Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/21292 E. 2014/5958 K.

İşçinin fazla çalışma ve ulusal bayram genel tatil ücreti gibi geniş anlamda ücret kapsamına giren haklarının eksik ödenmesi veya hiç ödenmemesi, işçiye sözleşmesini haklı nedenle feshetme imkânı tanır. Yerel mahkeme davacının işi devamsızlık nedeniyle bırakmasını işveren açısından haklı fesih sebebi sayıp kıdem tazminatını reddetmişse de, dosyada kanıtlanan ödenmeyen fazla mesai alacaklarının varlığı işçinin feshini haklı ve eylemli fesih statüsüne sokmaktadır. Ayrıca yargılama aşamasında salt imzasız bordrolar dikkate alınarak tatil ücretlerinin ödendiğine karar verilemez; banka dökümleri ve geçerli ödeme belgelerinin ispatı zorunludur.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, kendisine işyerinde mobbing uygulandığını ve başta fazla çalışma ile ulusal bayram genel tatil ücretleri olmak üzere çeşitli işçilik alacaklarının ödenmediğini belirterek iş sözleşmesini haklı nedenle sona erdirdiğini iddia etmiş; kıdem tazminatı, fazla mesai ve tatil ücretlerinin tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren ise davacının arkadaşlarıyla birlikte mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmediğini, devamsızlık tutanakları tutulduğunu ve iş akdinin devamsızlık sebebiyle haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret, işçi için en önemli hak niteliğindeyken işveren için en temel borçtur. İşçinin hak ettiği ücretin süresinde ödenmemesi durumunda, işçinin haklı nedene dayanarak iş sözleşmesini derhal feshetme hakkı bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 24. maddesinin ikinci fıkrasının (e) bendinde yer alan ücret kavramı dar olarak yorumlanamaz ve geniş anlamda ücreti ifade eder. Bu bağlamda, temel ücretin yanı sıra fazla çalışma ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarının ödenmemesi de işçiye sözleşmeyi haklı fesih imkânı verir. Ücretin tamamen ödenmemesi ile bir kısmının ödenmemesi arasında işçiye tanınan haklı fesih hakkı bakımından bir fark bulunmamaktadır.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkeme, mobbing iddiasının ispatlanamadığına ve işçinin çalışma saatlerindeki değişiklikleri imzalanan sözleşme gereği kabul etmek zorunda olduğuna kanaat getirerek, davacının feshinin haksız olduğuna ve akdin işveren tarafından devamsızlık nedeniyle haklı olarak feshedildiğine hükmedip kıdem tazminatı talebini reddetmiştir. Ancak dosya kapsamındaki iş müfettişi denetim raporları ve bilirkişi raporuyla, işyerinde fazla çalışma yapıldığı ve ödenmemiş fazla çalışma alacakları bulunduğu açıkça tespit edilmiş, hatta yerel mahkeme de bu alacağı hüküm altına almıştır. Fazla mesai alacağının ödenmemesinin işçiye haklı fesih hakkı verdiği göz ardı edilerek davacının fiili durumunun eylemli haklı fesih niteliği taşıdığının hesaba katılmaması ve kıdem tazminatı talebinin reddi hatalı bulunmuştur. Diğer taraftan, davacının genel tatil ücreti alacaklarının ödenip ödenmediği noktasında yerel mahkeme sadece imzasız ücret hesap pusulalarına dayanarak alacağın ödendiğini kabul etmiştir. Ancak bu belgelerin imzasız olması ve dosyada ödemeye dair bir banka hesap kaydının veya dekontun bulunmaması sebebiyle mahkemenin davalı tarafa ödemeyi ispat edecek evrakı sunması için usulüne uygun süre vererek eksik araştırmayla karar vermesi bozma nedeni yapılmıştır.

İş_hukuku haklı_fesih kıdem_tazminatı fazla_çalışma devamsızlık ispat_yükü eylemli_fesih