Tazminat

Arabanızdaki uzun süreli tedbir kararı yüzünden uğradığınızı iddia ettiğiniz maddi zararı mahkemeden alabilmeniz için mutlaka bu zararı ispatlayacak yeterli bilgi ve belgeleri mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkının ihlal edildiği durumlarda manevi tazminata hükmedilebilse de, maddi tazminat taleplerinin kabul edilebilmesi doğrudan sizin sunacağınız delillere bağlıdır.

Cezaevinde haksız yere fazladan kalmanıza neden olan mahsup talebinizin reddi işlemi için Anayasa Mahkemesine başvurduğunuzda, mahkeme hak ihlali kararı vererek size tazminat ödenmesine hükmedebilir. Anayasa Mahkemesi bu tür durumlarda, yargı makamlarının gerekli indirimi yapmaması nedeniyle hürriyetinizden daha uzun süre yoksun kaldığınızı tespit ederse kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı ihlali kararı vermektedir.

Açtığınız alacak davası sırasında yürürlüğe giren ve sonrasında Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanuni düzenleme nedeniyle mağduriyet yaşamanız hâlinde mahkemelerce davanızın yeniden görülmesi gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, kanuni düzenleme nedeniyle başvurucuların iddialarının esasına ilişkin bir inceleme yapılmamış olmasını hak ihlali olarak değerlendirmekte ve bu ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar görmektedir.

Uğradığınızı iddia ettiğiniz maddi zararlarınızın Anayasa Mahkemesi tarafından doğrudan karşılanabilmesi için bu zararları gösteren yeterli bilgi ve belgeleri eksiksiz bir biçimde mahkemeye sunmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini tespit etse dahi, talep edilen maddi tazminat miktarlarını doğrudan ödemeye karar vermeden önce zararın somut delillerle ispat edilip edilmediğine bakmaktadır.

Duruşmada bizzat hazır bulunma hakkının ihlal edilmesi durumunda asıl ve yeterli giderim yöntemi yargılamanın yeniden yapılması olduğundan, kural olarak ayrıca bir manevi tazminat ödenmesine hükmedilmemektedir. Mahkeme tarafından verilen ihlal kararı, doğrudan doğruya devam eden davanın beraat veya mahkûmiyetle sonuçlanacağı anlamına gelmemekte olup, sadece usul yönünden yapılan hukuka aykırılığın giderilmesini amaçlamaktadır.

Yıllar boyunca devam eden ve mülkiyet hakkınızı ihlal eden tedbir kararları sebebiyle yaşadığınız mağduriyetlerin giderilmesi amacıyla mahkemelerden manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Anayasa Mahkemesi, tedbir sürecinde yargısal makamların ivedilikle hareket etmemesi ve tedbirin makul süreyi aşarak devam etmesi durumunda, bu ihlalin sonuçlarının yalnızca yeniden yargılama yapılarak ortadan kaldırılamayacağını belirtmektedir.

Yıllarca süren davalar sebebiyle tapunuzdaki tedbirin kalkmaması durumunda, mülkiyet hakkınızın gerektirdiği ivedilik ve özenin gösterilmemesi nedeniyle manevi tazminat alabilmeniz mümkündür. Yargısal makamların, mülkiyeti sınırlandıran tedbir kararlarını makul sürede sonlandırmayarak kişileri uzun yıllar boyunca mülkleri üzerinde tasarruf edemez hâlde bırakmaları anayasal hakların ihlali niteliğindedir.

Anayasa Mahkemesi alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybettiğine hükmettiğinde doğrudan tazminat ödemek yerine, genellikle ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla davanın yeniden görülmesine karar vermektedir. İhlal tespiti yapıldıktan sonra, bu anayasal hak ihlalinin ve sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için ilgili mahkemede yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar ve zorunluluk bulunduğu kabul edilmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği tespit edildiğinde, size doğrudan tazminat ödenmesi yerine ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak için dosyanız yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili mahkemeye gönderilmektedir. Yüksek mahkeme, kamu alacaklarının değer kaybına uğratılması nedeniyle yaşanan ihlallerde eski hale getirme kuralı çerçevesinde en uygun çözümün yargılamanın yenilenmesi olduğunu kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin ve sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla dosyanız ilgili derece mahkemesine gönderilerek yeniden yargılama süreci başlatılır. Yargı mercileri, verilen ihlal kararındaki ilkelere ve gerekçelere uygun biçimde hareket ederek yeni bir karar vermek ve hak ihlalinin nedenlerini gidermekle yükümlüdür.