Soru & Cevap
Tamamen uzaktan (home-office) çalışacağım bir iş için mülakata girdim. Görüşme çok iyi geçti ancak İK yöneticisi bana hamile olup olmadığımı ve çocuk düşünüp düşünmediğimi sordu. Bu yasal mı?
İş görüşmeleri aşamasında işçi adaylarına ifa edilecek görevin somut nitelikleriyle doğrudan bağlantılı olmayan ve adayın özel hayatına doğrudan müdahale niteliği taşıyan oldukça kişisel sağlık ve aile sorularının yöneltilmesi, hukukumuzdaki eşitlik ilkesine ve ayrımcılık yasağı kurallarına ciddi aykırılıklar oluşturabilecek potansiyel ihlallerdir. Özellikle bütünüyle uzaktan ve bilgisayar başında yürütülecek bir iş kolu için, görevin teknik gereklilikleriyle hiçbir ilişkisi bulunmayan hamilelik planlamalarının veya mevcut hamilelik durumunun işveren tarafından araştırılmasının makul ve yasal bir meşru menfaati bulunmamaktadır. İşçi adayından böylesine özel nitelikli sağlık verilerinin rıza dışı talep edilmesi ve mülakat sürecinin olumlu geçerken bu bilgilerin öğrenilmesiyle işe alımdan açıkça vazgeçilmesi, işverenin cinsiyet ve sağlık durumu temelinde ayrımcı bir işlem uyguladığının güçlü bir kanıtı olarak hukuki incelemeye esas oluşturabilir. Eşitlik kurumu denetimlerinde ve emsal yargı kararlarında, işverenin iş başvurusu sırasındaki bu tip sorgulayıcı ve haksız tutumları idari para cezalarına çarptırılabilmekte ve aday işçi lehine ayrımcılık tazminatı hakları doğurabilmektedir.