Tazminat

Çöplük gibi kamuya açık alanlarda askeriyeye ait patlayıcı maddelerin patlaması sonucu yaralanmanız hâlinde, idarenin ihmaline dayanarak maddi ve manevi tazminat talebiyle idari yargıda tam yargı davası açabilirsiniz. Devletin, bireylerin yaşamlarını ve vücut bütünlüklerini koruma konusunda Anayasa'dan kaynaklanan çok temel bir koruma yükümlülüğü bulunmaktadır.

Ev hapsi ve imza verme şeklindeki adli kontrol tedbirleri nedeniyle uğradığınız zararlar için mevcut kanuni düzenlemeler kapsamında doğrudan tazminat alabilmeniz maalesef çeşitli hukuki engeller barındırmaktadır. Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında haksız tutuklama ve gözaltı için tazminat talep edilebilmesine rağmen, imza atmak suretiyle uygulanan adli kontrol tedbiri için kanunda açık bir yasal dayanak bulunmadığından bu talepler yargı mercilerince reddedilmektedir.

Ev hapsi olarak bilinen konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri nedeniyle uğradığınız zararların tazmini için doğrudan Anayasa Mahkemesine süresi içinde başvurmanız gerekirdi. İlgili kanuni düzenlemelerde geçmiş dönemler için konutu terk etmeme tedbirine karşı açık bir tazminat talep etme hakkı öngörülmediğinden, beraat kararından sonra ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açmanız size etkili bir çözüm sunmamaktadır.

Tazminat davanızın makul sürede sonuçlanmaması nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunla kurulan ilgili komisyona müracaat etmeniz gerekmektedir. Yakın zamanda yapılan yasal düzenlemeler sonucunda, yargılamaların çok uzun sürmesi sebebiyle oluşan hak ihlali iddialarının çözümü için Tazminat Komisyonu görevlendirilmiş ve bu komisyona başvuru yolu getirilmiştir.

Hakkınızda verilen beraat kararına rağmen yargılama sürecinde uygulanan konutu terk etmeme şeklindeki adli kontrol tedbiri nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan bireysel başvuru yoluna gitmeniz gerekmektedir. Hukuk sistemimizde eski tarihli kesinleşen kararlar bakımından adli kontrol tedbiri uygulamalarından doğan zararların tazmini için etkili bir dava yolu öngörülmemiştir.

Haksız yere gözaltında kaldığınız veya tutuklandığınız durumlarda beraat etmeniz üzerine açtığınız davada hükmedilen tazminat miktarı yetersizse, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi bu tür uyuşmazlıklarda mahkemelerce verilen tazminat miktarının kendi belirlediği standartlara veya benzer davalarda hükmedilen tutarlara göre kayda değer ölçüde düşük olup olmadığını detaylıca incelemektedir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız, sistemde kurulan yeni yasal yollar tüketilmeden yapıldığı takdirde kabul edilmeyecektir. Makul sürede sonuçlanmayan yargılamalar nedeniyle ortaya çıkan mağduriyetlerin giderilmesi için mevzuatımızda yapılan son değişikliklerle birlikte özel bir komisyon yolu öngörülmüştür.

Tahliye edilmiş olmanız durumunda, tutukluluk sürenizin makul süreyi aştığı şikayetiyle doğrudan Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapmanız kural olarak mümkün görülmemektedir. Yüksek mahkeme içtihatlarına göre, tutukluluğun kanunda öngörülen azami veya makul süreyi aştığı iddiasıyla yapılan başvurularda, eğer kişinin bireysel başvuru incelendiği sırada tahliye edilmiş veya hükümlü hâle gelmiş olduğu anlaşılırsa öncelikle olağan kanun yollarına başvurulması gerekir.

Hayır, haksız tutukluluk ve itiraz sonuçlarının bildirilmemesi gibi belirli hukuka aykırılık iddialarına dayalı tazminat davaları açmak için yargılamanızın bitmesini veya kesinleşmiş bir beraat kararı almanızı beklemeniz her durumda zorunlu değildir. Yargıtay içtihatlarına göre, kanunda belirtilen bazı özel tazminat talepleri, asıl davanın sonucunu etkilemeyeceği veya asıl davanın sonucuna bağlı olmadığı için bu tür başvurularda davanın sonuçlanması beklenmemelidir.

Evet, tutukluluğunuzun devamına karar verilirken Cumhuriyet savcısının görüşünün size bildirilmemesi ve tutukluluğa yaptığınız itirazın sonucunun size tebliğ edilmemesi, yasalara göre tazminat talep edebileceğiniz hukuka aykırı durumlardır. Ceza muhakemesi süreçlerinde, kişilerin hürriyetlerini etkileyen aşamalardan ve kararlardan haberdar edilmeleri yasal bir zorunluluktur.