Usul Hukuku

Arabuluculuk görüşmeleri devam ederken arabulucunun sizin önceden bilginiz ve onayınız olmaksızın fotoğrafınızı çekmesi, ses veya ortam görüntüsü kaydı alması kesinlikle yasaklanmış ve mahremiyete aykırı bir eylemdir. Uyuşmazlıkların çözüm sürecinde tarafların kendilerini tamamen rahat, baskısız ve güvende hissetmeleri esas olduğundan, gizlilik prensibinin doğal bir sonucu olarak herhangi bir elektronik cihazla kayıt yapılması veri ihlali anlamına gelir.

Vergi idaresi görevlilerinin işyerinize gelip olağan bir denetim sırasında aniden defter ve belgelerinize el koyması yasal bir hak ihlali olarak değerlendirilebilecek bir eylemdir. İlgili mevzuat uyarınca, vergi kaçırıldığına dair emarelerin bulunduğu durumlarda dahi, özel yaşamın gizliliği hakkınızın korunması amacıyla sulh ceza hâkiminden arama ve el koyma kararı alınması gerekmektedir.

Kişisel verilerin bir hakkın tesisi, kullanılması veya savunulması amacıyla rıza olmaksızın işlenebilmesi yasal olarak tanınmış bir istisna olmakla birlikte, yargı süreçlerinde kullanılacak bu verilerin mutlaka hukuka uygun yöntemlerle elde edilmiş olması en temel ve vazgeçilmez bir kuraldır. İşverenin, çalışanına ait son derece gizli nitelikteki iletişim içeriklerini ve özel yazışmalarını geçerli bir rıza veya açık bir yasal yetki olmadan gizlice ele geçirmesi, Anayasal bir hak olan özel hayatın gizliliğini derinden zedeleyen ve dürüstlük kuralına aykırılık teşkil eden son derece kusurlu bir eylemdir.

Denetim ve soruşturma yürüten otoritelerin yerinde inceleme yetkileri oldukça geniş olsa da, şirketiniz ile serbest meslek icra eden avukatınız arasındaki yazışmaların incelenmesi özel hayata saygı hakkı ve savunma hakkının ciddi bir ihlali potansiyeli taşır. Kurum personeli her türlü fiziksel veya elektronik veriyi kopyalama hakkına sahip gibi görünse de, avukatınızla olan mesleki ve hukuki danışmanlık yazışmalarınız avukat müvekkil gizliliği kapsamındadır.

Kolluk kuvvetlerinin araçlarda veya kişilerin eşyaları üzerinde detaylı bir arama yapabilmesi kural olarak mutlaka bir hâkim kararı bulunmasına veya gecikmesinde sakınca olan hallerde yetkili mülki amirin yazılı emrine dayanmak zorundadır. Sadece genel bir durdurma işlemi esnasında, kişinin üzerinde veya aracında silah yahut tehlikeli bir madde bulunduğuna dair yeterli bir şüphe oluşmuşsa, dışarıdan bakıldığında görünmeyen kapalı bölümler açılmaksızın ve kıyafetler çıkartılmaksızın yalnızca gözle veya dıştan elle yoklama şeklinde bir kaba kontrol yapılabilir.

Eşinize ait şahsi bilgisayarın şifresini kırarak elde ettiğiniz verilerin boşanma davasında delil olarak sunulması, kişisel verilerin ihlali kapsamında hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylemdir. Şahsi bilgisayar, kişinin başkalarıyla paylaşmak istemediği sırlarını barındıran mahrem bir alan olup, buradaki verilere şifre kırılarak erişilmesi hem bilişim sistemine hukuka aykırı girme hem de kişisel verileri ele geçirme açısından yasal sorumluluk doğurabilir.

Hukuka aykırı olarak elde edildiği için reddedilen telefon dinleme kayıtlarının, ifadelerinizin güvenilirliğini test etmek amacıyla mahkemede size karşı kullanılması belirli durumlarda mümkündür. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatlarına göre, gizli gözetim tedbirleriyle elde edilen delillerin doğrudan suçluluğunuzu ispatlamak yerine, duruşma sırasındaki beyanlarınızın çelişkili olup olmadığını değerlendirmek için kullanılması adil yargılanma hakkını doğrudan ihlal etmeyebilir.

Eşinizin telefonuna gizlice yüklediğiniz bir casus program vasıtasıyla elde ettiğiniz ses ve yazışma kayıtları, hukuka aykırı şekilde yaratıldığı için mahkeme tarafından tasfiye davasında hiçbir şekilde lehinize bir delil olarak kullanılamaz. Anayasal düzenlemelerimiz ve usul kanunlarımız çerçevesinde hak arama özgürlüğü sınırsız olmayıp, kişilerin özel hayatlarının gizliliğini ihlal ederek sunulan belgelerin yargılamaya esas teşkil etmesi kesin suretle yasaklanmıştır.

Müşterek hanenizde ve eşlerin ortak kullanımında olan bir alanda bulduğunuz not defteri ile fotoğraflar, sırf delil yaratmak amacıyla hileli yollarla elde edilmediği sürece mahkemede geçerli bir delil olarak sunulabilir ve bu durum sizin açınızdan bir suç teşkil etmez. Yargıtay kararlarına göre eşlerin birlikte yaşadığı evdeki bir mekânda kolaylıkla ulaşılabilecek bir yerde bulunan belgeler hukuka uygun delil niteliğindedir ve aldatma vakıasının ispat sürecinde değerlendirilebilecek önemli bir kanıttır.

İşverenin çalışma alanlarına gizli kamera yerleştirerek sizi habersizce izlemesi özel hayatın gizliliğine aykırı bir müdahaledir ve kural olarak bu yolla elde edilen görüntüler işten çıkarma için kullanılamaz. İşyerinde güvenlik veya denetim amacıyla kamera sistemleri kurulabilmesi için öncelikle işçilerin bu izleme faaliyetinden açıkça haberdar edilmesi ve aydınlatılması gerekmektedir.