Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/21255 E. 2014/4905 K.

İşçi, kendisine mobbing uygulandığı ve fazla çalışma ile genel tatil ücretlerinin ödenmediği gerekçesiyle iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ve ilgili alacaklarının ödenmesini talep etmiştir. İşveren tarafı ise işçinin mazeretsiz şekilde devamsızlık yaptığını savunarak iş akdini haklı nedenle kendilerinin sonlandırdığını ileri sürmüştür.

Yerel mahkeme, mobbing iddiasının ispatlanamadığı ve devamsızlık gerekçesiyle işverenin feshinin haklı olduğu sonucuna vararak kıdem tazminatı talebini reddetmiş, ancak fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının varlığını kabul etmiştir. Yargıtay, mahkemenin hüküm altına aldığı ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunmasının, işçiye doğrudan haklı fesih imkanı tanıdığını vurgulamış ve kıdem tazminatının reddedilmesini bozma sebebi saymıştır. Ayrıca, imzasız bordrolarla yapılan ödeme savunmasının banka kayıtlarıyla desteklenmesi gerektiği ifade edilmiştir.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, iş sözleşmesinin kim tarafından ve hangi gerekçe ile feshedildiği, buna bağlı olarak davacı işçinin kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı ve geçmiş döneme ait genel tatil ile fazla çalışma ücretlerinin eksiksiz bir biçimde ödenip ödenmediği noktalarında toplanmaktadır. İşçi ödenmeyen alacakları ile mobbingi gerekçe göstererek haklı fesih yaptığını belirtirken, işveren tarafı tutulan devamsızlık tutanaklarına ve noter ihtarnamesine dayanarak devamsızlık nedeniyle sözleşmeyi kendilerinin haklı olarak feshettiğini savunmuştur.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret, işçi yönünden en önemli hak, işveren yönünden ise en temel borç niteliğindedir. Hak ettiği ücreti süresi içinde ödenmeyen işçinin, bu nedene dayanarak iş sözleşmesini derhal ve haklı nedenle feshetme hakkı bulunmaktadır.

İlgili İş Kanunu hükümlerinde yer alan "ücret" kavramı, sadece temel ücreti değil, geniş anlamdaki tüm işçilik alacaklarını kapsayacak şekilde değerlendirilmelidir. Fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücreti gibi haklar da ücret niteliğindedir. Ücretin hiç ödenmemiş olması ya da yalnızca bir kısmının ödenmemiş olması fark etmeksizin, alacakların zamanında ödenmemesi işçiye haklı fesih imkanı tanır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Mahkemece, işçinin mobbing iddiasını ispatlayamadığı ve bu nedenle işverenin devamsızlığa dayalı feshinin haklı olduğu kabul edilerek kıdem tazminatı reddedilmiştir. Ancak dava dosyasındaki müfettiş raporları ve bilirkişi incelemeleriyle işçinin fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının bulunduğu kesinleşmiş, bu alacaklar mahkemece de hüküm altına alınmıştır. Geniş anlamda ücret niteliği taşıyan bu işçilik alacaklarının ödenmemesi, işçiye eylemli olarak haklı nedenle fesih yetkisi vermektedir. İşçinin alacaklarının ödenmemesi sebebiyle gerçekleştirdiği eylemli feshin haklı olduğu göz ardı edilerek kıdem tazminatının reddedilmesi bozma nedenidir.

Bunun yanı sıra, işçinin önceki yıllara ait genel tatil ücretlerinin ödenip ödenmediği hususunda yerel mahkeme yalnızca imzasız ücret hesap pusulalarına dayanarak indirim yapmıştır. Dosyada bu ödemeleri doğrulayan herhangi bir banka hesap kaydı veya ödeme belgesi bulunmamaktadır. İşverene, imzasız bordrolardaki tutarların ödendiğini kanıtlayacak belgeleri sunması için usulüne uygun şekilde süre verilmesi ve sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, eksik inceleme ile karar verilmesi Yargıtay tarafından hukuka aykırı bulunmuştur.

İş hukuku kıdem tazminatı haklı fesih fazla çalışma genel tatil ispat yükü mobbing eylemli fesih