Usul Hukuku

Herhangi bir güvenlik şifresi veya koruma katmanı bulunmayan bir akıllı ev sistemine yetkisiz şekilde bağlantı kurmanız, sisteme fiziksel veya yazılımsal bir zarar vermemiş olsanız dahi yasal süreçlere konu edilebilecek nitelikte bir davranıştır. Günümüz hukuki yaklaşımlarında yalnızca masaüstü veya dizüstü bilgisayarlar değil, akıllı cep telefonları, akıllı ev aletleri, güvenlik kameraları ve otonom araçlar gibi yeni nesil teknolojik cihazlar da hukuken bilişim sistemi çatısı altında değerlendirilmektedir.

İzniniz olmaksızın bilgisayarınıza veya e-posta hesabınıza girilmesi, ilgili mevzuat kapsamında cezai yaptırımı olan ve hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Türk Ceza Kanunu'nun ilgili hükümlerine göre, bir bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girmek ve orada kalmaya devam etmek başlı başına yaptırıma bağlanmıştır.

Çocuğunuzun kullandığı cihazlara zararlı yazılımlar aracılığıyla izinsiz erişim sağlanarak özel verilerinin ve şifrelerinin ele geçirilmesi, doğrudan bilişim suçu teşkil eden oldukça ciddi bir hukuka aykırılık halidir. Kötü niyetli kişilerin, kullanıcıların rızası dışında sistem güvenlik duvarlarını aşarak içerideki verilere ulaşmaları eylemi literatürde bilgisayar korsanlığı olarak tanımlanmakta olup bu durum ceza hukukunun alanına girmektedir.

Silah tehdidi altında zorla kripto para transferi yapmaya mecbur bırakılmanız, ceza hukukunda yağma suçu (gasp) kapsamında değerlendirilebilecek nitelikli bir eylemdir. Hayatınıza veya vücut bütünlüğünüze yönelik bir saldırı gerçekleştirileceğinden bahisle tehdit edilerek zilyetliğinizdeki varlıkların alınması, iradenizi sakatlayan ve hukuka aykırılık oluşturan bir durumdur.

Mesai takibi gibi nispeten basit bir amacı gerçekleştirmek için parmak izi veya yüz taraması gibi yöntemlerin zorunlu tutulması, hukuki açıdan ölçülülük ilkesiyle çelişen bir uygulama olarak değerlendirilebilir. Parmak izi ve yüz okuma verileri, hukukumuzda özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup, bunların işlenmesi çok daha sıkı koruma kurallarına tabidir.

Spor salonu gibi işletmelerin giriş çıkış işlemlerinde parmak izi veya yüz okuma gibi sistemleri kullanması, biyometrik veri işleme faaliyeti olarak kabul edildiğinden kural olarak hukuka uygun bir yaklaşım olarak değerlendirilemeyebilir. Biyometrik veriler kanunlarımızda özel nitelikli kişisel veri statüsünde olup, bu verilerin işlenmesi kural olarak yasaktır ve ancak kanunlarda açıkça öngörülmüşse veya sizin açık rızanız bulunuyorsa işlenebilir.

Eşinizin e-posta hesabına gizlice girerek elde ettiğiniz mesajları mahkemeye delil olarak sunmanız, ceza hukuku bağlamında aleyhinize sonuçlar doğurma riski taşıyan ve ispat sürecinde değerlendirilebilecek ihtilaflı bir eylemdir. Yargıtay kararlarında, bir daha kanıt elde etme olanağının bulunmadığı ani gelişen durumlarda aile birliğini korumak amacıyla alınan bazı kayıtlar istisnai olarak hukuka aykırılık bilinci taşımadığı yönünde yorumlanabilmektedir.

Klasik arama ve el koyma usullerine göre bir bilgisayarda yerinde arama yapılırken, o cihazdan oturumu açık olan farklı bir sunucudaki veya bulut sistemindeki verilere erişilmesi literatürde genişletilmiş erişim olarak tanımlanmaktadır. Kolluk kuvvetlerinin fiziki arama yaptığı sırada cihazın ağ bağlantısını kullanarak yurt dışında veya uzaktaki bir sunucuda depolanan kişisel verilere ulaşması, uluslararası hukukta devletlerin egemenlik hakları ve mülkilik ilkesi çerçevesinde ciddi tartışmalara yol açan bir eylemdir.

Şüpheliye ait cihazlara fiziki olarak erişim sağlanmadan, internet ağı üzerinden uzaktan veya bulut sistemlerinde haberiniz olmadan arama yapılması güncel hukuki çerçevede tartışmalı ve hukuka aykırılık riski yüksek bir işlemdir. Mevzuatımız kural olarak şüphelinin fiziken kullandığı cihaza müdahaleyi düzenlemiş olup, sisteme casus yazılımlarla sızılması gibi yöntemleri barındıran uzaktan arama faaliyetine açıkça yetki veren bir kanuni dayanak barındırmamaktadır.

Arama ve el koyma işlemi sırasında elde edilen hassas dijital materyallerin güvenliğini sağlamak için olay yerinde cihazların antistatik ve özel koruyucu zarflara konulması zorunludur. Cihazınızın dışarıdan bir sinyal veya komut alıp vermesini tamamen engelleyen Faraday çantası adı verilen özel bir yalıtımlı kılıfa konularak taşınması, uzaktan veri silinmesinin veya eklenmesinin önüne geçmek için hayati bir prosedürdür.