Usul Hukuku

Kolluk kuvvetlerinin sadece şüpheye dayanarak ve bir mahkeme kararı olmaksızın bilgisayarınıza veya veri saklama birimlerinize el koyması kural olarak hukuka uygun bir uygulama değildir. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında bilgisayarlarda arama ve kopyalama işlemi yapılabilmesi için mutlaka hâkim kararı bulunması gerekmekte olup, savcının veya kolluğun yazılı emriyle bu işlemler gerçekleştirilemez.

Hukukumuzda bilişim sistemlerinde yapılacak aramalar için öngörülen klasik arama tedbiri ile uzaktan arama yöntemi birbirinden usul ve esas bakımından oldukça farklıdır. Bilgisayarlarda, bilgisayar programlarında ve kütüklerinde arama, kopyalama ve el koyma işlemleri Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında özel bir karara dayanmak zorunda olup kural olarak şüphelinin bilgisi ve huzurunda fiziksel müdahale ile gerçekleştirilir.

Arama ve el koyma işlemi sırasında cihazınızdaki bütün verilerin tam bir yedeklemesinin yapılması yasal bir zorunluluktur. Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca, istemeniz halinde bilgisayarınızdan veya bilgisayar kütüklerinden alınan yedeğin bir kopyası tutanağa geçirilmek şartıyla tarafınıza veya avukatınıza verilebilir.

Kolluk kuvvetlerinin hakkınızda yürütülen bir soruşturma kapsamında kişisel bilgisayarınızda veya telefonunuzda arama ve el koyma işlemi yapabilmesi için yasada belirtilen çok sıkı ve özel şartların bir arada gerçekleşmiş olması aranmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince öncelikle ortada bir suç dolayısıyla yapılan aktif bir soruşturmanın bulunması, somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması gereklidir.

Soruşturma aşamasında bilgisayarlarınıza ve kütüklerinize adli makamlarca el konulması, sıkı usul kurallarına bağlanmış ve şüphelinin haklarını koruyucu güvenceler içeren bir tedbirdir. Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri gereğince, bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine el koyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklenmesi işlemi zorunlu tutulmuştur.

Saldırganların tespiti için bilişim sistemleri üzerinde yapılan araştırmalar, Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında sıkı kurallara bağlanmış hukuki ve teknik bir süreçtir. Kolluk kuvvetleri soruşturma aşamasında, saldırıyı gerçekleştirdiğinden şüphelenilen kişilerin bilgisayarlarında ve kütüklerinde inceleme yaparak suça konu olabilecek dijital izleri aramakla görevlendirilmektedir.

Evinizdeki bilgisayar veya cep telefonu gibi cihazlara genel arama kararı ile el konulması hukuken uygun bir işlem olarak değerlendirilmeyebilir. Bilişim sistemleri üzerindeki işlemler genel arama tedbirinden ziyade Ceza Muhakemesi Kanunu madde 134 kapsamında düzenlenen özel bir koruma tedbirine tabidir.

İnternet ortamında kişisel verilerinizin hukuka aykırı şekilde yayılmasına ilişkin suçlarda yasal haklarınızı kullanıp kullanamayacağınız, kanunda öngörülen dava zamanaşımı sürelerine tabidir. Kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme veya yayma suçunun temel halinde yasa koyucu belirli bir hapis cezası öngörmüş olup, bu ceza miktarının üst sınırına göre genel zamanaşımı süresi sekiz yıl olarak hesaplanmaktadır.

Eski ortağınızın fiilinin üzerinden altı yıl geçmiş olması dava hakkınızı ortadan kaldırmaz, zira bu tür suçlarda dava açma süresi kanunlarımızda sekiz yıl olarak belirlenmiştir. Bilişim sistemine girme veya sistemde kalma ihlalleri için öngörülen yaptırımlar dikkate alındığında, eylemin işlendiği tarihten itibaren sekiz yıllık bir dava zamanaşımı süresi işlemektedir.

Bilişim cihazlarına el konulması sürecinde verilerin değiştirilmediğinin ispatı, donanımların birebir kopyalarının donanımsal yazma koruma cihazları kullanılarak alınmasıyla garanti altına alınmaktadır. Adli bilişim disiplininde bu kopyalama işlemine imaj alma denilir ve alınan kopyanın doğruluğu hash değeri adı verilen benzersiz bir matematiksel algoritma ile denetlenir.