Usul Hukuku

Haksız yere gözaltında kalıp tutuklandıktan sonra beraat etmeniz durumunda, uğradığınız maddi ve manevi zararların karşılanması için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilen kişilerin yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbirlerinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla hak aramaları öncelikle bu yasal yolun kullanılmasına bağlıdır.

Evet, mahkemenin alacak miktarınızı artırdığınız talebinizi yeterli ve açık bir gerekçe göstermeden zamanaşımı sebebiyle reddetmesi adil yargılanma hakkınızın ihlali anlamına gelebilir. İşçilik alacakları davasında bilirkişi raporunun ardından ıslah dilekçesi vererek talep ettiğiniz miktarı artırdığınızda, mahkemenin bu artırılan kısmı hangi kanun hükmüne veya hesaba dayanarak reddettiğini kararda mutlaka açıklaması gerekmektedir.

Evet, Anayasa uyarınca bütün mahkemelerin her türlü kararlarını mutlaka gerekçeli olarak yazma yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir davanın tarafları, yargılama süresince ileri sürdükleri iddia ve savunmalarının mahkeme tarafından kurallara uygun biçimde incelenip incelenmediğini bilme hakkına sahiptir.

Yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce tazminat komisyonuna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin belirlediği güncel anayasal ilkelere göre, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılan başvurularda öncelikle kanunla kurulmuş olan ilgili idari başvuru yollarının tüketilmesi zorunludur.

Mahkemenin usulsüz tebligat yapıldığını tespit etmesi hâlinde önceki karara ait kesinleşme onayını kaldırarak yeni bir kesinleşme süreci başlatması mümkündür ve tazminat davalarında bu yeni tarih dikkate alınmalıdır. Anayasa Mahkemesi kararına konu olan olayda, orman vasfı nedeniyle tapusu iptal edilen arazinin hissedarı, kararın yıllar önce kendisine usulsüz tebliğ edildiğini öğrenerek mahkemeye başvurmuştur.

Yargılamanın makul sürede bitirilememesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvurular, yasal düzenlemeler gereği günümüzde doğrudan incelenmemektedir. Mahkeme süreçlerinin çok uzun sürmesi şikayetleriyle ilgili olarak öncelikle Tazminat Komisyonu isimli idari mercie başvuru yapmanız gerekmektedir.

Ev hapsi ve imza verme şeklindeki adli kontrol tedbirleri nedeniyle uğradığınız zararlar için mevcut kanuni düzenlemeler kapsamında doğrudan tazminat alabilmeniz maalesef çeşitli hukuki engeller barındırmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında haksız tutuklama ve gözaltı için tazminat talep edilebilmesine rağmen, imza atmak suretiyle uygulanan adli kontrol tedbiri için kanunda açık bir yasal dayanak bulunmadığından bu talepler yargı mercilerince reddedilmektedir.

Hakkınızda verilen beraat kararına rağmen yargılama sürecinde uygulanan konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan bireysel başvuru yoluna gitmeniz gerekmektedir. Hukuk sistemimizde eski tarihli kesinleşen kararlar bakımından adli kontrol tedbiri uygulamalarından doğan zararların tazmini için etkili bir dava yolu öngörülmemiştir.

Ceza yargılamasında aleyhinize beyanda bulunan bir tanığa soru sorma imkânı verilmemesi durumunda Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuruda bulunabilmeniz için öncelikle olağan kanun yolları aşamasında bu şikâyetinizi dile getirmiş olmanız gerekmektedir. Bireysel başvuru yolunun ikincil niteliği gereği, ihlale neden olduğunu ileri sürdüğünüz iddiaları yargılama aşamasında ve özellikle istinaf veya temyiz gibi başvuru dilekçelerinde usulüne uygun olarak mahkemelere iletmeniz şarttır.

Disiplin cezası verilmesini gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren belirli bir süre geçmişse size karşı yeni bir disiplin cezası verilmesi hukuken mümkün değildir. İlgili kanun maddesi uyarınca, fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıl geçmiş ise ilgili kişiye yaptırım uygulanamaz.