Yargıtay 7. Hukuk Dairesi 2013/22845 E. 2014/8610 K.

Karar, işçinin ödenmeyen fazla mesai ücretleri nedeniyle iş sözleşmesini haklı olarak feshedip etmediği ve kıdem tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususlarını ele almaktadır. Yerel mahkeme, davacının mobbing iddialarını kanıtlayamadığına, devamsızlık nedeniyle feshin işveren tarafından haklı olarak gerçekleştirildiğine kanaat getirerek kıdem tazminatını reddetmiştir. Ancak Yargıtay, fazla mesai alacağının ödenmemesinin geniş anlamda ücretin ödenmemesi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir. İşçinin yasal alacaklarının verilmemesi nedeniyle sözleşmeyi eylemli olarak feshetmesinin haklı bir nedene dayandığı vurgulanarak, yerel mahkemenin kıdem tazminatını reddeden kararı bozulmuştur.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, iş müfettişlerince tespit edilen fazla mesai ücretlerinin geçmişe dönük olarak işveren tarafından çalışanların banka hesaplarına yatırıldığını, ancak yatırılan bu paraların işveren tarafından elden geri istendiğini ileri sürmüştür. Parayı iade etmeyi kabul etmemesi üzerine çalışma koşullarının ağırlaştırıldığını ve kendisine mobbing uygulandığını belirten davacı, iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiğini iddia ederek kıdem tazminatı ile fazla çalışma ve genel tatil ücretlerinin tahsilini talep etmiştir. Davalı işveren ise, davacının mazeretsiz olarak işe gelmemesi nedeniyle sözleşmenin devamsızlık gerekçesiyle kendileri tarafından haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

İşçinin emeğinin karşılığı olan ücret, işçi açısından en önemli hak, işveren açısından ise en temel borç niteliğindedir. 4857 sayılı İş Kanununun 32. maddesi kapsamında ücretin en geç ayda bir ödenmesi kurala bağlanmıştır.

Ücreti ödenmeyen işçinin, alacaklarını yasal yollardan talep edebilmesinin yanı sıra, işverenle çekişme içine girmek istememesi durumunda iş sözleşmesini haklı nedene dayanarak derhal feshetme hakkı da bulunmaktadır. 4857 sayılı İş Kanununun 24/II-e maddesinde yer alan "ücret" kavramı, geniş anlamda değerlendirilmelidir. Bu kapsama temel ücretin yanı sıra ikramiye, prim, fazla mesai, hafta tatili, genel tatil ücreti ile yakacak ve giyecek gibi yardımlar da dâhildir. İşçinin ücretinin veya bu nitelikteki alacaklarının hiç ödenmemiş olması veya yalnızca bir kısmının ödenmemiş olması, fesih hakkının doğması bakımından bir farklılık yaratmaz.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Yerel mahkeme, yargılama sonucunda davacının fazla mesai ücreti alacağının bulunduğunu kabul etmiş ve bu yöndeki talebini hüküm altına almıştır. Dosya kapsamından ve yerel mahkemenin kabulünden, davacının fiilen fazla mesai alacağı olduğu net bir biçimde anlaşılmaktadır.

Davacının ödenmeyen fazla mesai alacağı, yasa kapsamında geniş anlamda ücret alacağı niteliğini taşımaktadır. İş Kanununun 24/II-e maddesi gereğince, ödenmeyen yasal haklar sebebiyle davacının iş akdini eylemli olarak haklı nedenle feshettiğinin kabul edilmesi zorunludur. İş akdini haklı nedenle fesheden işçi kıdem tazminatına hak kazanacağından, mahkemece fazla mesai alacaklarının kabul edilmesine rağmen kıdem tazminatı talebinin reddedilmesi açıkça hukuka aykırı bulunmuş ve karar bozulmuştur.

İşhukuku kıdemtazminatı fazlamesai haklıfesih yargıtay ücret mobbing