Usul Hukuku

İşvereninizin size önceden bilgi vermeden ve rızanızı almadan bilgisayarınıza kurduğu gizli takip yazılımlarıyla verilerinizi izlemesi, Anayasa ile güvence altına alınan özel hayatın gizliliği ve haberleşme hürriyetinin ihlali niteliğini taşıyabilir. İşverenin yönetim hakkı kapsamında işçinin performansını ve bilgisayar kullanımını denetleme yetkisi bulunsa da, bu yetki sınırsız değildir ve işçinin kişilik haklarına saygı gösterilmesi zorunludur.

İşverenin veya güvenlik görevlilerinin, işçilerin işyerine siyasi bir yayın, kitap veya yasal bir sembol getirip getirmediklerini tespit etmek maksadıyla, işçilerin rızası olmaksızın çanta ve üst araması yapmaları hukuka uygun kabul edilmemektedir. İşyerinde giriş çıkışlarda yapılan kapı kontrollerinin sadece işyeri güvenliğini sağlama ve hırsızlık gibi olayları önleme amacıyla, ölçülülük ilkesi ve eşitlik kuralları çerçevesinde yapılması gerekmektedir; salt siyasi fişleme veya denetim amacıyla işçinin şahsi eşyalarına fiziksel müdahalede bulunulması işçinin kişilik hakları ve özel hayatının ihlali anlamı taşır.

İhtiyati tedbir nedeniyle açtığınız davanın uzamasına bağlı olarak makul sürede yargılanma hakkınızın veya özel hayatınızın ihlal edildiğini iddia ederek Anayasa Mahkemesine başvurmanız durumunda bu talepleriniz genellikle kabul edilmez. Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığına dair iddialarınız için öncelikle kanunlarda belirtilen Tazminat Komisyonu gibi olağan başvuru yollarını tüketmeniz şarttır.

İhtiyati tedbir kararlarına karşı yapılan itirazların üst mahkemede incelenmesi devam ederken asıl davayı açan tarafın davasından vazgeçmesi halinde, itiraz dosyanız konusuz kalacak ve mahkeme esasa dair bir karar vermeyecektir. Hukuki süreçte, asıl davanın feragat nedeniyle reddedilmesi durumunda, bu davaya bağlı olarak talep edilen geçici hukuki koruma önlemleri ve bu önlemlere karşı yapılan istinaf başvuruları da yasal dayanağını yitirmektedir.

Mahkemeden geçici hukuki koruma talep ettiğinizde iddialarınızı kesin ve şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtlamanız gerekmese de, iddialarınızın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu gösteren yaklaşık ispat kuralını yerine getirmeniz zorunludur. Geçici hukuki koruma yargılamasında aranan bu ispat ölçüsü, iddiaların tamamen ispatlanmasını gerektirmemekle birlikte, hakimin sunulan deliller çerçevesinde söz konusu hakkın veya tehlikenin varlığına kanaat getirmesini ifade eder.

Mahkeme tarafından şirketin malvarlıklarına konulan ihtiyati tedbir kararının devam edebilmesi için kural olarak haksız çıkma ihtimalinize karşı karşı tarafın veya üçüncü kişilerin uğrayabileceği muhtemel zararlara karşılık bir teminat göstermeniz istenecektir. İhtiyati tedbir kararı verilirken yasa gereği talep edenden teminat alınması zorunludur ve hakimin teminat almadan karar verebilmesi için talebin resmi belgeye veya kesin bir delile dayanması ile durum ve koşulların gerektirmesi gibi istisnai hallerin bulunması ve bu durumun kararda açıkça gerekçelendirilmesi şarttır.

Somut olaydaki durum ve koşulların gerektirmesi halinde mahkeme tarafından teminat alınmaksızın tedbir kararı verilmesi mümkündür. İhtiyati tedbir kararlarında kural olarak haksız çıkma ihtimaline karşı bir güvence alınması gerekse de, yasal düzenlemeler hakime durumun gereklerine göre bu şartı esnetme yetkisi tanımaktadır.

İhtiyati tedbir kararı verilmesi için mahkeme veznesine yatırdığınız teminatın dava devam ederken iade edilmesi, ancak usul kanununda açıkça belirtilen katı şartların gerçekleşmesi halinde mümkün olabilmektedir. Yasal düzenlemelere göre, teminatın iadesi için ya tedbir kararı devam ederken karşı tarafın teminatın iadesine açıkça onay ve muvafakat vermesi gerekir ya da sizin tarafınızdan tedbirin tamamen kaldırılmasının istenmesi şarttır.

Islah dilekçenizde faize ilişkin herhangi bir talepte bulunmadıysanız mahkemenin kendiliğinden talebinizi aşarak size faiz ödenmesine karar vermesi hukuken mümkün görünmemektedir. Yargılama sürecinde alacak miktarını artırmak amacıyla verilen ıslah dilekçesi, mahkemenin vereceği kararın sınırlarını belirleyen temel usul işlemlerinden biridir.

Dava dilekçenizde alacaklarınız için faiz talebinde bulunduysanız, sonradan ıslah dilekçesiyle artırdığınız miktarlar için ayrıca faiz talep etmeyi unutmuş olsanız bile mahkeme artırılan bu miktar için faiz işletecektir. Hukuk yargılamasında işçi alacakları için sıklıkla başvurulan kısmi dava türünde, dava konusu miktar sonradan bilirkişi raporuna göre ıslah yoluyla artırılabilmektedir.