Tazminat

Evet, tapunuza konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuru yapabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için kapsamı ve süresi itibarıyla mutlaka orantılı bir şekilde uygulanması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesinin ihlal kararı vermesi durumunda, disiplin cezanızın iptal edilmesi ve uğradığınız zararların telafi edilmesi için yeniden yargılama yapılması ve tarafınıza manevi tazminat ödenmesi gerekmektedir. İfade özgürlüğünüzün ihlal edildiğinin tespit edilmesinin ardından, kararın bir örneği ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması amacıyla davanıza bakan idare mahkemesine gönderilir.

Maaşlarınızın faizsiz ödenmesi nedeniyle Anayasa Mahkemesinden doğrudan doğruya bir maddi tazminat kazanmanız mümkün olmayıp oluşan hak ihlalinin giderilmesi için öncelikle yerel mahkemede yeniden yargılama yapılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi tespit edilen anayasal hak ihlalinin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılması için davanın yeniden görülmesinde hukuki bir zorunluluk bulunduğuna işaret etmektedir.

Gösteri yürüyüşüne katıldığınız için somut bir eyleminiz kanıtlanmadan propaganda suçundan ceza almanız durumunda, Anayasa ile güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ihlal edilmiş sayılır. Anayasa Mahkemesi böyle bir ihlal tespit ettiğinde, ilk olarak ihlalin sonuçlarının tamamen ortadan kaldırılması amacıyla ilgili yerel mahkemeden yeniden yargılama yapılmasını talep etme hakkınız doğar.

Cezaevi idaresinin eşinizle görüşmenizi kanuni bir dayanak olmaksızın engellemesi nedeniyle uğradığınız manevi zararların telafisi için mahkemelerden tazminat talep etme hakkınız bulunmaktadır. Temel hakların ihlal edildiğinin tespit edilmesi durumunda, ihlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için kural olarak yeniden yargılama yapılması gerekmekle birlikte, salgın tedbirlerinin kalkmış olması veya tahliye edilmiş olmanız gibi durumlarda yeniden yargılamanın hukuki bir yarar sağlamayacağı değerlendirilebilir.

Anayasa Mahkemesi tarafından haksız bir disiplin cezası nedeniyle temel haklarınızın ihlal edildiğine karar verilmesi durumunda, hem yeniden yargılama yoluna gidilerek cezanın ortadan kaldırılması hem de tarafınıza tazminat ödenmesi mümkündür. İhlalin sonuçlarının bütünüyle ortadan kaldırılabilmesi için öncelikle kararı veren derece mahkemesine dosya gönderilir ve yeniden yargılama yapılarak ihlale neden olan kararın düzeltilmesi sağlanır.

İdare mahkemesi tarafından başvurunuzun sadece süre aşımı gerekçesiyle ve devam eden ihlal durumu göz ardı edilerek reddedilmesi halinde anayasal hak ihlali iddiasıyla üst yargı mercilerine taşıma hakkınız bulunmaktadır. Mahkemelerin, kanunda yer alan süre şartlarını uygularken mağdurun tazminat imkanından yararlanmasını zorlaştıran aşırı şekilci yorumlardan kaçınması gerekmektedir.

Anayasa Mahkemesi, haksız yere gözaltında kalmanız sebebiyle uğradığınız maddi zararları veya kazanç kayıplarınızı kural olarak doğrudan hesaplayıp size ödenmesine karar vermemektedir. Uğradığınız zararın, mevcut mal varlığınız ile uygulanan koruma tedbiri olmasaydı mal varlığınızın olacağı durum arasındaki farktan ibaret olduğu kabul edildiğinden, gerçekleşen ihlal ile zararınız arasında açık ve net bir nedensellik bağı bulunması gerekmektedir.

Hak ihlali kararıyla birlikte maddi tazminat talep etmeniz mümkün olmakla beraber, Anayasa Mahkemesi genellikle ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını yeterli bir giderim olarak kabul ettiğinden tazminat talebinizi reddedebilmektedir. Somut benzer dosyalarda yüksek mahkeme, şirkete yatırılan paranın iadesi talebiyle açılan dava sırasında yapılan kanuni düzenleme sonucu alacağın tahsil imkânının ortadan kaldırılması nedeniyle oluşan ihlalin telafisi için mahkeme sürecinin yeniden işletilmesinde hukuki yarar görmektedir.

Hak ihlali tespit edilen durumlarda mahkemenin temel amacı ihlalin sonuçlarını tamamen ortadan kaldırmak olduğu için öncelikle davanızın ilk derece mahkemesinde yeniden görülmesine karar verilmektedir. Anayasa Mahkemesi, alacağınızın tahsil imkânının sonradan çıkarılan kanunla engellenmesi şeklindeki müdahalelerde en uygun çözümün yeniden yargılama yapılması olduğunu kabul etmektedir.