Mülkiyet Hakkı

Olağanüstü hâl tedbirleri kapsamında kapatılan kurumlardan alacağı olan ancak terör örgütüyle aidiyeti, iltisakı veya irtibatı bulunan kişilere ödeme yapılmasını engelleyen kanun hükmü Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir ve paranızı geri isteme hakkınız bulunmaktadır. İlgili düzenlemenin iptal kararında, devletin hileli veya muvazaalı işlemleri engellemek için yeterli araçlara sahip olduğu, ancak gerçek bir mal veya hizmet alımı ilişkisine dayanan geçerli bir alacağın sırf alacaklının örgüt bağlantısı sebebiyle ödenmemesinin bir hukuk devletinde meşru görülemeyeceği açıkça vurgulanmıştır.

Kamu kurumlarından olan para alacaklarının enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği gerekçesiyle hakkınızı arayabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi, devletten olan alacakların enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesini veya bu şekilde erimiş hâlde ödenmesini, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi ve değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa tarafından güvence altına alınan mülkiyet hakkı çerçevesinde bir ihlal olarak kabul edilmektedir. Yüksek mahkeme, devletin haksız el atma eylemleri karşısında vatandaşlara ödemekle yükümlü olduğu tazminatların uzun yargılama süreçleri boyunca enflasyon nedeniyle aşınmasını, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediği şeklinde değerlendirmektedir.

Anayasa Mahkemesi, tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle mülkiyet hakkı ihlali tespit ettiğinde, mağduriyetinizin giderilmesi için sadece yeniden yargılama yapılmasına karar verdiğinden, kurumdan ayrıca doğrudan bir tazminat ödenmesi söz konusu olmamaktadır. Yüksek mahkeme kararlarında, eksik ödenen bedelin telafi edilmesi ve güncel ekonomik verilere göre aradaki değer farkının kapatılmasının zaten yerel mahkemede yapılacak bu yeni yargılama süreci ile tam olarak mümkün olabileceğini belirtmektedir.

Devletin taşınmazınıza kamulaştırma işlemi yapmaksızın el atması ve bunun karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi, Anayasa ile güvence altına alınan mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hak edilen tazminatın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi veya bu şekilde değer kaybına uğratılarak ödenmesi, taşınmaz sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Evet, kamulaştırmasız el atma davalarında mahkemece hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkının ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi, devletin vatandaşın arazisine bedelini ödemeden fiilen el koyması neticesinde açılan davalarda belirlenen tazminatların zaman içinde enflasyon karşısında erimesinin, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini belirtmektedir.

Mahkemenin koyduğu tedbirin çok uzun yıllar boyunca devam etmesi, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelebilir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin anayasaya uygun ve ölçülü kabul edilebilmesi için uygulamanın kapsamı ve süresi bakımından orantılı olması gerekmektedir.

Eşyalarınızın müsadere edilmesine karşı kanun yollarına başvurma imkânınızın askıya alınarak bu kararın doğrudan infaz edilmesi, hukuki güvencelerden mahrum bırakıldığınız için anayasal haklarınıza aykırıdır. Müsadere kararlarının hukuka uygun olup olmadığını ileri sürebileceğiniz temyiz yolu gibi etkili başvuru mekanizmalarının işletilmemesi, mülkiyet hakkınıza yönelik keyfî müdahalelerin önünü açmaktadır.

Kamu kurumlarından olan alacağınızın enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybına uğratılması veya bu şekilde değer kaybettirilerek ödenmesi durumunda mülkiyet hakkınız ihlal edilmiş sayılmaktadır. Anayasa Mahkemesi, devletten olan çeşitli para alacaklarının enflasyon sebebiyle erimesiyle ilgili yaptığı değerlendirmelerde, bu durumun kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklediğini kabul etmektedir.

Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkı ihlalinin tespit edildiği durumlarda ihlalin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasını yeterli bir giderim yöntemi olarak gördüğünden ayrıca tazminat taleplerini reddetmektedir. Kamu kurumlarından olan alacağınızın enflasyon karşısında değer kaybına uğratılması sebebiyle ortaya çıkan mağduriyetinizin giderilmesi için, ihlal kararının gönderildiği yerel mahkemelerin yeniden yargılama işlemlerini başlatması gerekmektedir.