Usul Hukuku

İdarenin başvuru sürelerini katı ve aşırı şekilci bir biçimde yorumlayarak talebinizi reddetmesi, anayasal güvence altında olan haklarınızı ihlal eden bir uygulama olarak kabul edilmektedir. İlgili yargı kararlarında da vurgulandığı üzere, zarar konusu olayın âdeta her yıl kesintiye uğrayarak tekrarlandığını varsayan ve Zarar Tespit Komisyonu başvuru süresini buna göre hesaplayan idari yaklaşım son derece haksızdır.

Ceza infaz kurumlarında verilen disiplin cezalarına karşı yapılan itirazlarda, infaz hâkiminin karar vermeden önce ceza alan kişinin sözlü savunmasını alması kanuni bir zorunluluktur. İlgili mevzuat gereğince disiplin cezalarına yönelik şikâyetlerin karara bağlanmasından önce kişinin hâkim karşısında meramını anlatabilmesi ve aleyhindeki delillere karşı çıkabilmesi gerekmektedir.

Ceza infaz kurumunun verdiği disiplin cezasına karşı süresi içinde itiraz etmenize rağmen dilekçenizin işleme alınmayıp kaybedildiğini öne sürdüğünüz durumlarda, itiraz merci olan ağır ceza mahkemesinin bu iddiayı araştırarak tatmin edici bir sonuca bağlaması beklenmektedir. Hakkınızda verilen üç gün hücreye koyma disiplin cezası sonrasında yazdığınız şikâyet dilekçesinin cezaevi yönetimi tarafından infaz hâkimliğine gönderilmediğine dair iddianız uyuşmazlığın sonucunu değiştirebilecek kadar önemli bir nitelik taşır.

Devlet memurlarının basına demeç verme yasağını ihlal ettikleri gerekçesiyle cezalandırılabilmeleri için yapılan açıklamanın yürütülen kamu göreviyle ilişkili olması gerekmektedir. Kamu görevlilerinin basına bilgi vermesini yasaklayan kurallar, genellikle memurun ifa ettiği kamu hizmeti ve görevi hakkındaki konularla sınırlıdır.

İstinaf mahkemesinin, idarenin disiplin cezasını verirken dayanmadığı tamamen farklı bir kanun hükmünü uygulayarak davayı aleyhinize sonuçlandırması ve bu yeni durumu size bildirerek savunmanızı almaması adil yargılanma hakkı kapsamında hukuka aykırılık oluşturmaktadır. Yargılama sürecinde mahkemelerin, uyuşmazlığın çözümünde temel alınacak hukuki sebebi değiştirmesi veya idarenin işlemini farklı bir gerekçeyle hukuka uygun bulması durumunda, bu yeni hukuki durumu taraflara bildirmesi gerekmektedir.

Mahkemenin kaçma şüphesi veya delilleri karartma gibi meşru bir amacı somut olarak ortaya koymadan ve çocuklarınızın özel durumunu değerlendirmeden ev hapsi şeklinde adli kontrol kararı vermesi yasal değildir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, konutu terk etmeme tedbiri hareket serbestisini ciddi şekilde kısıtladığı için kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına ağır bir müdahale oluşturur.

Arazinize kamulaştırmasız el atılması karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin mülkiyetinize müdahale etmesinin ardından size ödenmesi gereken tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi, şahsınıza aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Haberde yer alan eleştiri ve iddiaların doğrudan ilgili kamu kurumunu hedef almadığı, aksine o kurumla çalışan bağımsız yapımcı gibi üçüncü şahıslara yöneltildiği durumlarda kurumun itibarının doğrudan zedelendiğinden söz edilemeyeceğinden tazminat kazanması oldukça zordur. Yüksek mahkeme kararları ışığında, bir televizyon dizisi setindeki çalışma koşulları, ödemelerin düzensizliği veya setteki iddia edilen olumsuzluklar gibi meseleler, dizinin yayıncı kurumundan ziyade doğrudan yapımcı şirketin sorumluluk alanında kalmaktadır.

Ceza yargılamasında hakkınızda beyanda bulunan tanığı duruşmada veya sesli ve görüntülü bilişim sistemleri aracılığıyla sorgulama imkânınızın elinizden alınması, adil yargılanma hakkı ihlali olarak değerlendirilebilir ve yeniden yargılama sebebi oluşturabilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, bir mahkûmiyet kararı tek başına veya belirleyici ölçüde sizin sorgulama imkânı bulamadığınız bir tanığın ifadesine dayanıyorsa ve bu dezavantajlı durumu dengeleyecek yeterli usule ilişkin güvenceler sağlanmamışsa, bu durum hukuka aykırılık teşkil etmektedir.

Bir ceza yargılamasında esaslı işlemlerin yapıldığı kritik duruşmalarda sanığın uzaktan bağlantı yoluyla dahi hazır edilmemesi ve savunma imkânından mahrum bırakılması anayasal hakların ihlaline yol açmaktadır. Yargılama sürecinde kişilerin açık veya örtülü bir şekilde adil yargılanma hakkı güvencelerinden feragat etmesi mümkün olsa da, kişinin duruşmaya katılmak istediğini belirtmesi veya bu haktan zımnen vazgeçtiğini gösteren somut olguların bulunmaması durumunda mahkemelerin kişiyi duruşmadan dışlaması hukuka aykırılık oluşturmaktadır.