Tazminat

Anayasa Mahkemesi sizi haklı bularak haklarınızın ihlal edildiğine karar verse bile, doğrudan maddi veya manevi tazminat ödenmesine hükmetmek yerine öncelikle yargılamanın yenilenmesi yolunu tercih etmektedir. Yüksek mahkeme, kanuni düzenleme sebebiyle alacağın tahsil imkânının ortadan kalkması durumunda oluşan ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılabilmesi için en uygun yöntemin, dosyanın ilk derece mahkemesine veya ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilerek yargılamanın yeniden yapılması olduğuna kanaat getirmektedir.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için öncelikle dosyanızın ilk derece mahkemesinden temin edilerek davanızın yeniden görülmesine karar verilmektedir. Yüksek mahkeme, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun yeni bir karar verilmesi amacıyla yeniden yargılama yapılmasını hukuki bir yarar ve gereklilik olarak kabul etmektedir.

Meydana gelen ağır yaralanma neticesinde hastanede yatarak tıbbi iyileşme süreci geçirmenize ve belirli bir süre iş gücünüzden mahrum kalmanıza rağmen, sadece kalıcı sakatlık oranınızın bulunmadığı gerekçesiyle maddi tazminat talebinizin reddedilmesi olaydaki idari kusurların tam aydınlatılmaması sebebiyle eksik inceleme niteliği taşımaktadır. Yaralanmanızın, bir başka askerin komutanın odasındaki dolaptan zorla aldığı silahla kalabalık bir alanda ateş etmesi gibi idarenin koruma ödevini yerine getiremediği bir ortamda gerçekleştiği durumlarda, idarenin bu olaydaki ihmali tam olarak tartışılmadan tazminat hakkınızın reddedilmesi adil bir yaklaşım değildir.

Haksız gözaltı veya tutuklama süreçlerinden kaynaklanan maddi zarar taleplerinizin reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi sadece kararda açık bir keyfîlik veya bariz bir takdir hatası olup olmadığına bakarak karar vermektedir. Ağır ceza mahkemelerinin maddi tazminat miktarını veya talebin kabul edilip edilmeyeceğini belirlemede daha iyi bir konumda olduğu kabul edildiğinden, ihlal ile zarar arasındaki bağlantının kesin olarak ispatlanması son derece önemlidir.

Haksız uygulanan koruma tedbirleri yüzünden uğradığınız maddi zararlarınızın karşılanması için açtığınız davada verilen ret veya eksik hesaplama kararlarının bariz bir takdir hatası içermesi hâlinde bireysel başvuru yoluna gidebilirsiniz. Maddi zarar, haksız yere tutuklu veya gözaltında kaldığınız dönemde mal varlığınızda fiilen meydana gelen azalma ya da yoksun kalınan kâr şeklinde ortaya çıkabilmektedir.

Yüksek mahkeme hak ihlali tespit etse bile, uğradığınız zararlar için doğrudan maddi tazminat ödenmesine hükmetmemektedir. Karar yaklaşımına göre, tespit edilen ihlalin ve bu ihlalin yol açtığı olumsuz sonuçların ortadan kaldırılması için yerel mahkeme tarafından yapılacak yeniden yargılama işlemi yeterli bir giderim yöntemi olarak kabul edilmektedir.

Maddi zararınızı alabilmeniz için öncelikle uygulanan haksız koruma tedbiri ile uğradığınız zarar arasında net bir nedensellik bağı bulunması gerekmektedir. Maddi zarar, sizin mevcut mal varlığınız ile söz konusu haksız tutulma süreci yaşanmasaydı mal varlığınızın olacağı durum arasındaki farktan oluşur.

Anayasa Mahkemesi tarafından hakkınızda ihlal kararı verilmiş olması, doğrudan tazminat alacağınız anlamına gelmemekte olup tazminat taleplerinizin karara bağlanabilmesi için bazı hukuki ve usuli şartların yerine getirilmesi aranmaktadır. Özellikle iddia ettiğiniz maddi zararlara ilişkin olarak mahkemeye somut bilgi ve belgeler sunmanız gerekmektedir, aksi takdirde maddi zararınızı ispatlayamadığınız gerekçesiyle tazminat talebiniz doğrudan reddedilecektir.

Mahkemenin davanın sonucunu etkileyebilecek nitelikteki engellilik raporunuzu dikkate almadan ve bu durumu kararda tartışmadan tazminat talebinizi reddetmesi hukuka uygun kabul edilemez. Yargılama sürecinde mahkemelerin, taraflarca ileri sürülen ve uyuşmazlığın çözümünde temel rol oynayan iddia ile delilleri kararlarında açıkça değerlendirmesi gerekir.

Mülakatta başarısız sayılmanıza dair işlemin mahkeme tarafından iptal edilmesi, size doğrudan o kadroya atanma veya geriye dönük mali haklarınızı talep etme hakkı vermemektedir. Yargı mercileri tarafından verilen iptal kararları, kural olarak sadece hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen mülakatın ortadan kaldırılmasına ve idarenin usulüne uygun yeni bir mülakat yapmasına olanak tanır.