Tazminat

Açtığınız davanın çok uzun sürmesi nedeniyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiği iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesinden tazminat alabilmeniz, yasal düzenlemeler gereği ilk aşamada mümkün değildir. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik iddialar için öncelikle Tazminat Komisyonu yolunun tüketilmesi yasal bir zorunluluktur.

Mahkemelerin, davanızı sadece olayın üzerinden geçen genel sürelere bakarak doğrudan reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak kabul edilmemektedir. Böyle bir durumda, zararın tam boyutunu ve olayın asıl sorumlularını sonradan öğrendiğinize dair iddialarınızın yargı makamları tarafından dikkatle incelenmesi gerekir.

Anayasa Mahkemesine yapacağınız bireysel başvuru sonucunda, mahkemeye erişim hakkınızın kısıtlandığı tespit edilirse dosyanızın yeniden görülmesi için karar verilebilmektedir. Anayasa Mahkemesi, yatalak olmanız veya zarara sebebiyet verenleri ceza dosyasından çok sonra öğrenmeniz gibi davanın seyrini değiştirecek iddialarınızın yerel mahkemelerce dikkate alınmamasını anayasal hakların ihlali olarak görebilir.

Sulh ceza hâkimliği tarafından hakkınızdaki idari gözetim kararının hukuka aykırı olduğuna karar verilmesi ve bu kararın kesinleşmesi hâlinde, haksız tutma nedeniyle uğradığınız zararların giderilmesi için tam yargı davası açarak tazminat alabilirsiniz. İdari gözetim kararının hukuka uygun olmadığı sulh ceza hâkimliğince tespit edildikten sonra, kanunda öngörülen yasal süreler içerisinde idari yargıda dava açmanız gerekmektedir.

İdari gözetim kararının hukuka aykırı olduğu kesinleştikten sonra, bu işlemden kaynaklanan zararlarınızın tazmini için idari yargıda tam yargı davası açmanız gerekmektedir. Haksız tutulma nedeniyle tazminat isteyebilmeniz için, öncelikle söz konusu idari gözetim kararının hukuka uygun olup olmadığının kanunda yetkili kılınan sulh ceza hâkimlikleri tarafından denetlenmesi şarttır.

Haksız yere hücrede tutulmanız nedeniyle açacağınız davalarda veya yapacağınız başvurularda alabileceğiniz manevi tazminat miktarı olayın niteliğine göre değişmekle birlikte, maddi zararınızı kesin belgelerle ispatlamanız şarttır. Anayasa Mahkemesi kararlarında, haksız infaz edilen bir günlük hücre cezası gibi durumlarda, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için başvurucunun talebi de dikkate alınarak genellikle yirmi bin Türk Lirası civarında bir manevi tazminat ödenmesine karar verilebilmektedir.

Ceza davası devam ederken avukatlık ruhsatınızın verilmemesi nedeniyle uğradığınız maddi zararların tazmini için ağır ceza mahkemesinde değil, idari yargı mercilerinde tam yargı davası açmanız gerekmektedir. Ceza muhakemesi kanunları kapsamında haksız yakalama ve gözaltı gibi durumlar için ağır ceza mahkemelerinde tazminat talep edilebilirken, beraat eden kişilerin salt haklarında kamu davası açılıp yargılama yapıldığı için mesleki ruhsat alamamalarından doğan zararlar bu kapsamda doğrudan talep edilememektedir.

Haksız gözaltı nedeniyle açtığınız tazminat davasında mahkemenin talebinizin esasını incelemeden karar vermesi adil yargılanma hakkınızın bir unsuru olan karar hakkı kapsamında bir ihlal oluşturur. Bir gün dahi olsa haksız yere gözaltına alınmanız sebebiyle itibar kaybı yaşadığınızı ve suçlu olarak yaftalandığınızı belirterek talep ettiğiniz manevi tazminatın, üst derece mahkemesi tarafından yanlış yorumlanarak hiç değerlendirilmemesi hukuka aykırıdır.

Haksız yere idari gözetim altında tutulduğunuzun bir sulh ceza hâkimliği kararıyla tespit edilmesi durumunda, devletten tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Sulh ceza hâkimliğinin idari gözetim kararının hukuka aykırı olduğuna hükmetmesi hâlinde, bu kararın kesinleşmesinden sonra doğan zararın tazmini için idari yargıda tam yargı davası açmanız mümkündür.

İdare mahkemesinin, terör olayları ve sokağa çıkma yasağı nedeniyle evinizin yıkılması ve yerleşim yerinizi terk etmenizden doğan manevi zararınızı özel ve olağan dışı bulmayarak davanızı reddetmesi hukuka uygun bir yaklaşım olarak görülmemektedir. Anayasa Mahkemesi, hendek olayları gibi yoğun terör saldırılarının yaşandığı dönemlerde evinden ayrılmak zorunda kalan kişilerin karşılaştığı yoğun stres ve ıstırap durumunun, toplumun diğer kesimleriyle aynı seviyede tutulamayacağını açıkça belirtmektedir.