Tazminat

Mülkünüz üzerindeki tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi nedeniyle hak ihlali kararı verilmiş olsa da, maddi tazminat talebinizin kabul edilebilmesi için uğradığınız zarar ile tespit edilen ihlal arasında doğrudan bir nedensellik bağının bulunması şarttır. Uzun süren geçici hukuki koruma önlemlerinin mülkiyet hakkını ihlal ettiği durumlarda, Anayasa Mahkemesi genellikle ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için kişilere manevi zararları karşılığında bir manevi tazminat ödenmesine karar vermektedir.

İnternet sitenizde bir siyasetçiyi eleştirdiğiniz için hakkınızda tazminata hükmedilmesi, olayın içeriğine ve kullanılan ifadelerin bağlamına göre değişiklik gösterebilir ancak siyasetçilerin sert eleştirilere katlanma sınırları sıradan vatandaşlara göre çok daha geniştir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, özellikle her iki tarafın da siyasetçi olduğu ve kamuoyunu ilgilendiren konularda yapılan tartışmalarda ifade özgürlüğü oldukça geniş yorumlanmaktadır.

Yazdığınız bir haber veya makaledeki ifadeler nedeniyle hakkınızda tazminat davası açıldığında, mahkemelerin sadece belirli kelimeleri cımbızlayarak değil yazının bütününü ve kullanıldığı bağlamı dikkate alarak karar vermesi zorunludur. Mahkemeler, bir kısıtlamanın ifade özgürlüğü ile bağdaşıp bağdaşmadığına karar verirken söz konusu ifadeleri dile getirilme şekli, söylenen sözlerin arka planı ve olayın gelişiminden koparmadan kapsamlı biçimde incelemelidir.

İdarenin, terör olaylarından doğan zararların yalnızca ilgili kanun kapsamında maddi olarak karşılanabileceği ve manevi tazminat ödenmeyeceği yönündeki savunması, açtığınız davanın otomatik olarak reddedilmesini gerektirmez. Kamu makamları genellikle bu tür olaylarda idareye yüklenebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığını, meselenin sosyal risk ilkesi veya terör zararlarının karşılanması hakkındaki özel kanun hükümleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini savunmaktadır.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız bir bireysel başvuru, öncelikle başvurulması gereken hukuki yollar tüketilmediği gerekçesiyle incelenmeden reddedilecektir. Yasal mevzuatta yapılan son değişiklikler doğrultusunda, yargılamaların uzun sürmesi nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin giderilmesi için özel bir komisyon görevlendirilmiştir.

Haksız yakalama ve gözaltı işlemlerine karşı açılan davalarda hükmedilen tazminat miktarının çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunarak hakkınızı arayabilirsiniz. Beraat kararı aldıktan sonra açtığınız tazminat davası neticesinde mahkemelerin takdir ettiği manevi tazminat tutarı, uğradığınız mağduriyetle orantısız veya çok önemsiz bir miktarda kalıyorsa bu durum anayasal haklarınızın ihlali anlamına gelebilmektedir.

Evinizde hukuka aykırı olarak arama yapıldığı şikayetiyle bireysel başvuru yapacaksanız tazminat davasının sonucunu beklemeniz durumunda süre aşımı engeliyle karşılaşma ihtimaliniz çok yüksektir. İlgili kanunlarda yer alan tazminat yolu sadece hakkındaki arama kararı ölçüsüz bir şekilde ve aşırıya kaçarak gerçekleştirilen kişilere telafi imkanı sunan bir yoldur.

Haksız yere gözaltında tutulduktan sonra açtığınız tazminat davasında size ödenen tutarın çok düşük olması durumunda Anayasa Mahkemesine başvurarak hakkınızı aramanız mümkündür. Yargılamanız beraat ile sonuçlandıktan sonra ilgili kanun maddeleri kapsamında açtığınız davalarda, mahkemelerin hükmettiği tazminat miktarı somut olayın şartlarına göre aşırı derecede düşük kalıyorsa bu durum kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali sayılabilmektedir.

Hukuka aykırı arama işlemine karşı Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuruyu, arama işlemine temel oluşturan yargılama sonucunda verilen nihai beraat veya takipsizlik kararını öğrendiğiniz tarihten itibaren otuz gün içinde gerçekleştirmeniz gerekmektedir. Ceza muhakemesi kapsamında öngörülen tazminat davaları, arama kararının ölçüsüz bir şekilde yerine getirilmesi durumlarında etkili bir yol olmakla birlikte, doğrudan arama kararının hukuka aykırı arama niteliğinde olduğu iddiaları için tüketilmesi zorunlu ve etkili bir başvuru yolu olarak değerlendirilmemektedir.

Yargılamanın makul sürede sonuçlandırılmadığı şikayetiyle Anayasa Mahkemesine doğrudan bireysel başvuruda bulunmadan önce, kanunla kurulan ilgili tazminat komisyonuna müracaat edilmesi zorunludur. Yapılan yasal değişiklikler gereğince, davaların çok uzun sürmesi nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin hızlıca giderilebilmesi için öncelikle bu konuda yetkilendirilmiş olan idari başvuru yollarının tüketilmesi gerekmektedir.