Tazminat

Gözaltı sürenizin kanunda öngörülen sınırı aşması veya yakalama işleminin hukuka aykırı olması durumunda asıl ceza davasının sonuçlanmasını beklemeden tazminat talebinde bulunmanız mümkündür. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kanuni gözaltı süresi aşıldığında veya kişi süresi içinde hâkim önüne çıkarılmadığında tazminat davası açabilmek için hakkınızda yürütülen ceza soruşturmasının veya kovuşturmasının kesinleşmesine gerek yoktur.

Tutukluluk hâliniz sona erip tahliye edildikten sonra, tutukluluk kararına yaptığınız itirazın çok geç değerlendirildiğini ileri sürerek doğrudan bireysel başvuru yapmanız mümkün değildir, öncelikle kanunlarda öngörülen tazminat davası yolunu kullanmanız gerekir. Yargılanmakta olduğunuz davada hakkınızda tahliye kararı verilmişse veya hükümlü hâle gelmişseniz, itirazınızın geç incelendiği gerekçesiyle verilecek bir ihlal kararı sizin yeniden serbest kalmanızı sağlamayacaktır.

Cezaevinde meydana gelen şüpheli ölümlerde, ölüm nedeninin ve sorumluların tespit edilmesi için yürütülen soruşturmada alınan adli tıp raporlarının yetersiz olması durumunda Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Devletin gözetimi altındaki kişilerin ölümünde, kamu makamlarının ihmali olup olmadığını ortaya çıkarmak için yürütülen etkili soruşturma süreci büyük önem taşımaktadır.

Hayır, yargılamanın uzun sürmesi nedeniyle doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmanız durumunda davanız başvuru yollarının tüketilmemesi sebebiyle kabul edilemez bulunacaktır. Anayasa Mahkemesi, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine yönelik iddialar için yasal mevzuatta yapılan son değişiklikleri dikkate alarak öncelikle idari başvuru yollarının kullanılması gerektiğine hükmetmektedir.

Haksız yere gözaltında kalıp tutuklandıktan sonra beraat etmeniz durumunda, uğradığınız maddi ve manevi zararların karşılanması için Ceza Muhakemesi Kanunu kapsamında ağır ceza mahkemesinde tazminat davası açmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi içtihatlarına göre, haklarında kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilen kişilerin yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbirlerinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla hak aramaları öncelikle bu yasal yolun kullanılmasına bağlıdır.

Mahkemenin usulsüz tebligat yapıldığını tespit etmesi hâlinde önceki karara ait kesinleşme onayını kaldırarak yeni bir kesinleşme süreci başlatması mümkündür ve tazminat davalarında bu yeni tarih dikkate alınmalıdır. Anayasa Mahkemesi kararına konu olan olayda, orman vasfı nedeniyle tapusu iptal edilen arazinin hissedarı, kararın yıllar önce kendisine usulsüz tebliğ edildiğini öğrenerek mahkemeye başvurmuştur.

Tapu iptali kararına karşı temyiz hakkından vazgeçerek tazminat davası açmak hukuken geçerli bir yöntemdir ve mahkemelerin bu durumu aleyhinize haksız bir gerekçe olarak kullanmaması gerekir. Karara konu olayda vatandaş, arazisinin orman vasfıyla Hazine adına tescil edilmesine dair kararın usulsüz tebliğ edildiğini kanıtlayarak kararı yeniden tebliğ almış, ancak süreci uzatmamak ve doğrudan zararlarının karşılanmasını sağlamak amacıyla temyizden feragat etmiştir.

Çocuğunuzun yol çalışması olan bir bölgede geçirdiği trafik kazası sonucunda vefat etmesi durumunda, idarenin hizmet kusuru bulunduğunu ileri sürerek maddi ve manevi zararlarınızın karşılanması amacıyla tam yargı davası açabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin yolların güvenliğini sağlama ve halka açık mekânlarda insanların can güvenliğini koruma yönünde pozitif yükümlülüğü bulunmaktadır.

Evet, beraat kararınızın ardından açtığınız tazminat davasında size ödenen tutarın yetersiz olduğunu düşünüyorsanız kişi hürriyeti ve güvenliği hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirsiniz. Haksız koruma tedbirleri nedeniyle açılan davalarda ağır ceza mahkemelerinin somut olayın şartlarına göre bir takdir yetkisi bulunmakla birlikte, size ödenmesine hükmedilen bu tutarın meydana gelen ihlalle orantısız veya önemsiz bir miktarda olmaması gerekir.

Tazminat davanızın çok uzun sürmesi sebebiyle makul sürede yargılanma hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız, doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmak yerine öncelikle ilgili yasal düzenlemelerle kurulan komisyona müracaat etmeniz gerekmektedir. Yakın zamanda yürürlüğe giren yasal değişiklikler ve güncel kanun hükümleri gereğince, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarıyla yapılacak başvuruları inceleme yetkisi ile görevi ilk aşamada Tazminat Komisyonu isimli idari mercie bırakılmıştır.