Usul Hukuku

[İş hukukunda yıllık izin ücretinin hesaplanması, ödenmesi ve iş sözleşmesinin feshine bağlı olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklar büyük önem taşır. Bu makalede, yıllık izin ücretinin hukuki niteliği, faiz ve zamanaşımı süreleri ile ispat yükü kuralları yargı içtihatları ışığında detaylı bir hukuki perspektifle incelenmektedir.]

Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca bilişim sistemlerine el konulması sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesinin yapılması ve alınan bu yedekten de bir adli kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline teslim edilmesi yerine getirilmesi gereken kanuni bir zorunluluktur. İşlemlerin bu usule uyulmadan gerçekleştirilmesi, alınan cihazın içerisindeki orijinal verilerin sonradan değiştirilebilme veya dışarıdan manipüle edilebilme ihtimalini doğuracağından, veri bütünlüğü kuralının ihlali anlamına gelmektedir.

Anlaşmalı boşanma gibi tarafların ortak iradesine dayanan hususlarda her iki tarafın farklı şehirlerde olması durumu, hukuki dinlenilme hakkı kapsamında e-duruşma ile çözülebilecek çok elverişli bir zemin sunmaktadır. Hukuk sistemimizde anlaşmalı boşanma bir tür husumetli çekişmesiz yargı işi olarak nitelendirilebildiğinden, hâkim her iki tarafı bizzat mahkeme salonunda yan yana dinlemek yerine elektronik ortam üzerinden aynı anda dinlemeyi tercih edebilir.

Kolluk kuvvetlerinin bilgisayarınızda arama yapması ve el koyması işlemi sırasında yasal prosedürlere uyulmaması, elde edilen verilerin yargılamada kullanılabilirliğini doğrudan etkileyen hukuki incelemeye esas oluşturabilecek bir eylem niteliğindedir. Türk Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında düzenlenen arama ve elkoyma tedbirleri, özel hayatın gizliliğine müdahale içerdiğinden oldukça sıkı kurallara bağlanmıştır.

Şüpheli veya sanığın savunmasını üstlenen avukatıyla yaptığı telekomünikasyon görüşmelerinin dinlenmesi veya kayda alınması, kanunlarımız gereğince kesinlikle yasaklanmış olan son derece istisnai bir alandır. Ceza Muhakemesi Kanunu, avukat ve müvekkil ilişkisini özel bir koruma altına almış olup, savunma dokunulmazlığı ve meslek sırrı ilkeleri uyarınca bu haberleşmenin denetim dışı tutulmasını zorunlu kılmıştır.

Yurt dışı merkezli platformlardan hukuki farklılıklar veya adli yardımlaşma süreleri sebebiyle IP adresi ya da kullanıcı bilgilerinin temin edilememesi soruşturma sürecini zorlaştırsa da, bu durum savcılığın dosyayı doğrudan kapatmasını gerektiren mutlak bir gerekçe teşkil etmemektedir. Yargıtay içtihatlarında da vurgulandığı üzere, IP adresine ulaşılamayan hallerde kolluk kuvvetleri tarafından derinlemesine bir açık kaynak araştırması yapılarak şüphelinin diğer çevrimiçi faaliyetleri üzerinden kimlik bilgilerine ulaşılması için alternatif inceleme yollarının tüketilmesi gerekmektedir.

Polislerin veya soruşturma makamlarının hiçbir somut gerekçe olmadan bilgisayarlarınıza ve telefonlarınıza el koyması hukuken mümkün değildir, zira bu işlem için öncelikle somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi varlığı aranır. Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca, bilişim sistemlerinde arama ve elkoyma yapılabilmesi için öncelikle bir suç dolayısıyla başlatılmış bir soruşturma bulunmalı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmadığı, yani son çare prensibi gözetilmelidir.

Bir soruşturma kapsamında kolluk kuvvetlerinin kişisel cihazlarınıza el koyabilmesi, kanunlarla sınırları çizilmiş çok sıkı şartların gerçekleşmesine bağlanmış olan istisnai bir koruma tedbiridir. Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde bilgisayar kütüklerinde arama ve elkoyma işleminin yapılabilmesi için öncelikle somut delillere dayanan kuvvetli bir şüphenin bulunması ve başka yollardan delil elde etme imkanının kalmamış olması zorunlu görülmektedir.

Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince, bilgisayar veya bilgisayar kütüklerine elkoyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesinin yapılması ve alınan yedek kopyaların bir örneğinin taraflara verilmesi yasal bir zorunluluktur. Yapılan son yasal değişikliklerle birlikte, bilişim sistemlerinde elkoymalarda alınan bu yedek kopyaların bir örneğinin talep edilmesine gerek kalmaksızın şüpheliye veya vekiline verilmesi ve bu hususun tutanağa geçirilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince el konulan cihazlarınızdaki verilerin yedeklemesinin (imajının) alınması ve bu yedek kopyanın teslim edilmesi şüpheli veya vekiline tanınmış yasal bir haktır. Bilgisayarlara fiilen el konulması kural olarak şifrenin kırılamaması veya sistemdeki gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması gibi teknik imkansızlıkların bulunduğu hallerde başvurulabilecek istisnai bir yöntemdir.