Mülkiyet Hakkı

İkamet izninizin uzatılmaması nedeniyle Türkiye'de bulunan taşınmazlarınızı fiilen kullanamayacak olmanız, mülkiyet hakkınızın ihlal edildiği anlamına gelmemektedir. Kamu makamlarının ülkeye girişinize izin vermemesi, sahip olduğunuz taşınmazları satma, devretme veya kiraya verme gibi mülkiyet hakkı kapsamındaki hukuki tasarruf imkânlarınızı ortadan kaldırmadığı için bu duruma yönelik ölçüsüz bir müdahale yapıldığı kabul edilmemektedir.

Mülkünüze ulaşamamanız gibi devam eden müdahalelerde zararın doğduğu tarih için kesin bir gün belirlenemeyeceğinden, tazminat başvurusu için öngörülen sürenin müdahalenin tamamen sona erdiği tarihten itibaren başlatılması gerekmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, mülke ulaşılamaması nedeniyle oluşan zararların karşılanması amacıyla yapılan başvurularda, sürenin müdahalenin başladığı ilk günlerden itibaren hesaplanması aşırı şekilci bir yaklaşımdır.

Terör olayları nedeniyle mülke ulaşamama gibi devam eden durumlarda zarar tespit komisyonuna yapılacak başvuru süresi, ancak mülke ulaşamama durumunun yani müdahalenin tamamen ortadan kalktığı tarihten itibaren işlemeye başlamaktadır. Anayasa Mahkemesi, süregelen nitelikteki müdahalelerde olay için somut bir başlangıç tarihi belirlenemeyeceğini ve kanunda öngörülen sürelerin müdahalenin kesildiği tarihten itibaren başlatılması gerektiğini açıkça vurgulamaktadır.

İdarenin süregelen engellemeleri nedeniyle mülkünüze ulaşamadığınız hallerde tazminat davasının sadece süre aşımı gerekçesiyle reddedilmesi durumunda Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkınızla bağlantılı olarak etkili başvuru hakkınızın ihlal edildiğine karar vererek davanın yeniden görülmesini sağlar. Anayasa Mahkemesi, olayların sürekli devam ettiği durumlarda zararın başlama tarihini katı bir şekilde değerlendiren yerel mahkeme kararlarını anayasaya aykırı bulmakta ve mülk sahibinin yasal tazminat imkanlarından yararlanmasının zorlaştırılmasını hukuka aykırı bulmaktadır.

Bir davanın devam etmesi sebebiyle tapu kaydınıza konulan tedbirin makul olmayan bir süre boyunca devam etmesi normal ve hukuka uygun kabul edilmemektedir. Mahkemeler tarafından verilen tedbir kararlarının hakkınızı sınırlandırması hususunda belirli ölçütler bulunmaktadır ve bu tedbirin ölçülülük ilkesi gereğince kapsamı ile süresi bakımından orantılı bir şekilde uygulanması şarttır.

Arazinize kamulaştırma yapılmaksızın el atılması karşılığında size ödenmesine hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybına uğraması veya uğratılarak ödenmesi mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, hak edilen kamulaştırmasız el atma tazminatının enflasyon karşısında önemli ölçüde değer kaybetmesi, mülk sahibine şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Tazminatınızın enflasyon karşısında değer kaybetmesi nedeniyle uğradığınız mülkiyet hakkı ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için size doğrudan tazminat ödenmesi yerine dosyanızda yeniden yargılama yapılmasına karar verilecektir. Anayasa Mahkemesi, bu tür değer kaybı şikayetlerinde ihlalin sonuçlarını gidermek için yargılamanın yenilenmesinin yeterli bir giderim sağlayacağını kabul etmekte ve bu nedenle kişilerin ayrıca talep ettikleri maddi veya manevi tazminat isteklerini reddetmektedir.

Kendi paranızla satın aldığınız silahın mülkiyetinin, herhangi bir tazminat ödenmeksizin veya bir yakınınıza devretme imkânı tanınmaksızın doğrudan kamuya geçirilmesi mülkiyet hakkı ihlali olarak kabul edilmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devletin millî güvenliği ve kamu düzenini sağlamak amacıyla silah sahibi olmanızı engellemesi meşru bir amaca dayansa da, bu durum size telafisi imkânsız ve aşırı bir külfet yüklememelidir.

Arazinize kamulaştırma yapılmaksızın el atılması karşılığında hükmedilen tazminatın enflasyon karşısında değer kaybetmesi durumunda, bu mağduriyetinizin giderilmesi için yeniden yargılama yoluna başvurabilirsiniz. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, devlet tarafından ödenmesi gereken tazminat bedellerinin enflasyon karşısında önemli ölçüde erimesi veya değer kaybına uğratılarak ödenmesi, kişilere şahsi olarak aşırı ve olağan dışı bir külfet yüklemektedir.

Kapatılan kuruma ödediğiniz okul kayıt ücretinin terör örgütüyle bağlantınız olduğu gerekçesiyle size iade edilmemesi hukuka uygun değildir ve mülkiyet hakkınızın ihlali anlamına gelmektedir. Anayasa Mahkemesi kararlarına göre, kişilerin terör örgütüyle irtibatlı veya iltisaklı olması, özel hukuk ilişkileri çerçevesinde yerine getirdikleri yükümlülüklerden doğan hukuken geçerli alacaklarının ödenmemesi için meşru bir gerekçe oluşturamaz.