Savunma Hakkı

Mahkemenin, sizin savunmanızı destekleyecek ve aleyhinize verilen tanık ifadelerinin doğruluğunu sorgulayacak haklı taleplerinizi gerekçesiz olarak reddetmesi, yargılamanın hakkaniyetini zedeleyen bir durum olarak değerlendirilebilir. Aleyhinize ifade veren kişiyle aranızda husumet bulunduğunu ve ifadenin bu nedenle verilmiş olabileceğini ileri sürmenize rağmen mahkemenin bu konuyu açıklığa kavuşturmaması önemli bir eksikliktir.

Mahkemenin iddia makamının mütalaasına karşı savunma hazırlamak için makul bir süre talebini reddetmesi anayasal hakların ihlali anlamına gelebilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, suç isnadı altındaki kişiye savunmasını hazırlayabilmesi için yeterli zamanın tanınması gereklidir.

Davanın uzamaması veya makul sürede sonuçlandırılması amacı, sanığın savunma hazırlamak için ihtiyaç duyduğu sürenin kısıtlanmasına hukuki bir gerekçe oluşturmamaktadır. Yargılamanın süratle sonuçlandırılması hedeflenirken, suç isnadı altındaki kişinin iddia makamına karşı dezavantajlı duruma düşürülmemesi büyük önem taşımaktadır.

Sizinle aynı dosyada yargılanan başka bir sanık için duruşma açılmış olsa bile, hakkınızda duruşmalı inceleme yapılmamasına karar verilmişse size duruşma tebligatı gönderilmemesi yasalara aykırı bir durum oluşturmaz. Yargıtay ilgili daireleri, temyiz taleplerini incelerken her bir sanığın durumunu kendi şartları içinde ayrı ayrı değerlendirerek bazı sanıklar için duruşma açıp diğerleri için dosyayı evrak üzerinden sonuçlandırabilir.

Cezaevi yönetimi avukattan gelen mektupta iletişimin kötüye kullanıldığını ve örgütsel bir haberleşme yapıldığını düşünüyorsa mektubu doğrudan okuyup el koyamaz, içeriğinin değerlendirilmesi için belgeyi doğrudan ilgili yargı merciine göndermek zorundadır. İdarece yapılan yüzeysel fiziki denetim sırasında mektubun savunmaya yönelik olmadığına ve kurum güvenliğini tehlikeye düşüren bir bulguya rastlanması veya bu yönde makul gerekçelerin varlığı hâlinde söz konusu belgeler yetkililerce okunmadan mühürlenip incelenmek üzere İnfaz Hâkimliği makamına yollanmalıdır.

Yargılama aşamasında avukatınızla hukuki meseleler üzerinde önceden ve yeterli bir şekilde görüşememeniz nedeniyle haklarınızı tam olarak öğrenemeyip çelişkili ifadeler vermeniz durumunda adil yargılanma hakkı ihlal edilmiş sayılacağından bu durum verilen kararın bozulmasını ve yargılamanın yenilenmesini gerektirir. Ceza davalarında şüpheli veya sanığın hukuki donanıma sahip iddia makamı karşısında dezavantajlı duruma düşmemesi için avukatın hukuki yardımından gerçek ve etkili bir biçimde yararlanması şarttır.

Yargılama aşamasında lehinize değişen tanık beyanlarının ve el konulan dijital materyallerin mahkemece eksik veya hatalı değerlendirilmesi kararın bozulması için son derece geçerli bir itiraz nedeni olabilmektedir. Ceza yargılamasında, tanıkların aşamalardaki çelişkili beyanları karşısında mahkemelerin bu durumu ayrıntılı olarak tartışması ve hangi beyana neden üstünlük tanıdığını gerekçeli karar içinde açıkça belirtmesi zorunludur.

Hayır, polislerin düzenlediği denetim tutanağı mahkemeler tarafından kesin ve aksi ispat edilemez bir doğru olarak kabul edilemez; sunacağınız somut belgelerle bu tutanağın aksini ispatlayabilirsiniz. İdari organlarca tesis edilen işlemlere karşı açılan davalarda idarece yapılan tespitlerin peşinen doğru kabul edilmesi, kişilerin savunma hakkı kısıtlamasına yol açar.

Mahkemenin, avukatınızın sunduğu geçerli bir mesleki mazereti değerlendirmeden ve savcılığın esas hakkındaki mütalaasına karşı size savunma hazırlamak için yeterli süreyi tanımadan doğrudan hüküm kurması, hukuki açıdan önemli usul eksikliklerine işaret etmektedir. Yargılama sürecinde sanığın ve avukatının, savcılık makamının ortaya koyduğu nihai görüşe karşı diyeceklerini hazırlayabilmesi ve bunları mahkeme huzurunda dile getirebilmesi, adil yargılanma hakkı kapsamında büyük bir öneme sahiptir.

Cezaevinde protesto amacıyla yemek almama eylemi gibi gerekçelerle verilen ziyaretçi kabulünden yoksun bırakma cezalarının iptali sürecinde mahkemenin sizi sözlü olarak dinlemesi zorunludur. Uygulanan bu tür disiplin cezaları, infazınız süresince ailenizle ve yakınlarınızla görüşmenizi doğrudan engellediği için medeni hak ve yükümlülükler ile ilgili bir uyuşmazlık kapsamında değerlendirilmektedir.