrulayan herhangi bir banka kaydı veya ödeme belgesi bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, işverene ödemeye ilişkin belgeleri ibraz etmesi için süre verilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Fazla çalışma ücreti hesaplamasında, davacının kendi dilekçesinde 2010 yılı sonrasında haftanın iki günü on iki saat çalıştığını beyan etmesine rağmen, bilirkişi raporunda tanık beyanları esas alınarak tüm dönem için on dört saatlik çalışma üzerinden hesaplama yapılmış olması isabetsiz bulunmuştur. Bu durumun, davacının talebini aşacak şekilde hüküm kurulması anlamına geldiği ifade edilmiştir.

Son olarak, dava sürecinde işveren tarafından ödenmesi nedeniyle taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmaktan çıkan yıllık izin alacağı hakkında karar verilmesine yer olmadığına şeklinde bir hüküm kurulmaması ve bu durumun yargılama giderlerine yansıtılmaması yerel mahkeme kararının bir diğer bozma nedeni olarak kaydedilmiştir.

İşHukuku HaklıFesih KıdemTazminatı Mobbing FazlaÇalışma GenelTatilÜcreti İmzasızBordro TalepleBağlılıkİlkesi Devamsızlık İşçilikAlacakları