Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/22844 E. 2014/8609 K.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi tarafından incelenen bu uyuşmazlıkta, işçinin hak ettiği fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı sebeple feshedip edemeyeceği konusu değerlendirilmiştir. İşçi, fazla mesai ücretlerinin bankaya yatırıldıktan sonra işverence geri istenmesi, bunu kabul etmemesi üzerine mobbing uygulanması neticesinde iş sözleşmesini feshettiğini ileri sürerek kıdem tazminatı talebinde bulunmuştur.

Yüksek Mahkeme, mobbing iddiası ispatlanamamış olsa dahi salt fazla mesai ve genel tatil alacaklarının ödenmemesinin işçiye iş akdini haklı nedenle fesih hakkı verdiğini vurgulayarak kıdem tazminatına hükmedilmesi gerektiğine kanaat getirmiş ve yerel mahkeme kararını bozmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, iş müfettişleri tarafından tespit edilerek banka hesabına geçmişe dönük olarak yatırılan fazla mesai ücretlerinin işverence kendisinden iade istenmesi, bu durumu reddetmesi üzerine çalışma koşullarının ağırlaştırılması ve mobbing uygulanması nedenleriyle iş sözleşmesini haklı sebeple feshettiğini iddia etmiştir. Bu doğrultuda kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve genel tatil ücreti alacaklarının tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren ise işçinin mazeretsiz olarak işe devamsızlık yapması nedeniyle iş akdinin kendileri tarafından haklı nedenle feshedildiğini savunmuştur. Yerel mahkemenin mobbing iddiasının ispatlanamadığı gerekçesiyle kıdem tazminatı talebini reddetmesi üzerine uyuşmazlık Yargıtay önüne taşınmıştır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret, işçi için en önemli hak iken işveren için en temel borçtur. Yasal düzenlemelere göre ücretin en geç ayda bir ödenmesi gerekmektedir. Ücreti yirmi gün içinde ödenmeyen işçi, iş görme edimini yerine getirmekten kaçınabileceği gibi, işverenle çekişme yaşamak istememesi halinde ödenmeyen işçilik hakları sebebiyle iş sözleşmesini haklı nedene dayanarak feshetme hakkına da sahiptir.

Mevzuatta geçen ücret kavramı geniş anlamda değerlendirilmelidir. Sadece çıplak ücretin değil; ikramiye, prim, fazla mesai, hafta tatili ve genel tatil gibi alacakların ödenmemesi de işçiye derhal ve haklı fesih imkanı tanımaktadır. Ücretin hiç ödenmemesi ya da bir kısmının ödenmemiş olması bu hakkın kullanımı açısından bir farklılık yaratmaz. Ayrıca, işverenin ödeme güçlüğü içinde bulunması da işçinin fesih hakkını ortadan kaldıran bir unsur olarak kabul edilmemektedir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkeme tarafından yapılan yargılamada davacının mobbing iddialarını ispatlayamadığı ve mazeretsiz devamsızlığı nedeniyle iş akdinin işveren tarafından haklı olarak feshedildiği kabul edilerek kıdem tazminatı talebi reddedilmiştir.

Ancak Yargıtay incelemesinde, yerel mahkemenin de tespit edip hüküm altına aldığı üzere davacının içeride ödenmeyen fazla mesai ve genel tatil ücreti alacaklarının bulunduğu saptanmıştır. Bu ödemelerin geniş anlamda ücret alacağı niteliği taşıdığı ve ödenmemesinin işçiye fesih hakkı verdiği belirtilmiştir. Davacının iş akdini eylemli olarak bu haklı nedene dayanarak feshettiğinin kabulü zorunludur. İşverenin eksik veya hiç ödeme yapmaması durumu ortadayken, işçinin devamsızlık yaptığı gerekçesine dayanılamaz. Bu sebeple, yerel mahkemece kıdem tazminatı talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmesi hatalı bulunmuştur.

Mobbing fazlamesai geneltatil kıdemtazminatı haklıfesih ücrethakkı işhukuku