Usul Hukuku

Karşı tarafın rızası aranmaksızın, mahkemeye sunacağınız gerekçeli bir talep ve hâkimin onayı ile duruşmaya internet üzerinden katılmanız mümkündür. Eski düzenlemelerde her iki tarafın rızası aranırken, yeni kanun değişikliğiyle birlikte yalnızca talep eden tarafın isteği ve bu isteğin mahkemece uygun bulunması yeterli hâle getirilmiştir.

Israrlı takip suçu şüphesiyle yapacağınız şikayet sonrasında adli makamların şüphelinin kullandığı elektronik cihazlara el koyarak içlerinde inceleme yapması hukuken mümkündür. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında bir suçun işlendiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphenin bulunması ve başka surette delil elde etme imkanının kalmaması halinde hâkim kararıyla şüphelinin kullandığı bilgisayar, akıllı telefon veya benzeri bilişim sistemleri üzerinde arama ve kopyalama işlemleri yapılabilmektedir.

Evet, internet üzerinden yaptığınız sözleşmeler veya e-posta yazışmaları mahkemede elektronik belge olarak kabul edilebilmektedir. Kanunlarımıza göre bir verinin belge sayılabilmesi için mutlaka yazılı olması, hukuken değer taşıyan bir içeriğe sahip bulunması ve düzenleyicisinin belli olması gerekir.

Hukuk sistemimizde usulüne uygun şekilde oluşturulan elektronik belgeler, davanızda doğrudan senet hükmünde kabul edilerek hukuki incelemeye esas oluşturabilecek güçlü bir kanıt niteliği taşır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, güvenli elektronik imza ile imzalanan belgeler, ıslak imza ile aynı hukuki sonuçları doğurmakta olup, aksi ispat edilmedikçe kesin delil olarak değerlendirilir.

Bilgisayarınıza veya dijital eşyalarınıza kanundaki şartlar oluşmadan el konulması veya bunların yasal süresi geçmesine rağmen size zamanında geri verilmemesi durumunda devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Bilişim sistemlerinde uygulanan bu tedbirler, özel hayatınıza ve mülkiyet hakkınıza doğrudan müdahale niteliği taşıdığından, işlemlerin ölçüsüz bir şekilde yapılması veya cihazlarınızın makul olmayan sürelerce alıkonularak iade edilmemesi hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliğindedir.

Ceza adalet sistemimizde suçlunun tespiti ve maddi gerçeğe ulaşmak nihai olarak hedeflense de, yargılamanın her aşamasında kanuni yollara ve yasal sınırlara sıkı sıkıya bağlı kalınması mutlak bir zorunluluktur. Kanuna aykırı yöntemlerle, örneğin yasal bir hakim kararı olmadan tamamen yasadışı bir şekilde yapılan ev araması sonucu elde edilen bulgular, anayasal bir güvence olarak hiçbir surette mahkemede delil olarak değerlendirilemez.

Bir ceza yargılamasında kural olarak, kanunun emrettiği usullere uyulmadan ve özellikle usulüne uygun verilmiş bir hâkim kararı bulunmadan gerçekleştirilen arama ve elkoyma işlemleri hukuka aykırı sayılacaktır. Anayasamız ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, kanuna aykırı olarak elde edilmiş bulgular duruşmada reddedilir ve kural olarak şüpheli aleyhine hükme esas alınamaz.

Yürütülen idari soruşturmalar kapsamında, kuruma ait olan ve kurum hizmetleri için personelin kullanımına tahsis edilmiş dijital materyallerin incelenmesi için mahkeme kararı bulunması şartı mutlak surette aranmamaktadır. İşverenin, tamamen kendi mülkiyetinde olan bilgisayarları, kurumsal e-posta adreslerini ve bu adreslere mesai saatleri içinde veya dışında gelen iletileri her zaman denetleme yetkisi bulunduğu, yargı kararlarında da istikrarlı bir şekilde ifade edilmektedir.

Karakolda hukuka aykırı yöntemlerle, baskı veya tehdit altında sizden alınan ifadenin mahkemede delil olarak kullanılması yasal olarak mümkün değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince şüphelinin beyanı mutlaka özgür iradesine dayanmak zorundadır.

Hakkınızda somut delillere dayanan kuvvetli bir şüphe ve usulüne uygun verilmiş bir mahkeme kararı bulunmaksızın kolluk kuvvetleri tarafından telefonlarınızın dinlenmesi ve kaydedilmesi hukuka aykırı bir işlemdir. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında yürütülen iletişimin denetlenmesi tedbiri oldukça sıkı koşullara bağlanmış olup, yalnızca ağır ceza mahkemesinin oy birliğiyle alacağı karar veya gecikmesinde sakınca bulunan istisnai durumlarda savcı kararıyla uygulanabilmektedir.