Tazminat

Cezaevinde insan onuruna yakışmayan, aşırı dar alanlarda ve yetersiz hijyen koşullarında uzun süre tutulmanız sebebiyle devletten manevi tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Yüksek mahkeme kararlarına göre, asgari kişisel alanın uzun süreli olarak ihlal edilmesi, sıcak suya erişimin aksaması ve hareket alanının kısıtlanması gibi unsurlar birleştiğinde, mahpusun özgürlüğünden yoksun kalmanın doğasında olan kaçınılmaz acı düzeyinin ötesinde bir zorlukla karşı karşıya bırakıldığı kabul edilmektedir.

Herhangi bir işte çalışmadığınız dönemde haksız yere gözaltına alınmanız durumunda, maddi zararınızın net asgari ücret üzerinden hesaplanması kural olarak hukuka uygun kabul edilmektedir. Mahkemeler tazminat davası sürecinde öncelikle emniyet müdürlüğü aracılığıyla kişinin sosyal ve ekonomik durumunu araştırmakta ve herhangi bir gelirinizin olup olmadığını tespit etmektedir.

Haksız yere gözaltına alındığınız iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine yapacağınız başvurular, olağan hukuk yollarını tüketmediğiniz gerekçesiyle incelenmeden reddedilebilecektir. Kanunda öngörülen gözaltı süresinin aşıldığı veya yakalama ve gözaltına alınma işleminin hukuka aykırı olduğu iddialarına ilişkin olarak asıl davanız henüz sonuçlanmamış olsa dahi öncelikle ceza muhakemesi mevzuatında düzenlenen tazminat davası açma imkânını kullanmanız gerekmektedir.

Ceza infaz kurumundaki olumsuz tutulma koşulları ve idarenin uygulamalarından dolayı manevi zarara uğradığınızı düşünüyorsanız tam yargı davası açarak tazminat talep edebilirsiniz. Cezaevinde hijyenik olmayan, aşırı kalabalık, rutubetli ortamlarda barındırılmak, yerde yatmak zorunda bırakılmak veya yirmi dört saat ışık ve televizyonun açık kalması gibi nedenlerle uyuyamamak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.

Ceza infaz kurumundan tahliye edilmiş olmanız, içerideyken maruz kaldığınız olumsuz koşullar nedeniyle tazminat talep etmenize veya bu talebinizin mahkemelerce incelenmesine kesinlikle engel değildir. Tutulma hâliniz sona erdikten sonra, koşulların geleceğe yönelik düzeltilmesini istemekte hukuki bir yararınız kalmasa da, geçmişte uğradığınız zararların telafi edilmesi için tazminat yolu en etkili ve geçerli hukuk mekanizması hâline gelir.

Evet, sosyal medya üzerinden yaptığınız yorumlar başkalarının kişilik haklarına saldırı niteliği taşıyorsa hakkınızda manevi tazminat davası açılabilir. Bir terör örgütü liderinin kamuoyunca tanınan bir kişiye yaptığı evlilik teklifi gibi rahatsız edici bir haberi, o kişiyi küçümseyecek veya alay edecek şekilde yorumlamanız ifade özgürlüğü kapsamında korunmayabilir.

Yargılamanın çok uzun sürmesi nedeniyle yaşadığınız mağduriyetler için doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurmadan önce kanunda belirtilen Tazminat Komisyonuna başvurmanız gerekmektedir. Anayasa Mahkemesinin güncel kararlarına göre, yargılamaların makul sürede sonuçlandırılmadığı iddialarına ilişkin belirli bir tarihe kadar derdest olan dosyalar için yasal bir düzenleme yapılmış ve uyuşmazlıkların çözümü için özel bir komisyon görevlendirilmiştir.

Kısıtlılık durumu sizden önce başlamış olsa bile, taşınmaz hissesini sonradan satın almanız uzun süren eylemsizlik nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali iddiasıyla dava açmanıza engel teşkil etmemektedir. Tapuda kayıtlı olan taşınmaz hisseniz korunması gereken meşru bir mülk niteliğindedir.

Beraat kararı ile sonuçlanan yargılamalarda, polis merkezinde geçirilen süre ne kadar kısa olursa olsun, hareket serbestinizin kısıtlandığı durumlar için haksız gözaltı tazminatı alabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişi hürriyetine yönelik bir müdahalenin varlığından söz edilebilmesi için kişinin rızası dışında fiziki olarak belli bir yerde tutulması yeterlidir.

Ceza yargılaması sonucunda beraat etmeniz halinde, haksız yakalama ve gözaltı işlemleri sebebiyle devletten tazminat talep etmenizin temel dayanağı, ilgili kanunlarda düzenlenen tazminat yolları ve Anayasa'nın kişi hürriyeti ve güvenliği hakkını güvence altına alan hükümleridir. Hukuk sistemimizde, kovuşturmaya yer olmadığına veya beraate karar verilen kişiler hakkında daha öncesinde uygulanmış olan yakalama, gözaltı veya tutuklama tedbirleri, sonuç itibarıyla haksız ve hukuka aykırı olarak kabul edilmektedir.