Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2015/28636 E. 2019/1691 K.

Bu karar, iş davalarında fazla çalışma ve tatil ücreti gibi alacak kalemlerinin ispatında dinletilen tanıkların tarafsızlığının ve niteliğinin önemini vurgulamaktadır. Yargıtay, işverenle benzer mahiyette davaları olan ve husumet içinde bulunan tanıkların beyanlarına şüpheyle yaklaşılması gerektiğini, bu nitelikteki beyanların tek başına haklılığı kanıtlamaya yetmeyeceğini açıkça ortaya koymuştur.

Kararda ayrıca, kamu hukuku tüzel kişiliğine sahip üniversitelerin 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu kapsamındaki harç muafiyeti kuralının yargılama giderleri belirlenirken mutlak surette dikkate alınmasının zorunlu olduğu teyit edilerek, usul kurallarının doğru uygulanması gerektiği hatırlatılmaktadır.

UYUŞMAZLIĞIN KONUSU

Davacı işçi, işe iade davasını kazanmasının ardından eski görevi yerine kütüphanede görevlendirilmesi sebebiyle kendisine mobbing uygulandığını iddia etmiş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur. Bunun yanı sıra davacı; ödenmediğini ileri sürdüğü fazla mesai, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin tahsilini istemiştir. Taraflar arasındaki temel uyuşmazlık, davacının söz konusu çalışma iddialarını hukuken geçerli delillerle ispatlayıp ispatlayamadığı, bu bağlamda dinletilen işçi tanıklarının beyanlarının tek başına hükme esas alınıp alınamayacağı ve davalı üniversitenin harçtan muaf olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

HUKUKİ BİLGİ VE TEMEL KURALLAR

Fazla mesai yapıldığının ve ulusal bayram ile genel tatil günlerinde çalışıldığının ispat yükü işçiye, bu çalışmaların karşılığının ödendiğinin ispat yükü ise işverene aittir. Çalışma olgusunun tespitinde, aynı işyerinde veya komşu işyerinde çalışanların tanıklığı büyük önem taşısa da Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca tanıklığına güveni etkileyebilecek bir durumun bulunup bulunmadığı mahkemece araştırılmalıdır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarına göre, davalı işveren aleyhine kendi alacakları için benzer iddialarla dava açan ve işverenle ihtilaf içinde bulunan işçilerin tanıklıklarına son derece ihtiyatlı yaklaşılması gerekir. Husumetli tanıkların beyanları, iddiaları doğrulayan başkaca nesnel yan deliller veya yazılı belgelerle desteklenmediği sürece ispat için yeterli kabul edilemez. Öte yandan, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu'nun 56. maddesinin ilgili bendi uyarınca üniversitelerin yargı harçlarından muaf olduğu kuralı, mahkeme masrafları hükmedilirken gözetilmesi gereken mutlak bir yasal düzenlemedir.

SOMUT OLAYA İLİŞKİN TESPİTLER

Davacı işçi, fazla mesai ile ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığı iddialarını ispatlamak amacıyla mahkemeye tanık delili sunmuştur. Ancak yapılan değerlendirmede, davacı tarafından dinletilen tanıkların bizzat davalı işverene karşı benzer iddialarla kendi davalarını açmış kişiler olduğu ve işverenle hukuki ihtilaf içinde bulundukları tespit edilmiştir.

Dosya kapsamında, davacının iddialarını doğrulayacak tanık anlatımları dışında başkaca hiçbir yan delil, yazılı belge veya kayıt bulunmadığı görülmüştür. Yargıtay, yalnızca işverenle husumetli olan tanıkların beyanlarına dayanılarak fazla çalışma ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ispatlandığının kabul edilemeyeceğini belirterek, bu alacak kalemlerinin yerel mahkemece reddedilmesi gerektiğine hükmetmiştir. Bununla birlikte, ilgili kanun uyarınca harçtan açıkça muaf olan davalı üniversiteye harç yükletilmesi de usule aykırı bulunmuş ve yerel mahkeme kararı her iki gerekçeyle bozulmuştur.